Кіріспе
Американдық ландшафт сәулетшісі (1913–1991)
Джеймс К. Роуз (1913–1991) – ХХ ғасырдың көрнекті ландшафт сәулетшісі және авторы. Пенсильванияның ауылдық аймағында дүниеге келген ол, анасы мен үлкен әпкесі әкесі қайтыс болғаннан кейін Нью-Йоркке көшіп келді. Роуз орта мектепті бітірмей қалды, бірақ бұл оны Корнелл университетіне архитектура студенті ретінде қабылдауға кедергі болмады. Кейін Гарвард университетіне ландшафт сәулеті мамандығы бойынша ауысты. 1937 жылы Гарвардтың бағдарламасына сай келмегендігі үшін оқудан шығарылды. 1938 және 1939 жылдары Роуз Гарвардтан шығарылуына себеп болған дизайндық тәжірибелер туралы мақалалар сериясын жариялады. Содан кейін ол көптеген мақалалар мен кітаптар жариялады, олар ХХ ғасырдағы дизайн теориясы мен практикасына зор әсер етті. 1941 жылы Роуз Нью-Йорктегі Таттл, Сили, Плейс және Реймонд компаниясында жұмыс істеді, онда ірі мемлекеттік жобалардың шектеулері оны көңілі тоймады және жеке бақтармен жұмыс істеу өзінің стиліне сәйкес екенін түсінді. Мектепке деген құрметсіздігіне қарамастан, Роуз ландшафт сәулеті мен архитектура мектептерінде қонақ лекторы ретінде жиі пайда болатын. Өмірінің соңында ол ұзақ жылдар бойы армандаған дизайндық студия мен ландшафтты зерттеу орталығын – Джеймс Роуз орталығын құруға қол жеткізді. 1991 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болғаннан кейін, Роуз Риджвудтағы үйін Джеймс Роуз орталығына мұра етіп қалдырды.
James C. Rose (1913–1991) was a prominent landscape architect and author of the twentieth century. Born in rural Pennsylvania he, his mother and older sister moved to New York after his father's death. Rose was a high school dropout, but this didn't stop him from being accepted into Cornell University as an architecture student. Later he transferred to Harvard University as a landscape architecture major. In 1937, he was expelled because his design style didn't fit into Harvard's program. In 1938 and 1939 Rose published a series of articles containing the design experiment ideas that led to his expulsion from Harvard. He later published numerous articles and books which heavily impacted design theory and practice in the twentieth century. In 1941, Rose worked for Tuttle, Seelye, Place and Raymond in New York where he became discouraged by the limitations of large public works, and decided that working on private gardens was more suiting to his style. Despite his dislike of the institution of school, Rose would often make appearances as a guest lecturer at schools of landscape architecture and architecture. Before his death he was able to fulfill his lifelong dream of establishing a design study and landscape research center, the James Rose Center. After Rose's death from cancer in 1991, he bequeathed his home in Ridgewood to the James Rose Center.
Дизайн және әсерлері
Роуздың Таттл, Сили, Плейс және Реймондта жұмыс істеген алғашқы маңызды жұмыстарының бірі – Нью-Джерсидегі Кэмп Килмерде 30 000 адамға арналған уақытша орналасу алаңын жобалау болды. Осы тәжірибеден кейін Роуз жеке бақшаларға назар аударды, олар адамдар, табиғат және сәулет арасында жақын қарым-қатынас құруға мүмкіндік берді. Оның жобаларында ішкі және сыртқы кеңістіктер үйлесім тапты. Роуздың кейінгі жұмыстарының көп бөлігі жапон бау-бақша стилінен үлкен әсер алды, тіпті ол Дзен буддизмін қабылдады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Окинавада өткізген уақыты және содан кейін Жапонияға жасаған көптеген сапарлары жапон бақшаларына деген құмарлығын одан әрі арттырды. Риджвудтағы үйінен басқа, Роуздың кейінгі жұмыстарының көп бөлігі оның спонтанды дизайн әдісіне байланысты толық құжатталмады. Оның жобалары әрқашан импровизацияға ашық болды, толық аяқталмай, бір түрден екіншісіне үздіксіз өзгеріп отырды. Оның Риджвудтағы үйі сияқты жобалары да аяқталмаған, дамып келе жатқан жұмыстар еді. Роуз өзінің жобаларына ортақ теорияны қолданды және оларды «ландшафт та емес, сәулет те емес, екеуі де; үй ішінде де емес, сыртында да емес, екеуі де» деп сипаттады. Риджвуд – Роуздың ең толық құжатталған дизайны және оның теорияларының, сондай-ақ оларды қалай қолданғанының нақты мысалы.
Әлеуметтік қозғалыстар
Джеймс Роуз ландшафт архитектурасындағы модернизмнің негізін қалаушылардың бірі болды. Гарвардта оқып жүргенде Роуз бен оның сыныптастары Гаррет Экбо мен Дэн Кили дәстүрлі ландшафт теориясы мен жобаларына қарсы шықты. Ол сәндік өнер архитектурасының формалды стиліне мойын бұрудан бас тартты; ол ландшафттарды қазіргі заманғы ғимараттар үшін жай ғана пасторальдық ортадан гөрі әлдеқайда маңызды деп санады. Роуз және оның сыныптастары ландшафт архитектурасындағы модернизмнің әлеуметтік қозғалысын жандандырды. Олар өз мақсаты үшін бірнеше мақала жазды. "Pencil Point" журналында (қазір "Progressive Architecture" деп аталады) және басқа да кейінгі мақалалар мен кітаптар арқылы Роуз ландшафт теориясы мен дизайны туралы өз көзқарасын таратуға мүмкіндік алды. Роуз сонымен қатар Американың дамып келе жатқан қала шеттері мен қала құрылысына қарсы күресті. Ол мұндай реттелген, жасанды жобалар тұрмыстық өмірге пайдасыз және қоршаған ортаға зиянды деп есептеді. Роуз қала шеттері мен қала құрылысы туралы алғашқы "Creative Gardens" кітабында және бірнеше жарияланған мақалаларында жазды.
Ландшафт архитектурасына әсері
Джеймс Ц. Роуз ландшафт архитектурасына ең зор әсерін модернизм қозғалысын жетелеу арқылы тигізді. Оның ықпалы жаңадан күшейіп келе жатқан бұқаралық ақпарат құралдарының арқасында халыққа кеңінен тарады. Ол жасаған жобалары, әдемі әрі оның дизайн теорияларын көрсете білгенімен, ландшафт архитектурасына оның жазған көптеген кітаптары мен мақалаларынан гөрі аз әсер етті.
Джеймс Роуздың кітаптары
Роуз, Джеймс С. Шығармашылық бақтар. Нью-Йорк: Reinhold Publishing Corporation; 1958 жыл. Роуз, Джеймс С. Бақтар мені күлдіреді. Норвок, КТ: Silvermine Publishers; 1965 жыл. Роуз, Джеймс С. Көктей орта. Гонконг: New City Cultural Service, LTD; 1987 жыл. Сноу, Марк. Қазіргі заманғы американдық бақтар. Нью-Йорк: Reinhold Publishing Corp.; 1967 жыл.
Джеймс Роуздың мақалалары
(Ескертпе: Pencil Points журналы қазір Progressive Architecture болып табылады.) Роуз, Джеймс С. "Сіз өсімдіктерге талапкерсіз бе?" Калифорния өнері мен сәулеті. 1941 жылғы сәуір; 58:30, 46. Роуз, Джеймс С. "Ландшафт дизайнында айқын форма." Pencil Points. 1939 жылғы ақпан, 20: 98–100. Роуз, Джеймс С. "Ландшафт дизайнында айқын форма." Қазіргі заманғы ландшафт сәулетінде. Ред. Марк Трейб. Кембридж: MIT Press; 1991. Роуз, Джеймс С. "Ландшафттағы қиындықтар." Калифорния өнері мен сәулеті. 1940 жылғы қараша; 57: 27, 38. Роуз, Джеймс С. "Бақтағы еркіндік." Pencil Points. 1938 жылғы қазан, 19: 640–644. Роуз, Джеймс С. "Бақтағы еркіндік." Қазіргі заманғы ландшафт сәулетінде. Ред. Марк Трейб. Кембридж: MIT Press; 1991. Роуз, Джеймс С. "Бақшалар." Калифорния өнері мен сәулеті. 1940 жылғы мамыр; 57. Роуз, Джеймс С. "Бақшаның егжей-тегжейлері." Калифорния өнері мен сәулеті. 1941 жылғы шілде; 58: 28–29, 38–39. Роуз, Джеймс С. "Аспалы бақ." Калифорния өнері мен сәулеті. 1940 жылғы тамыз; 57: 25, 37. Роуз, Джеймс С. "Беткейдегі үй күн бағытының қиын мәселесін шешеді." Architectural Forum. 1947 жылғы сәуір; 86: 126–128. Роуз, Джеймс С. "Пасаденадағы үй, Калифорния." Architectural Forum. 1946 жылғы қараша; 85: 90–93. Роуз, Джеймс С. "Электрондық фабрикадағы демалыс." Interiors. 1963 жылғы шілде: 69–72. Роуз, Джеймс С. "Интеграция." Pencil Points. 1938 жылғы желтоқсан; 19: 758–760. Роуз, Джеймс С. "Ландшафт модельдері." Pencil Points. 1939 жылғы шілде, 20: 438–448. Роуз, Джеймс С. "Модульдік бақшалар." Progressive Architecture. 1947 жылғы қыркүйек: 76–80. Роуз, Джеймс С. "Менің Коннектикуттағы үйім мен бақшаларым Окинавадан басталды." American Home. 1946 жылғы қазан; 36: 20–22. Роуз, Джеймс С. "1+1=5." Калифорния өнері мен сәулеті. 1940 жылғы маусым-шілде; 57: 38, 46.