Кіріспе

математикадағы трансфер факторлары Трансфер факторлары – жоғары сатыдағы барлық организмдер өндіретін шағын иммундық хабаршы молекулалар. Трансфер факторлары бастапқыда қан немесе күрекше жасушаларынан алынған, антигенге қатысты клеткалық иммунитетті, негізінен кешіккен гиперсезімталдық реакциясын және лимфокин өндірісін туындататын, сондай-ақ антигендердің өзіне байланысатын иммундық молекулалар ретінде сипатталған. Олардың молекулалық салмағы шамамен 5000 дальтонды құрайды және толығымен аминқышқылдарынан тұрады. Трансфер факторларын 1954 жылы Генри Шервуд Лоуренс ашқан. «Трансфер фактор» терминінің екінші мағынасы басқа бір нысанға қатысты қолданылады.

Тарих

1942 жылы Меррил Чейз антигенге қарсы иммундалған гвинея шошқаларының перитонейінен алынған жасушалардың, антигенге ешқашан ұшырамаған гвинея шошқаларына егілген кезде иммунитетті беруге қабілетті екенін анықтады; осы құбылыс жасушалық иммунитеттің ашылуы болды. Кейінгі зерттеулер жасушалардың осы әсерін қалай жүзеге асыратынын анықтауға бағытталды. Генри Шервуд Лоуренс 1955 жылы осы иммунитетті беру үшін 8000 дальтоннан төмен факторлар ғана қажет екенін анықтады; ол оларды «өткізу факторлары» деп атады. Адам ауруларын емдеу және иммундық әсерлерді анықтау үшін өткізу факторларын пайдалануда бірнеше сәттіліктерге қарамастан, сол кездегі белгілі бір зерттеуші өткізу факторлары және гвинея шошқалары туралы жұмысына қатысты деректерді жалған көрсеткені анықталды; бұл өткізу факторлары ғылымының бәрін жағымсыз жарыққа шығарды. АИТС/ЖИТС ашылғаннан кейін өткізу факторларын қолданатын бірнеше зерттеулер жүргізілді, бірақ олардың көп бөлігі АҚШ-тан тыс жерлерде жасалды. Соңғы кезде өткізу факторлары қаннан басқа көздерден алынып, көктамырға емес, ауыз арқылы беріледі. Қаннан басқа көздерден алынған өткізу факторларын қолдану қанмен таралатын ауруларға байланысты алаңдаушылықтарды тудырмайды, себебі қан қолданылмайды. Өткізу факторына негізделген диеталық қосымшалар бүкіл әлемде кең таралды. Дегенмен, өткізу факторы қалай жұмыс істейтіні әлі де толыққанды түсініксіз.

Ғылыми мәлімдемелер

Жасушалар арасында қарым-қатынас үшін иммундық жүйе гормонға ұқсас сигналдық заттарды пайдаланады; трансфер факторлары – иммундық жүйедегі мұндай қарым-қатынас заттарының бір класы. Трансфер факторларына индуктор/көмекші функциялар (индуктор факторлары) және регулятор функциялары (регулятор факторлары) кіреді – тарихи тұрғыдан «супрессорлық функциялар» деп аталған. Индуктор факторлары донордан реципиентке дамыған иммундық жауапты жеткізеді. Регулятор факторлары шамадан тыс реакцияларды бақылауға және аллергия мен аутоиммундық жағдайларды шектеуге көмектеседі. Трансфер факторлары 24 сағаттан кем уақыт ішінде иммундық жауапты тудыруы мүмкін. Жасушалық трансфер факторларын зерттеулер көбінесе жануарлар моделінде және шағын адамдардың клиникалық сынақтарында жүргізілді. Бұл зерттеулер иммундық модуляцияның алдын ала дәлелдерін және бірнеше ауруларда белгілі бір клиникалық пайдасын көрсетті, бірақ зерттеулер бастапқы көздерден асып түспеді және сынақтарды клиникалық алдын ала сынақтар деп санау керек. Трансфер фактордың нақты табиғаты (белоктың бастапқы құрылымы) белгісіз. HPLC зерттеулері олардың ортақ бөлігі LLYAQD[LV]EDN фрагменті екенін көрсетеді, бұл тізбек сүтқоректілердің геномдарында табылмайды.

Колострумнан алынған трансферт факторлары

Колострадан алынған трансфер факторларды ұзақ мерзімді ауызға қабылдау қауіпсіз деп көрсетілген.

Қан арқылы алынған трансферт факторлары

Адамнан алынған трансфер факторды екі жылға дейін, ал сиырдан алынған жасушалық (қаннан) трансфер факторды үш айға дейін қолдану қауіпсіз деп есептеледі. Қосымша әсерлерге қызба, ісіну және инъекция жасалған жердегі ауыру жатады. Сиыр қандық өнімдерінен сиырдың губка тәрізді энцефалопатиясы (қарасан ауруы) немесе басқа да аурулар жұқтыру мүмкіндігіне қатысты алаңдаушылықтар туындады. Жүкті әйелдерге немесе бала емізетін әйелдерге трансфер факторларын қолдануға болмайды, себебі олар қан арқылы жұғатын ауруларды, мысалы, ВИЧ/ЖҚС және гепатит С-ты жұқтыру қаупін тудырады.

Трансфер фактордың (диеталық қоспаның) қолданылу тарихы, талаптары және жанама әсерлері

Колостра – жүктіліктің соңғы кезеңінде сүтқоректілердің (адамды қоса) сүт бездері өндіретін сүт түрі. Колостра құрамында көптеген иммундық модуляциялайтын молекулалар бар, оның ішінде жоғары деңгейде антиденелер де кездеседі. Колострадағы колостринин деп аталатын молекула мен жоғарыда аталған диализделетін лейкоциттер экстракты арасында байқалған in vitro әсерлерінің ұқсас екенін көрсететін зерттеулерге сүйене отырып, олардың екеуінің бірдей екені туралы гипотеза қалыптасты. Алайда, бұл екі құрауды салыстыратын жаңа зерттеулер жүргізілмегендіктен, колостраның немесе жұмыртқа ақуызының трансфер фактор деп аталатын жасушалық өнімді қамтитындығына нақты дәлел жоқ. Ауызға қабылданатын трансфер фактор адамдардан немесе кез келген сүтқоректінің немесе жануардың қан өнімдерінен алынбайды, демек, қан арқылы берілетін немесе жануарлар тіндерінен туындаған ауруларға шағу қаупі жоқ. Диеталық қоспа ретінде сатылатын трансфер факторларды сатушылар мүшесі ауыстырылған немесе жүкті әйелдерге қолдануға кеңес бермейді. Колострадан/жұмыртқадан алынған трансфер факторлар көптеген аурулар мен денсаулық мәселелерін емдеу үшін жарнамаланды, бірақ олардың ешқайсысын емдеуде тиімділігі дәлелденбеді. АҚШ-тың Тамақ және Дәрі-дәрмек басқармасы трансфер факторларын диеталық қоспа ретінде реттейді.