Кіріспе
Орбиталық-планетарлық бетке инерттік снарядтармен шабуылдау Кинетикалық бомбалау немесе кинетикалық орбиталық соққы - планеталық бетке инерттік кинетикалық снарядпен орбитадан шабуылдаудың гипотетикалық әрекеті (орбиталық бомбалау), онда қирату күші снарядтың кинетикалық энергиясынан өте жоғары жылдамдықпен соқтығысудан келеді. Бұл ұғым "салқын соғыс" кезінде пайда болды. Бұл тактиканы бейнелейтін үлгілер - вольфрам шыбықтары мен бағыттаушы итермелеу жүйесі бар спутник. Шабуылға бұйрық берілген кезде, ұшыру аппараты бір таяқты орбитадан шығарып, нысананы қиып өтетін суборбиталық траекторияға түсіреді. Сабақтар ауаның кедергісін азайтып, соған сәйкес соққы кезінде жылдамдықты арттырады. Кинетикалық бомбалаудың артықшылығы - оқты өте жоғары бұрыштан өте жоғары жылдамдықпен жіберуге мүмкіндік береді, бұл оларды қорғауға өте қиын. Сонымен қатар, снарядтар жарылғыш оқ-дәрілерді қажет етпейді, ал ең қарапайым конструкциялар толығымен қатты металл таяқшалардан тұрады, бұл "Құдайдан келген таяқшалар" деген жалпы лақапқа ие болады. Осыған ұқсас флешеткалар бірінші дүниежүзілік соғыстан бері қолданылып келеді. 1980 жылдары тағы бір кинетикалық үйірмелер жүйесі Стратегиялық қорғаныс бастамасының ықтимал бөлігі ретінде концептуалдастырылды, ол Brilliant Pebbles деген кодты атпен аталды. "Тор" жобасы - Жер орбитасынан телефон бағанасы мөлшеріндегі кинетикалық снарядтарды жер бетіндегі нысаналарға зақым келтіру үшін шығаратын қару-жарақ жүйесі идеясы. Джерри Пурнелл ғылыми фантастика жазушысы болғанға дейін 1950-ші жылдары Боингте операциялық зерттеуде жұмыс істеген кезде бұл ұғымды жасады.
A kinetic bombardment or a kinetic orbital strike is the hypothetical act of attacking a planetary surface with an inert kinetic projectile from orbit (orbital bombardment), where the destructive power comes from the kinetic energy of the projectile impacting at very high speeds. The concept originated during the Cold War. Typical depictions of the tactic are of a satellite containing a magazine of tungsten rods and a directional thrust system. When a strike is ordered, the launch vehicle brakes one of the rods out of its orbit and into a suborbital trajectory that intersects the target. The rods would typically be shaped to minimize air resistance and thus maximize velocity upon impact. The kinetic bombardment has the advantage of being able to deliver projectiles from a very high angle at a very high speed, making them extremely difficult to defend against. In addition, projectiles would not require explosive warheads, and—in the simplest designs—would consist entirely of solid metal rods, giving rise to the common nickname "rods from God". Similar flechette projectiles have been used since the first World War. In the 1980s, another kinetic swarm system was conceptualized as a potential part of the Strategic Defense Initiative, there codenamed Brilliant Pebbles. Project Thor was an idea for a weapons system that launches telephone pole sized kinetic projectiles made from tungsten from Earth's orbit to damage targets on the ground. Jerry Pournelle created the concept while working in operations research at Boeing in the 1950s before becoming a science fiction writer.
2003 жылғы АҚШ Әуе күштері ұсынысы
2003 жылы АҚШ Әскери-әуе күштері Hypervelocity Rod Bundles деп аталатын баяндамада сипатталған жүйе 20 фут (6 м), 1 фут (0 м) вольфрам таяқшалардан тұратын, спутникпен бақыланатын және әлемдік соққы беру қабілеті бар, соққы жылдамдығы 10 Мах. Бұл жобалар бункерлерді бұзушы ретінде қарастырылған. Атауынан-ақ байқалатынындай, "бункерді бұзушы" ядролық бункерді жоятын қуатты. Белгілі бір орбитада 68 спутникпен нысана кез-келген уақыттан бастап 1215 минут ішінде, ICBM-дің жартысынан аз уақытында және іске қосу туралы ескертусіз соққыға ұшырауы мүмкін. Мұндай жүйе сондай-ақ баллистикалық зымыранға қарсы қауіптерді анықтау үшін сенсорлармен жабдықталуы мүмкін және оларға қарсы қолдануға болатын салыстырмалы түрде жеңіл қорғаныс шаралары (мысалы, өлтіру үшін зымыран немесе мегаватт класындағы химиялық лазер). Орбитадан шығу мен соққы арасындағы уақыт бірнеше минутқа созылады, ал орбиталар мен орбиталардағы орбиталарға байланысты жүйе бүкіл әлемге таралады. Ракеталар, ұшақтар немесе басқа да көліктер орнатудың қажеті болмайды. 2003 жылғы Әскери-әуе күштерінің баяндамасында аталған жүйеде вольфрам цилиндрінің әсер ету кезінде кинетикалық энергиясы шамамен тең болады. Мұндай цилиндрдің массасы , сондықтан мұндай жүйенің практикалық қолдануы оның басқа сипаттамалары айқын және шешуші артықшылық беретін жағдайларда шектеледі. Ұзындығы жоғары пішін мен жоғары массасы секциялық тығыздықты арттыруға (осылайша ауаның сүрінуіне байланысты кинетикалық энергияның жоғалуын азайтуға) және қатты немесе көмілген нысаналарға енуді арттыруға арналған. Үлкен құрылғы терең жерленген бункерлерге және басқа да командалық-бақылау мақсаттарына енуде өте тиімді болады деп күтілуде. Бұл қарудан қорғану өте қиын. Оның жабылу жылдамдығы өте жоғары және радарлық қимасы кішкентай. Ұшыруды байқау қиын. Инфрақызыл сәуледегі ұшыру белгілері орбитада, нақты орнында болмайды. Инфрақызыл сәуледегі ұшыру сигналы баллистикалық зымыранның ұшырылуына қарағанда әлдеқайда аз. Сонымен қатар, бұл жүйе атмосфераға қайта кіруден болатын жылумен күресуге тиіс, бұл қарудың вольфрамнан емес компоненттерін балқыта алады. "Құдайдың таяқтары" деген сөз айқалы да осы ұғымды білдіреді. Әуе күштері оларды "гипер жылдамдықты таяқ буындар" деп атады.
Ғылыми фантастикада
1960 жылдардың ортасында орбиталық механикаға танымал ғылым қызығушылығы олардың әсерін зерттеген бірқатар ғылыми фантастикалық оқиғаларға әкелді. Олардың ішінде Роберт А. Хайнлайнның "Ай - қатал әулие" атты шығармасы болды, онда Ай азаматтары Жерді темір контейнерлерге оралған тастармен бомбалайды, олар өз кезегінде Жердегі нысаналарға электромагниттік ұшыру жүйесінен атылады. (Стив Тонды қараңыз) 1970 және 1980 жылдары бұл идея Ларри Нивен мен Джерри Пурнеллдің Footfall сияқты ғылыми-фантастикалық романдарында жетілдірілді (осы идеяны алғаш рет фантастика емес жағдайда әскери пайдалану үшін ұсынған Пурнелл), онда шетелдіктер Тор типті жүйе қолданады. 1980 және 1990 жылдары мұндай қаруларға сілтеме жасау Traveller, Shadowrun және Heavy Gear (бұл ойындардың алғашқысы осындай қаруларды артиллерия деп атайды, орбиталық артиллерияның портмантейы), сондай-ақ Babylon 5 "массалық жүргізушілері", "Соңғы жұлдызды жауынгер" және "Жұлдызды кеме жасақшылары" фильмдері сияқты визуалды медиа сияқты ғылыми-фантастикалық ролельді ойындардың негізгі бөлігі болды. Кішірек "кровбар" нұсқасы Марк Стиглердің "Дэвидтің слингі" (Baen, 1988) еңбегінде айтылған. Салқын соғыста орын алған оқиға (салыстырмалы түрде арзан) ақпаратқа негізделген "ақылды" жүйелерді қолдану арқылы жаудың сандық артықшылығын жеңуге негізделген. Орбиталық кинетикалық бомбалау жүйесі алдымен Еуропаға шабуыл жасаған кеңес танкілік әскерлерін жою үшін, содан кейін ядролық соққыдан бұрын совет МБР силоларын жою үшін қолданылады. Джордж Лукастың "Жұлдызды соғыс" романында орбиталық бомбалау кеңінен қолданылатын тактика болып табылады, бірақ оған қарсы планеталық масштабтағы үлкен дефлекторлық қалқандар түрінде қарсы шаралар бар. Орбиталық бомбалау туралы алғашқы жанама сілтеме 1980 жылы Империя кері соққы береді, Империя флоты Хот планетасына жасырын жақындауға үлгермеген кезде, көтерілісшілерге қалқандарын іске қосуға және Империяны құрлықтағы шабуылға мәжбүрлеуге мүмкіндік берді. Орбиталық бомбалау кеңейтілген ғаламда тереңірек зерттелді, ол 2016 жылы Rogue One: A Star Wars оқиғасында экранға көрінді. Нил Стивенсонның "Анафем" романында орбитадан кинетикалық бомбалау қаруы қолданылып, ұйықтап жатқан жанартаудың атылуы басталады. Джо Холдеманның "Мәңгілік соғыс" романында кинетикалық энергия қарулары адамдар мен Тауранның арасындағы кеңінен физикаға негізделген ғарыш шайқасында үлкен рөл атқарады, көптеген жекпе-жектер жарық жылдамдығына немесе одан жоғары жылдамдықпен аяқталады. Бір рет, жарылғыш қабілеті жоқ, құм түйіршігі мөлшеріндегі зымыран Тауранның басына өткен кезде адам кемесіне үлкен апат әкеледі. Басқа бір шайқаста өте жоғары жылдамдықпен жақындау арқылы кішкентай ұрысшы кішкентай автопулетені пайдаланып, апатты әсерді туғыза алады. Ғарыш колонияларын кинетикалық бомбалау үшін пайдалану (оларды "колониялық құлау" деп атайды) Gundam франшизасының жиі кездесетін элементі болып табылады және Mobile Suit Gundam: Char's Counterattack және Mobile Suit Gundam 0083: Stardust Memory сюжеттерінің орталығы болып табылады, ал шектеулі бомбалау Mobile Suit Gundam: Ironed Blooded Orphans кульминациясының кілті болып табылады. 1990 жылдардың ортасынан бастап кинетикалық қарулар ғылыми фантастика сюжет құрылғылары ретінде бейнеойындарда пайда болды. Syndicate Wars-те ойыншы қолданатын қару ретінде пайда болған ол басқа видео ойындардың сюжеттерінде де көрнекті болды, мысалы, Том Клэнсидің EndWar, Mass Effect 2, Call of Duty: Ghosts және Halo. 2001 жылғы Ace Combat 04: Shattered Skies видеоойынында Megalith, планетааралық баллистикалық зымыранды пайдаланып, орбитадағы астероид бөлшектерінің траекториясын өзгертіп, оларды халықты мекендейтін аймақтар мен стратегиялық мақсаттарға алып баратын жолдарға ауыстырған ойдан шығарылған зымыран жүйесі бар. Ойынның соңғы миссиясы Мобиус 1 және ИСАФ-тың Мегалитке және оны қорғап тұрған күштерге жан-жақты шабуыл жасап, оны сөндіруге, континентаралық соғысқа тоқтам жасауға бағытталған. Halo-да Магниттік жеделдетуші пушка (MAC) немесе Массалық жеделдетуші пушка бар, ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Ғарыш Командасы (БҰҰК) өзінің әскери кемелері мен орбиталық қорғаныс платформаларында қолданатын негізгі қару жүйесі болып табылады. Негізінен үлкен катушкалы мылтық, MAC-тер модельге және ұңғымасына байланысты әр түрлі оқ-дәрі түрлерін атуға қабілетті, гипер тығыз кинетикалық өлтіру снарядтарынан бастап суб калибрлі раундтарға дейін жартылай автономды ұшқышсыз зымыранға дейін. Ең бастысы Halo Wars және Halo Wars 2 -де көрсетілген MAC - бұл ойыншы...
In the 1970s and 1980s, this idea was refined in science fiction novels such as Footfall by Larry Niven and Jerry Pournelle (the same Pournelle that first proposed the idea for military use in a non fiction context), in which aliens use a Thor type system. During the 1980s and 1990s references to such weapons became a staple of science fiction roleplaying games such as Traveller, Shadowrun and Heavy Gear (the first of these games naming such weapons ortillery, a portmanteau of orbital artillery), as well as visual media including Babylon 5's "mass drivers", the film The Last Starfighter, and the film Starship Troopers, itself an adaptation of the Heinlein novel of the same name. A smaller "crowbar" variant is mentioned in David's Sling by Marc Stiegler (Baen, 1988). Set in the Cold War, the story is based on the use of (relatively inexpensive) information based "intelligent" systems to overcome an enemy's numerical advantage. The orbital kinetic bombardment system is used first to destroy the Soviet tank armies that have invaded Europe and then to take out Soviet ICBM silos prior to a nuclear strike. In George Lucas' Star Wars, orbital bombardment is a widely used tactic, but there are countermeasures to it in the form of large planetary scale deflector shields. The first indirect reference to orbital bombardment was in 1980 in The Empire Strikes Back, when the Imperial fleet fails to approach the planet Hoth in secret, allowing the rebels to activate their shields and force Imperials into a ground assault. Orbital bombardment was explored more in depth in the Expanded Universe, making its only on screen appearance in 2016 in Rogue One: A Star Wars story. In Neal Stephenson's Anathem, a kinetic bombardment weapon is deployed from orbit to trigger the eruption of a dormant volcano. In Joe Haldeman's The Forever War, kinetic energy weapons play a wide role in the largely physics based space combat between the Humans and the Taurans, with most engagements having closing speeds at or above the speed of light. In one engagement, a missile the size of a grain of sand, with no explosive potential itself, wreaks extensive havoc on a human ship during a head on pass by the Taurans. In another battle, by using an extremely high closing speed, a small fighter is able to use a small autocannon to create devastating effects. The repurposing of space colonies for use in kinetic bombardment (referred to as a "colony drop") is a frequent element of the Gundam franchise and is central to the plots of Mobile Suit Gundam: Char's Counterattack, and Mobile Suit Gundam 0083: Stardust Memory, while a more limited bombardment is key to the climax of Mobile Suit Gundam: Iron Blooded Orphans. From the mid 1990s, kinetic weapons as science fiction plot devices appeared in video games. Appearing in Syndicate Wars as a player usable weapon, it also featured prominently in the plots of other video games, such as Tom Clancy's EndWar, Mass Effect 2, Call of Duty: Ghosts, and Halo. The 2001 video game Ace Combat 04: Shattered Skies features Megalith, a fictional missile system that utilized intercontinental ballistic missiles to alter the trajectory of fragments of an asteroid in orbit, deflecting them on paths that would take them towards populated areas and strategic targets. The final mission in the game involves Mobius 1 and the ISAF launching an all out attack on Megalith and the forces defending it to deactivate it, bringing about an end to the Intercontinental War. Halo features the Magnetic Accelerator Cannon (MAC), or Mass Accelerator Cannon, as the primary weapon system employed by the United Nations Space Command (UNSC) on its warships and orbital defense platforms. Essentially large coilguns, MACs are capable of firing a variety of ammunition types varying on the model and bore, ranging from hyper dense kinetic kill slugs to sub caliber rounds to semi autonomous drone missiles. Most predominantly featured in Halo Wars and Halo Wars 2, the MAC is an ability that allows the player to utilize the UNSC Spirit of Fire'''s point defense MAC for pinpoint orbital bombardment, allowing the player to heavily damage or destroy enemy units. However, there are variants of the MAC platforms mounted to various ships and stations, with the most powerful being able to fire a 3,000 ton projectile at anywhere between 0.4% and 25% the speed of light. The film G. I. Joe: Retaliation depicts the destruction of Central London with a tungsten rod dropped from a satellite system. Orion's Arm'' features them as a major weapon type in the galaxy of 10,000 years in the future, where they can be used on planets at speeds up to 99.9% that of light, typically sterilizing a large portion of the target world. They are referred to as Relativistic Kinetic Kill Systems, or RKKS (pronounced "rocks"). In "The Negotiator" thriller novel by Frederick Forsyth, a fictional anti tank kinetic gun named Goshawk is mentioned.