Кіріспе

General Electric/Allison J33 – американдық центробегтік ағынды реактивті қозғалтқыш, General Electric J31-дің жетілдірілген нұсқасы, едәуір үлкен итермелеуді қамтамасыз ету үшін үлкейтілді, бастапқыда және соңында, ал су-спирт қоспасын шашырату арқылы төмен биіктікте қосымша итермелеуге жетеді.

Даму

J33 бастапқыда General Electric компаниясы екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Франк Уиттлдің жобалары бойынша жасаған жұмысының жалғасы ретінде әзірлеген. Олардың алғашқы қозғалтқышы General Electric I A деп аталды, бірақ оны АҚШ өндірісіне бейімдеу және итермелеуді арттыру үшін үлкен өзгерістерден кейін ол 1942 жылы I 16 ретінде шектеулі өндірісті бастады, мұндағы 16 – оның итермелеу күшін көрсетеді. J31 ретінде толық өндіріс Америка Құрама Штаттарының Әскери-әуе күштері барлық қозғалтқыш жобаларына ортақ атау енгізген кезде басталды. I-16 машинасымен бірге GE компаниясы I-40 деп аталатын кеңейтілген нұсқасын жасау жұмыстарын бастады. Аты айтқандай, қозғалтқыш көбірек қуат беру үшін жобаланған. I 16 мен I 40 арасындағы негізгі айырмашылық – жанар-жағар майды күйдіру жүйесі: I 16-да 10 кері ағынды камера болса, I 40-да 14 тікелей ағынды камера болды. Даму циклі өте жылдам болды. Жобалау жұмыстары 1943 жылдың ортасында басталды және алғашқы прототип 1944 жылдың 13 қаңтарында статикалық сынақтан өтті. Lockheed сол кезде XP 80 жобасының ортасында болды, бастапқыда олардың дизайнын АҚШ-та шығарылған Хальфорд H 1 нұсқасымен қамтамасыз етуді көздеді. H 1 өндірісі Allis Chalmers компаниясында кешіктірілді, ал I 40 өнімділікті күрт жақсартатын болғандықтан, прототиптерді I 40 қозғалтқыштарымен жарақтандыру жоспарланды. I 40, I 16 қуатты P 59 ұшағына қарағанда, I 40 қуатты P 80 ұшағы АҚШ-тың алғашқы реактивті ұшағы ретінде таңдалғандықтан, USAAF жоспарлары үшін маңызды болды. 1945 жылы қозғалтқышты өндіруге лицензия General Electric компаниясына емес, Allison компаниясына берілді. Allison, негізінен соғыс уақытындағы мемлекеттік зауыттарда жұмыс істеп, қозғалтқышты тез әрі арзан өндіре алды. Өндіріс желілері жабылған кезде Allison 6600-нан астам J33 және General Electric 300-ге жуық (көбінесе алғашқы партиялар) қозғалтқыш жасады. 1958 жылы, артық J33 қозғалтқыштары 200 теңіз шақырымы жылдамдықпен өлі жүкті итеруге, Лейкхерст көліндегі әуе кемелерінің тоқтату сымдарын және құйрық ілгіштерін сынауға қолданылды. 1948 жылы Allison 400 C4 деп аталған J33-тің азаматтық қолданысқа арналған моделі коммерциялық көліктерде пайдалануға сертификатталған алғашқы АҚШ газ турбинасы болды.