Кіріспе
Генуялық зерттеушілер мен саудагерлер (ф. 1291) НОТОК Вандино (кейде Вадино немесе Гидо) және Уголино Вивальди (кейде Уголино де Вивальдо) (fl. 1291) - екі ағайынды генуэздік зерттеуші және саудагер. Олар Еуропадан Африка арқылы Үндістанға саяхатқа шыққандарымен танымал. Олар Жерорта теңізінен Атлантикаға қарай батысқа қарай жүзіп кетті де, одан кейін ешкім хабар алмады.
NOTOC
Vandino (sometimes Vadino or Guido) and Ugolino Vivaldi (sometimes Ugolino de Vivaldo) (fl. 1291) were two brothers and Genoese explorers and merchants who are best known for their attempted voyage from Europe to India via Africa. They set sail west from the Mediterranean into the Atlantic and were never heard from again.
Тарих
Вандино мен Уголино Вивальди Еуропадан Үндістанға (Кейп жолы) мұхит жолының іздеуіндегі алғашқы экспедициямен байланысты. Уголино ағасы Гвидо немесе Вандино Вивальдомен бірге Тедисио Дориамен бірлесіп ұйымдастырған және 1291 жылы мамыр айында Генуядан "Океан теңізімен" Үндістанға бару және сауда үшін пайдалы заттарды әкелу мақсатымен шыққан екі галереядан тұратын экспедицияға басшылық етті. Негізінен сауда-саттық үшін жоспарланған бұл кәсіпорынның мақсаты - прозелитизм. Уголиноға екі францискан монахтары еріп жүрді. Галлеялар жақсы қаруланған және Марокко жағалауынан 28o 47' N-де орналасқан Гозора (Нун мысығы) деп аталатын жерге дейін жүзіп кетті, содан кейін олар туралы ештеңе естілмеді. Вивальди ағайындыларының экспедициясы біздің заманымыздың V ғасырында Батыс Рим империясының құлдырауынан кейін Жерорта теңізінен Атлантикаға шыққан алғашқы сапарлардың бірі болды. 1312 жылы Ланцелотто Малочело Генуядан Вандино мен Уголино Вивальдиді іздеу үшін кемеге отырды деп есептеледі. Малочело Канар аралдарының бірі Лансаротеде 20 жылдан астам уақыт бойы болды. 1455 жылы тағы бір генуэздік теңізші Антониотто Усо ди Маре Португалияның кеме жүргізуші принсі Генрихтің қызметінде Кадамостомен бірге жүзіп жүріп, Гамбияның сағасына жақын жерде Вивальдо экспедициясының тірі қалғандарының соңғы ұрпақтарымен кездесті деп мәлімдеді. Екі галерея, оған айтылғандай, Гвинея теңізіне жүзіп кетті; сол теңізде біреуі қашып қалды, бірақ екіншісі Эфиопия жағалауындағы жерге (бұл жерде Қара Африканы білдіреді) Мена немесе Аменуан, Гихонға жақын (бұл жерде Сенегал өзенін білдіреді), онда генуэздіктер тұтқындалып, тұтқындалды. Қосымша құжаттарда екінші бауырластың "Вадино" екендігі, Тедесио Дорианың (Джакопоның немере інісі) кемеге кірмегені, заттары "он жылға" арналған екендігі, кемелердің есімдері Санктус Антониус және Алегранция екендігі және кеме жолға шығар алдында Майоркада қысқа уақыт тоқтағаны айтылған. Гальвано Фиамманың Cronica universalis кітабында Гальвано Вивальди экспедициясы Эфиопияға жеткенін, одан аман қалғандар өз қалаларына оралудан бас тартқанын айтады.
География
Жан Гимпельдің айтуынша, Вивальди ағайындыларын ертіп келген екі францискан монахтары өздерінің францискан Роджер Бэконның "Опус Мажус" атты еңбегін оқыған болуы мүмкін. Вивальди ағайындыларының қаншалықты алға жеткені белгісіз. Вивальди ағайындылары Канар аралдарын көрген немесе сол аралдарға қонып кеткен болуы мүмкін. "Гозора" - бұл Канар аралдары алдында орналасқан Нун мысығы үшін кейбір ортағасырлық карталарда кездесетін атау (мысалы, Джованни да Кариньяно карталарында Капут Финис Гозоле, 1300-жылдардың басында және Пиззигани ағайындылары, 1367). Кеме атауы "Алегранзия" Канар аралы "Алегранза" үшін дереккөз болуы мүмкін және бауырлар сол жерге қоныс аударған деген болжамға әкелді (немесе кем дегенде бір кеме сол жерде батып кеткен). Вивальдидің галереяларына сілтеме Libro del Conoscimiento-де, яғни 1350-1385 жылдары аты-жөнін атамаған испан монахы жазған жартылай фантастикалық саяхатнамада берілген. Вивальди ағайындыларына қатысты екі үзінді бар. Біріншісінде баяндаушы Гвинея аймағына (Сахаралық Африка) ұқсас жерде жүріп, Престер Джонмен одақтасқан Абдеселибтің қара Африка империясының астанасы Грачиона қаласына жетеді. "Бұл Грациона қаласында маған Аменуанда күйреген галереядан қашып шыққан генуэздіктерді алып келді (садақа берді?) Бұл жерде, бірақ ол ешқашан басқа кеменің не болғанын білмеді, ол қашып кетті. " Саяхатшы манах Магдасордың көршілес қаласына көшіп бара жатқанда, ол сол қалада "Менің айтып өткенімдей, екі галереяда кеткен әкесі үшін іздеуде болған" Сор Леоне есімді генуэздік адамды кездестірді. Олар оған барлық құрметтерді көрсетті, бірақ бұл Сор Леоне әкесі үшін іздеу үшін Грациона империясына барғысы келгенде, Магдасор императоры оған рұқсат бермеді, өйткені жол күмәнді және жол қауіпті болды. Бұл патшалықтардың қай жерде болғаны туралы болжамдар айтылып келеді. Престер Джон мен Магдасор туралы айтылған сөздер (могадишуге ұқсайды) кейбіреулерді екінші галерея Африканы айналып өтті, бірақ Африка мүйізі айналасында ұсталды деп ойлауға итермеледі. Алайда, баяндаушының географиялық сілтемелері (мысалы, Сенегал Нигер өзені, алтын саудасы, Мали империясы, тіпті Гвинея шығанағы) Әбделсалиб пен Магдасор мұсылман емес Сахарадан төменгі Батыс Африкада болғандығын көрсетеді. "Амэнуан" атауының орналасуы, бірінші галереяның батып кеткен жері, Сенегамбия аймағын білдіреді. Егер осы айтылғандардың бірде-бірінде шындық болса, Вивальдилер Сенегалға дейін барып, олардың оқиғалары сонда аяқталды деп ойлау оңай болар еді. Бір ғасырдан кейін, 1455 жылдың соңында Генрих Кемешік ханзадасының қызметіндегі генуэздік кемеші Антониотто Усодимар, Батыс Африкада Гамбия өзенінен жоғары қарай сапар шегіп бара жатып, генуэздік диалектте сөйлейтін адаммен кездесті және ол Вивальди экспедициясынан аман қалғандардың соңғы ұрпағы екенін мәлімдеді. (Усодимардың саяхаттасқан серігі Альвизе Кадамосто өзінің естеліктерінде мұндай кездесу туралы айтпаған.) Усодимар Вивальди экспедициясының егжей-тегжейін Генуя архивіндегі басқа құжатта береді: Гион - бұл Едем бағында пайда болған және Эфиопия арқылы ағатын Киелі кітаптағы Гихон өзенінің атауы. Бұл жағдайда Сенегал өзені айтылуы мүмкін. Усодимардың әңгімесі Libro del Conoscimiento-да айтылған әңгімені қайталау сияқты. Тарихшы Хосе де Виера и Клавихо ата-бабамыз Агустин Юстинианидің "Аналь де Женова" еңбегінде Вивальдидің экспедициясына екі францисканның қосылғаны туралы мәлімет жазған. Viera y Clavijo сонымен қатар Петрархтың Вивальдилердің Канар аралдарына жеткені жергілікті дәстүр болғандығын айтады. Юстиниани де, Петрарка да экспедицияның тағдырын білген жоқ. Папиро Массон өзінің "Анальдерінде" ағайындылардың Канар аралдарын алғаш рет ашқандары туралы жазған. Вивальди ағайындылары кейіннен аңыздардың тақырыбы болды, олар мифтік христиан патшасы Престер Джонға тұтқындалғанға дейін Африканы айналып өткен. Вивальдилердің сапары Дантедің Одиссейдің соңғы сапары туралы "Аспанның 26-шы әнін" жаздырғанын дәлелдеген болуы мүмкін, ол Оңтүстік жарты шарда сәтсіздікпен аяқталады. Генри Ф. Кэридің айтуынша, "Улисейдің тағдыры Атлант мұхитының кейбір батыл зерттеушілеріне түскен тағдырдың әсерінен болған".
Gion is the name of the biblical Gihon river, which stems from the Garden of Eden and flows through Ethiopia. In this instance, it may be a reference to the Senegal River. Usodimare's narration seems to be a mere repetition of the tale told in the Libro del Conoscimiento. The historian José de Viera y Clavijo writes that Father Agustín Justiniani, in the Anales de Génova, includes the information that two Franciscans also joined the Vivaldi expedition. Viera y Clavijo also mentions the fact that Petrarch states that it was a local tradition that the Vivaldis did indeed reach the Canary Islands. Neither Justiniani nor Petrarch knew of the expedition's fate. Papiro Masson in his Anales writes that the brothers were the first modern discoverers of the Canary Islands. The Vivaldi brothers subsequently became the subjects of legends that featured them circumnavigating Africa before being captured by the mythical Christian king Prester John. The Vivaldis' voyage may have inspired Dante’s Canto 26 of the Inferno about Ulysses’ last voyage, which ends in failure in the Southern Hemisphere. According to Henry F. Cary, Ulysses' fate was inspired " partly from the fate which there was reason to suppose had befallen some adventurous explorers of the Atlantic ocean."