Кіріспе
Ақауларды анықтап, туралы хабарлайтын жүйелік бағдарламалық қамтамасыз ету.
Ақаулық туралы хабарлаушы – бұл жүйелік бағдарламалық қамтамасыз ету, оның функциясы ақаулықтар туралы мәліметтерді анықтап хабарлау және өндірісте немесе әзірлеу/тестілеу орталарында ақаулар туғанда ескерту жасау болып табылады. Ақаулық туралы есептерге көбінесе стек іздері, ақаулықтың түрі, тенденциялар және бағдарламалық жасақтама нұсқасы сияқты деректер кіреді. Бұл есептер веб-қосымшаларды, SAAS, мобильді қосымшаларды және тағы да басқаларын әзірлейтін бағдарламашыларға ақауларға себеп болатын мәселені анықтап түзетуге көмектеседі. Ақаулық туралы есептерде құпиялы ақпарат, мысалы парольдер, электрондық пошта мекенжайлары және байланыс ақпараты болуы мүмкін, сондықтан олар компьютерлік қауіпсіздік саласындағы зерттеушілер үшін қызығушылық тудырады. Ақаулық туралы хабарлау құралдарын әзірлеу циклының бір бөлігі ретінде енгізу қалыпты жағдайға айналды, ал ақаулық туралы хабарлау құралдары қолжетімді тауарға айналды, олардың көпшілігі тегін ұсынылады, мысалы Crashlytics. Бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу экожүйесінің бір бөлігі болып табылатын көптеген ірі компаниялар бұл салаға енді. Twitter, Google және басқа да компаниялар бағдарламалық жасақтаманы әзірлейтінтерді өздерінің API-ларын пайдалануға ынталандыру үшін көп күш жұмсауда, осылайша болашақта табыстарын арттыратынын біледі (жарнама және басқа да механизмдер арқылы). Олар көптеген даму мәселелеріне тиімді шешімдер ұсынуы керек екенін түсінеді, әйтпесе бәсекелестері шара қолданады, сондықтан олар үнемі жаңа мүмкіндіктерді қосады. Ақаулық туралы хабарлау құралдары ірі компаниялардың шешімдер жинағындағы маңызды даму функционалы болып табылады. Көптеген ақаулық туралы хабарлау құралдары мобильді қосымшаларға маманданған. Олардың көпшілігі SDK болып табылады.
macOS
MacOS жүйесінде Crash Reporter бағдарламасында стандартты апат туралы хабарлаушы бар. Ол Unix жүйесінің апат туралы журналдарын Apple компаниясына жібереді, осы компанияның инженерлері оларды қарап шығады. Терезенің жоғарғы текстовое өрісінде апат журналы орналасқан, ал төменгі өріс пайдаланушының түсініктемелері үшін арналған. Пайдаланушылар журналды электрондық пошта бағдарламасына көшіріп, қолданба жасаушыға жіберу арқылы оны пайдалануына мүмкіндік береді. Crash Reporter бағдарламасының 3 негізгі режимі бар: апат болғанда ештеңе көрсетілмейді, «Қолданба апатқа ұшырады» деген хабарлама терезесі көрсетіледі немесе апат туралы есеп терезесі ашылады.
Терезелер
Microsoft Windows жүйесінде онлайн талдау үшін Microsoft компаниясына құлау туралы есептерді жіберуге пайдаланушыларды шақыратын Windows Error Reporting деп аталатын құлау туралы есеп беру қызметі бар. Ақпарат Microsoft басқаратын орталық дерекқорға жіберіледі. Бұл диагностикалық ақпараттан тұрады, ол компанияға немесе құлауға жауапты әзірлеу тобына, қаласа, мәселені жөндеуге және шешуге көмектеседі. Microsoft-пен рұқсат алған үшінші тараптың бағдарламалық қамтамасы үшін құлау туралы есептер үшінші тараптың әзірлеушілеріне қолжетімді. Жүйе жөндеу және шығару процесінің барлық кезеңдерін қамтиды, соның арқасында Windows Update арқылы нақты қателерді түзетулер енгізілуі мүмкін. Яғни, белгілі бір типтегі құлауға ұшыраған адамдарға ғана түзетулер ұсынылады, бұл мәселеге ұшырау мүмкіндігін шектейді. Der Spiegel басылымының хабарлауынша, Microsoft құлау туралы есеп берушісі NSA-ның арнайы операциялар бөлімі (TAO) тарапынан Мексиканың Қоғамдық қауіпсіздік хатшылығының компьютерлеріне бұзу үшін пайдаланылған. Сол дереккөздің мәліметінше, Microsoft құлау туралы есептері NSA-ның XKeyscore дерекқорына автоматты түрде жиналады, осылайша мұндай операцияларды жеңілдетуге болады.
Қатты апат
Windows үшін тағы бір қате туралы хабарлау кітапханасы – CrashRpt. CrashRpt кітапханасы – Microsoft Visual C++ бағдарламасында жасалған және Windows жүйесінде жұмыс істейтін қолданбалар үшін жеңіл, ашық кодты қателерді басқару жүйесі. Кітапхана New BSD лицензиясы бойынша таратылады. CrashRpt өңделмеген қателерді ұстап алады, апаттың мини-дамп файлысын жасайды, XML форматында апат сипаттамасын құрастырады, пайдаланушыға апат туралы хабарламаны қарауға мүмкіндік беретін интерфейс ұсынады және соңында апат туралы хабарламаны сығымдап, бағдарламалық қолдау тобына жібереді. CrashRpt сонымен қатар crprober деп аталатын апат туралы хабарламаларды талдауға арналған серверлік командалық құралды ұсынады. Бұл құрал каталогтан алынған барлық апат туралы хабарламаларды оқи алады және әрбір апат туралы хабарлама үшін мәтіндік форматта жиынтық файлды жасайды. Сондай-ақ, ол ұқсас апат туралы хабарламаларды топтастырады, бұл ең көп кездесетін мәселелерді анықтауды жеңілдетеді. Crprober құралы графикалық интерфейспен жабдықталмаған, сондықтан оны пайдалану қиын және түсініксіз болуы мүмкін. CrashRpt кітапханасы жіберген апат туралы хабарламаларды сақтауға, ұйымдастыруға және талдауға арналған CrashFix Server деп аталатын ашық кодты серверлік бағдарламалық жасақтама да бар. Ол ұқсас апат туралы хабарламаларды топтастыра алады, кіріктірілген қателерді іздеу құралына ие және статистикалық есептерді жасай алады. CrashFix сервері бірнеше жоба мүшелерінің бірлесіп жұмыс істеуіне мүмкіндік беретін веб-базалық пайдаланушы интерфейсін ұсынады (дебаг символдарымен жүктеу, апат туралы хабарламаларды қарау және апат туралы хабарламалармен қателерді байланыстыру).
АБРТ
ABRT (Automated Bug Reporting Tool) – Fedora және Red Hat Enterprise Linux үшін жасалған қате туралы хабарлау құралы. Әзірлеушілер қазіргі уақытта оны басқа Linux дистрибутивтеріне көшіруді жоспарлап отырған жоқ. ABRT қолданбалардан түсетін өзекті жад төгілулерін немесе іздеу жолдарын ұстап алады және (пайдаланушы растағаннан кейін) қате туралы есептерді Fedora Bugzilla сияқты түрлі қателерді қадағалау жүйелеріне жібереді.
Ubuntu қателерді бақылау
Ubuntu қателерді тіркеуге арналған қоғамдық жүйені ұсынады, errors.ubuntu.com мекенжайында миллиондаған машиналардан күн сайын жүздеген мың қате туралы хабарлама жиналады. Ubuntu-да бағдарлама құласа, құлауды басқарушы (мысалы, Apport) пайдаланушыға хабарлап, құлау туралы хабарлау мүмкіндігін ұсынады. Егер пайдаланушы құлау туралы хабарлауды қаласа, егжей-тегжейлі мәліметтер (мүмкін, ядролық төмпелеуді қоса) талдау үшін Ubuntu серверіне (daisy.ubuntu.com) жүктеледі. Ядролық төмпелеу автоматты түрде стек ізбесін және құлау белгісін жасау үшін өңделеді. Құлау белгісі бірдей қатеге байланысты туған кейінгі құлау туралы хабарламаларды жіктеу үшін қолданылады.
GNOME- дың
Bug Buddy – GNOME платформасында қолданылатын апат туралы хабарлау құралы. GNOME кітапханаларын пайдаланатын қосымша қателікке ұшырағанда, Bug Buddy gdb арқылы стек ізбесін жасайды және пайдаланушыны GNOME bugzilla-ға есеп жіберуге шақырады. Пайдаланушы түсініктемелер қоса алады және апат туралы есептің толық мәліметтерін қарастыра алады.
KDE-нің атауы
KDE қолданған апатты хабарлау құралы Dr. Konqi деп аталады. KDE кітапханаларын пайдаланатын қосымша қатемен тоқтағанда, Dr. Konqi gdb арқылы стек ізбесін жасайды және пайдаланушыны KDE bugzilla-ға есеп жіберуге шақырады. Пайдаланушы түсініктемелер қоса алады және апат есебінің толық мәліметтерін көре алады.
Қайталау
Talkback (сапалық пікір беру агенті деп те аталады) – Mozilla бағдарламалық қамтамасы 1.8.1 нұсқасына дейін өнімдерінің ақауларын жинақтау немесе жеке жағдайларды талдау үшін орталық серверге хабарлау үшін пайдаланған құлау туралы хабарлау құралы. Talkback – SupportSoft компаниясы Mozilla корпорациясына лицензиялаған авторлық бағдарламалық қамтама. Егер Mozilla өнімі (мысалы, Mozilla Firefox, Mozilla Thunderbird) Talkback қосылған күйінде құлап кетсе, Talkback агенті пайда болып, пайдаланушыдан құлау туралы қосымша ақпарат беруді сұрайды. Talkback, егер қосылған болса, осы операциялық жүйенің (OS) құлау туралы хабарлау құралын алмастырмайды, ол Talkback агентімен бірге пайда болады. Firefox-та 3-ші нұсқадан бастап Talkback Breakpad-ке алмастырылды.
Брейкпад
Breakpad (бұрын Airbag деп аталатын) — Talkback-тің орнына келген ашық бастапқы кодты бағдарлама. Google және Mozilla компанияларымен әзірленген, ол Firefox және Thunderbird сияқты қазіргі Mozilla өнімдерінде қолданылады. Оның ерекшелігі – бұл бірінші ашық кодты, көп платформалы апат туралы хабарлау жүйесі. 2007 жылдан бері Breakpad Windows, Mac OS X және Linux жүйелеріндегі Firefox құрамына енгізілген. Breakpad көбінесе Socorro жүйесімен жұптастырылады, ол пайдаланушылардан келетін апаттарды қабылдап, жіктейді. Breakpad өзі апат туралы хабарлау жүйесінің бір бөлігі ғана, өйткені оның құрамында хабарлау механизмі жоқ.
Қатты қоңырау
Crashpad – Google Chromium-да қолданылатын ашық кодты апат туралы хабарлау жүйесі. Бұл Breakpad-тің орнына macOS 10.10 жаңартуынан кейін жасалды, себебі жаңарту Breakpad қолданған API-лерді жойды. Crashpad қазіргі таңда macOS және Windows үшін апат туралы хабарлау клиентінен және оған қатысты бірнеше құралдардан тұрады, және осы платформалар үшін дайын деп есептеледі. Crashpad 2015 жылдың наурызынан бастап macOS-та Chromium үшін апат туралы хабарлау клиенті ретінде, ал 2015 жылдың қарашасынан бастап Windows-та қолданысқа енді.
Ұялы операциялық жүйелер
Android және iOS операциялық жүйелерінде де құрылғы ақауларын тіркеу мүмкіндігі бар.