Кіріспе
Бразилиялық футболшы және жаттықтырушы
Эмерсон Леао (эме́рсон леа́у; 11 шілде 1949 жылы туған) – бразилиялық бұрынғы футбол қақпашысы және жаттықтырушы. Сала мамандары оны барлық уақыттағы ең үздік бразилиялық қақпашылардың бірі деп санайды. FIFA ұйымы түсірген "FIFA Fever" деректі фильмінде ол барлық уақыттағы ең әсерлі үшінші қорғаушы деп аталды. Ол Рибейрао Прето қаласында, Сан-Паулу штатында дүниеге келген.
Ойын мансабы
1970 жылы 20 жасында резервтік ойыншы ретінде ФИФА әлем чемпионатының чемпионы атанды. Содан кейін ол келесі екі әлем чемпионатында негізгі құрамда ойнады. Ол Бразилияның тарихында әлем чемпионатында (1978 жылғы әлем чемпионатында) команда капитаны болған алғашқы қақпашысы болды. Дида 2006 жылы Жапонияға қарсы топтық кезеңдегі ойында осы жетістікті қайталады. 1986 жылғы әлем чемпионатында Леао резервтік ойыншы болды. Ол Бразилия ұлттық футбол құрамасы сапында 80 рет ойнады. Клуб деңгейінде ол бірнеше клубта ойнады, ең ұзақ уақыты «Пальмейрас» клубында өтті, онда ол Бразилия чемпионаты және Паулиста чемпионаты сияқты бірнеше титул жеңіп алды.
Басқарушылық мансап
Леао 1987 жылдан бері жаттықтырушы болып жұмыс істейді. 2005 жылы «Сан-Паулу» клубының бас жаттықтырушысы болды, сол жылы «Камеонато Паулиста» турнирін жеңіп алды. Содан кейін Жапонияның «Виссел Кобе» клубына ауысып, онда тек төрт ойын өткізді. 2005 жылдың 18 шілдесінде «Пальмейрас» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды, ол қызметті 2006 жылдың наурызына дейін атқарды. Оның жаттықтырушылық мансабындағы ең табысты кезеңі 2002 және 2004 жылдар аралығында «Сантос» клубымен болған екінші жұмысы болды, ол 2002 жылы Бразилия чемпионатын жеңіп алды, ал 2003 жылы «Америка Кубогы» мен Бразилия чемпионатында күміс жүлдегер атанды. Леао ойыншыларынан мінсіз дене күші мен тәртіпті, сондай-ақ өзара құрметті талап ететіндіктен, оны көбінесе қатал жаттықтырушы деп санайды. Ол командада белгілі ойыншылардың болуын ұнатпайды, себебі бұл команда ішінде қарым-қатынас мәселелерін тудыруы мүмкін деп есептейді. 2000 жылдың 15 қарашасынан 2001 жылдың 9 маусымына дейін Бразилия құрамасының бас жаттықтырушысы болды. 11 матчта оның басқаруымен Бразилия құрамасы 4 рет жеңіске жетіп, 4 рет тең түсті және 3 рет жеңілді. Оның алдыңғы іскері Вандерлей Люксембург сияқты, ол да іріктеу турнирлеріне үздік ойыншыларды шақыруға тырысты. Ол команданың негізін Ромарио және халықаралық тәжірибесі аз жас ойыншыларға құруға ұмтылды. Сонымен қатар, ол ойыншыларының жағдайын бағалау үшін Еуропаға сапарлаған алғашқы жаттықтырушы болды, онда еуропалық клубтар Ривалдо мен Роберто Карлосты маңызды емес матчтарға жібермеуді сұрады. Леао 2009 жылдың 4 мамырында аймақтық чемпионаттың финалындағы «Крузейро» клубына жеңілгеннен кейін «Атлетико Минейро» клубынан босатылды. Бұл оның «Атлетико Минейро» клубының бас жаттықтырушысы лауазымындағы үшінші кезеңінің аяқталуы болды. 2009 жылдың 3 маусымында «Спорт Ресифе» клубы 2009 жылғы «Бразилирао» чемпионатына жаттықтырушыны шақырды. 2010 жылдың 26 сәуірінде Леао «Гояс» клубының жаңа бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2011 жылдың 24 қазанында «Сан-Паулу» клубы Леаоны клубты басқаруға екінші рет шақырғанын хабарлады. 2012 жылдың 30 тамызында, екі айдан кейін жұмыссыз болғаннан соң, Леао «Сан-Каетано» клубымен келісімшарт жасасты, ол осы кезде В сериясында өнер көрсетіп жатқан еді.
Даулар
Леао өзінің даулы көзқарастары мен мәлімдемелерімен танымал. 1997 жылы Конмебол кубогының финалында «Атлетико Минейро» мен Аргентинаның «Ланус» командалары арасындағы ойыннан кейін Леао қарсыластарымен ірі төбелес жасады. Оқиғадан кейін Леао бетін қайта жасауға мәжбүр болды. 2002 жылы «Сантос» командасын жаттықтырып жүргенде, «Пейсэ» («Paysandu») командасымен ойын кезінде Леао тағы да төбелесқа қатысты. Бұл жолы оның ойыншылары полиция қызметкерлерімен қақтығысқанда, жаттықтырушы көзіне бұрышпен шашыратқыштан шашырылып, жарақат алды. 2006 жылы «Пальмейрас» клубының жаттықтырушысы болып жұмыс істеген Леао теледидар сарапшысы Милтон Невеспен келіспеушілікке түсті. Леаоның айтуынша, Невес тағы бір теледидар сарапшысы Сильвио Луисті тепкен. Леао Невеске: «70 жастағы Сильвио Луистің соққысын келтіргенде мақтан қылдың. Енді менің соққымды көресің!» деді. 2010 жылы «Гояс» командасын жаттықтырып жүргенде Леао тағы екі тележүргізуші – Рената Фан мен Нетомен пікір таластырды. Леаоның сөзіне қарағанда, Нетоның «телеарнада сөйлеуге психологиялық мүмкіндігі жоқ». Алайда, олардың арасындағы проблемалар 1989 жылға дейін барып жетеді, сол кезде Леао «Пальмейрас» командасында Нетоны жаттықтырған. 2013 жылы UOL Esporte спорт сайты жүргізген сауалнамада Леао Бразилияның ең нашар жаттықтырушысы деп танылды. Ол 16 дауыс жинады. Селсо Рот екінші орынды иеленді. Сонымен қатар 2013 жылы Леао «Сан-Паулу» клубының президенті Ювенал Ювенсионың өзінің жасының есебінен екі рет (2004-2005 және 2011-2012 жылдары) қызметтен кетуі керек екенін айтты, бұл Папа Бенедикт XVI-ның іс-әрекетіне ұқсас. Ювенсио Леаоға: «Жұмыс іздеп, тез арада басқа жұмысқа орналасуы керек» деп жауап берді.