Кіріспе
Америкалық баскетболшы және жаттықтырушы (1940–2023)
Терри Гилберт Дишингер (/d//ɪ//ʃ//ɪ//ŋ//ər/ DISHingər; 21 қараша 1940 – 9 қазан 2023) – Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) американдық баскетболшысы. Дишингер үш мәрте NBA All-Star атанды және 1963 жылы «Жылдың жаңа ойыншысы» (NBA Rookie of the Year) сыйлығын жеңіп алды, Пердью университетінде үш маусым бойы орташа есеппен ойын басына 28 ұпай жинағаннан кейін. 2019 жылы Дишингер Колледж баскетбол даңқы залына енгізілді. 2010 жылы Дишингер құрамында болған 1960 жылғы АҚШ ерлер құрамасының Олимпиада баскетбол командасы бірлесіп Наисмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілді. Дишингер NBA карьерасын аяқтағаннан кейін ортодонтиямен шұғылданды.
Жоғары мектеп мансабы
Дишингер Индиана штатының Терре-Хаут қаласындағы Джеймс А. Гарфилд орта мектебінде оқыды. Футбол жаттықтырушысының ұлы Дишингер баскетболдан 3 жыл бойы үздік оқушы атанды және екі рет "Purple Eagles" командасының ең құнды ойыншысы (MVP) болып танылды. Оқушылықтың соңғы жылында (1957-58) ол капитан болып сайланды және 1958 жылғы Индиана штатының "Жұлдыздар" командасының ең құнды ойыншысы атанды. Дишингер сондай-ақ 1958 жылы "Parade All-American" құрамына ілікті. Орта мектептегі карьерасы барысында Дишингер баскетболдан штаты бойынша үздік оқушылардың қатарына енді, оны Уиллард Кехрт жаттықтырды, ал футбол және жеңіл атлетикадан әкесі Донас Дишингер баптады. Орта мектепке келген күні ол 1955 жылы Терре-Хаут қаласының Бейб Рут лигасының әлем чемпионатында жеңіс одіс бейсбол командасының құрамында болды. Ол сонымен қатар Гарфилд орта мектебінің 1955 жылғы IHSAA секциялық чемпионатының мүшесі болды; бұл Гарфилд орта мектептегі карьерасындағы ең үлкен жетістік болды. Қалалық қарсыласы, Терре-Хаут Герстмайер Тех, Дишингер орта мектепте оқып жүргенде Гарфилдке басты қарсылас болды.
Колледж мансабы
Дишингер Индиана штатының Вест-Лафайетте қаласындағы Пердью университетіне қатысты, онда ол Big Ten конференциясында жаттықтырушы Рей Эддидің жетекшілігімен ойнады.
Екінші және кіші сыныптар (19591961)
Екінші курстағы алғашқы университет маусымында (оның заманында NCAA ережесі бойынша бірінші курс студенттеріне университет командасында ойнауға рұқсат берілмеген), 6'7", 190 фунт салмақтағы қорғаушы/шабуылшы екінші құраманың All-American атанды, 11–12 есебімен ойын көрсеткен "Бойлермейкерлер" командасын жетектеп, орташа есеппен 26,3 ұпай және 14,3 допты қорғап алды. 1960 жылдың 9 қаңтарында Дишингер Висконсинға қарсы өткен ойында 26 допты қорғап алды, бұл 1951 жылы Карл МакНалтидің 27 доп қорғаған мектеп рекордынан кейінгі екінші көрсеткіш. Дишингер екінші курсын аяқтағаннан кейін 1960 жылғы Олимпиада құрамасына шақырылды. Үшінші курста (1960–1961) Пердью 16–7 есебімен аяқтады. Дишингер бірінші құраманың All-American атанды.
Аға (19611962)
Пурдью Дишингердің соңғы курсында 17–7 есебімен аяқтады. 1962 жылдың 12 наурызында Мичиганға қарсы өткен соңғы университет ойынында Дишингер білегін бұрап алып, 30 ұпай жинады. Оның соңғы курстағы 459 ұпайы үш маусым қатарынан турнирде ең көп ұпай жинаған ойыншы ретінде конференцияда көшбасшы болды. Ол қатарынан екінші рет Бірінші команданың үздік америкалық құрамасына енді, сонымен қатар Ұлы Он конференциясында ұпай жинауда (30,3 ұпай) және допты қайтарып алуда (13,4) көшбасшы атанды. Соңғы курсында ол бір маусымда 350 бірұпайлық лақтыруға тырысты, бұл Пурдью университетінің рекорды. Дишингер үш университет маусымындағы ойындарда орташа есеппен 28,3 ұпай жинады және әр маусымда ұпай жинауда конференцияда көшбасшы болды. Қазіргі таңда "Бойлермейкер" тарихында ол 1,979 ұпаймен алтыншы орында тұр. Жалпы алғанда, Дишингер 28,3 ұпай және 13,7 допты қайтарып алудан тұратын «дабл-дабл» көрсеткішін жинады, Пурдьюде өткізген 70 ойынында 55,3% айналымдық және 81,9% бірұпайлық лақтырудың нәтижесін көрсетті. Команда 2010 жылы Найсмит баскетбол даңқы залына енгізілді. Ол барлық 8 ойында бастапқы құрамда ойнады, жалпы 90 ұпай жинады және командадағы төртінші ең көп ұпай жинаған ойыншы ретінде орташа есеппен ойын басына 11,3 ұпай жинады. "Бұл ертегідей болды, себебі мен өзімнің құрметтейтін Оскар Робертсонмен бірге ойнадым. Бұл тәжірибе мені әлдеқайда жақсы ойыншыға айналдырды", - деді Дишингер.
Чикаго Зефирлері, Балтимор Баллеттері (19621964)
Дишингер 1962 жылғы НБА драфтында Чикаго Зефирлер клубының екінші раундтағы бірінші таңдауы (барлығы 8-орында) болды. "Жаңа жылғы маусымымда Пурду университетінде химиялық инженерия мамандығын алуды қаладым, сондықтан Чикаго маған оқуға баруға және демалыс күндері мен мерекелерде ойнауға мүмкіндік берді", - деп еске алды Дишингер. "Бірде сабақтан кейін Пурдудан сағат 16:00-де шығып, таксиде буынды таңғау жасап, сол түні Сан-Францискода өнер көрсеттім. Бұл жыл аса қиын болған жоқ, себебі мен диплом алдым, жылдың жаңа ойыншысы атағын жеңіп алдым және сүйікті ойыным үшін жалақы алдым". Жаңашыл маусымынан кейін Зефирлер Мэриленд штатының Балтимор қаласына көшіп, Балтимор Буллетс (қазіргі Вашингтон Визардс) атанды. Екінші маусымда Дишингер орташа есеппен 20,8 ұпай және 8,3 допты қайтару көрсетті, ал Балтимор Атақты жаттықтырушы Леонардтың басшылығымен 31–49 есебімен аяқтады. Дишингер болашақ Атақ залының мүшелері Уолт Беллами және Род Торнмен, сондай-ақ Кевин Лаугери, Джин Шу және Сихуго Гринмен бірге ойнады.
Детройт Пистонс 1-ші кезең (1964 1965)
НБА-дағы үшінші маусымында Дишингер «Детройт Пистонс» клубына ауыстырылды. 1964 жылдың 18 маусымында «Буллетс» клубы Дишингерді Дон Кожис пен Род Торнмен бірге «Пистонс» клубына Боб Ферри, Бейли Хауэлл, Лес Хантер, Уали Джонс және Дон Оль үшін сатты. «Детройтпен» бірге ол ойынға орташа есеппен 18,2 ұпай жинады және үшінші маусым қатарынан НБА All-Star ойыншысы ретінде таңдалды. Армияның Тынық мұхиты командасының ең құнды ойыншысы атанды, Армия баскетбол командасының бапкері болды және 1966 жылы Орталық Америка аймағындағы Мемлекеттік департамент командасын жаттықтырды. «Жеңіске жеткенде керемет болды, ал жеңілгенде соншалықты керемет емес еді, бірақ бұл кез келген жерде дұрыс», - деді Дишингер «Пистонс» клубындағы қызметі туралы. «Мен Дейв ДеБусшер, Дейв Бинг, Боб Ланьер, Том Ван Арсдейл және Джимми Уокер сияқты ұлы ойыншылармен ойнадым. Біздің арамызда ерекше қарым-қатынас болды және мен баскетбол өміріме ғашық болдым». 1973 жылы Дишингер «Филадельфия 76ers» клубының Майк Прайспен жанжалдасты. «Дейл Шлютер мен Ларю Мартин төбелесіп, мен көмектесуге бардым, ал Прайс реакция жасады», - деп еске алды Дишингер. «Бұл бір соққы болды, спортта мұндай нәрселер қалай болатынын білесіздер. Менің тістерім шайқалып, бірақ ешқайсысын жоғалтпадым. Аузымда тіс бар деп ойладым, бірақ ішінде сездім, ол - жегуші таңғыш. Мен оны лақтырып жібердім. Осы жылдан кейін зейнетке шығуға уақыт келді деп шештім», - деді Дишингер әзілмен, «егер сізді тек осы үшін есінде қалса, бірдеңе дұрыс емес». «Портлендте» бір маусым ойнағаннан кейін, ол НБА-да тоғыз маусым ойнағаннан кейін зейнеткерлікке шықты. Жалпы, НБА карьерасында Дишингер орташа есеппен ойынға 13,8 ұпай, 5,6 допты қайтару, 1,8 нәтижелі пас берді және 652 ойында .506 гол соқты. Дишингер мен оның әйелі Мэри елу жылдан астам уақыт бойы некеде тұрды және олардың үш баласы мен тоғыз немересі бар. Оның немересі Майкл Лумис Орегон штатының Юджин қаласындағы Солтүстік-Батыс Христиан университетінде баскетбол ойнады. Дишингер Пердью университетін химиялық инженерия мамандығы бойынша бітірген. Ол Теннесси университетінің Дентальдық колледжін Нэшвиллде бітірді, онда DDS дәрежесін алды және сыныбының үздік түлегі атанды. Дишингер 2023 жылдың 9 қазанында Орегон штатының Освего көлінде Альцгеймер ауруының асқынуларынан 82 жасында қайтыс болды. 1995 жылы Дишингер NFHS Даңқ залына енгізілді. Дишингер 1995 жылы Индиана жоғары мектеп спорттық қауымдастығының Даңқ залына енгізілді. Дишингер 1997 жылы «Пурдудың жүз жылдық баскетбол командасына» енгізілді. Басқа мүшелері: Дейв Чартерс (1909–11), Чарльз «Стреч» Мерфи (1928–30), Джон Вудэн (1930–32), Джулл Янг (1936–38), Пол Хоффман (1944–47), Джо Секссон (1954–56), Дейв Шеллхас (1964–66), Рик Маунт (1968–70), Джо Барри Кэрролл (1977–80), Трой Льюис (1985–88) және Гленн Робинсон (1993–94). Дишингер құрамында болған 1960 жылғы АҚШ ерлер Олимпиадалық баскетбол командасы 2010 жылы Найсмит мемориалдық баскетбол Даңқ залына бірлесіп енгізілді. 2019 жылы Дишингер Колледж баскетбол Даңқ залына енгізілді.
Негізгі маусым
ЖылКомандаОйынСанМинұтПайыздықҚосымшаПайыздықСоққыларҚайтарымАссистенттікҰпай1962–63Чикаго5740.2.512.7708.03.125.51963–64Балтимор8035.2.496.7768.32.020.81964–65Детройт8033.7.493.7556.02.518.21967–68Детройт7824.8.494.7626.21.513.11968–69Детройт7519.4.515.7304.31.28.81969–70Детройт7523.4.526.7224.91.411.41970–71Детройт6528.5.535.7635.21.711.81971–72Детройт7926.1.514.7804.31.29.41972–73Портленд6315.4.476.6673.01.66.1Карьера65227.4.506.7585.61.813.8All Star314.7.467.8332.70.76.3
Плей-офф
ЖылКомандаОйынҚатысқанМинФГ%ФТ%РПГЖҚЖЖ1968Детройт625.7.375.7374.81.59.3Карьерасы 625.7.375.7374.81.59.3