Кіріспе

Америка бейсболындағы ырым-жырым

Қара сокстың қарғысы (сонымен қатар, Аяқ киімсіз Джоның қарғысы деп те аталады) (1919–2005) – Чикаго Уайт Сокс командасының Әлем сериясінде жеңіске жете алмауының себептерінің бірі ретінде айтылған ырым-жырым немесе "кінәлі ешкі". Чикаго Кабс командасының Билли Гоат қарғысы (1945–2016) немесе Бостон Ред Сокс командасының Бамбино қарғысы (1918–2004) сияқты, басқа да бейсболдағы айтылатын қарғыстар, уақыт өте келе бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды.

Ақырет: 19201958

1919 жылы «Ақ соқтар» «Қара соқтар» дауына ұшырады, ол кезде Комиски 1920 жылғы маусымның соңында құрамдағы жеті күдікті заговоршыны шеттетуге мәжбүр болды (бас серкесі Чик Гандил сол жылы тек жартылай кәсіби командамен ойнады). Басылымдардың пікірінше, «Соқтар» тағы бір жеңіске және чемпионатқа үміттене жатқан, ал олардың шеттетілуі жарыстан шығарып жіберді. Шындығында, «Сегіз адам» үшін соңғы ойын 27 қыркүйекте өтті, маусым аяқталуға үш ойын қалғанда. Осы кезде «Соқтар» қатарынан үш ойын жеңіп, 95-56 есебімен 3 ойынға дейін жетті. «Кливленд Индиандары» да жарқын түрде өнер көрсетіп, 94-54 есебімен 6 ойынға дейін жетті, сонымен қатар «Сент-Луис Браунс» командасын төрт ойынның төртеуінде де жеңді. «Индиандар» «Ақ соқтардан» бірнеше пайыздық көрсеткішпен ғана озып тұрды. «Индиандар» маусымды 4 жеңіс және 2 жеңіліспен аяқтап, 98-56 есебімен шықты. «Соқтар» соңғы үш ойынының екеуінде жеңіліске ұшырап, 96-58 есебімен аяқтады. Егер «Соқтар» «Браунс» командасына қарсы соңғы серияда жеңіске жетіп, «Индиандар» көрсеткіштері өзгермесе, Америка лигасында алғашқы плей-офф өтетін еді. Тіпті «Индиандар» ойыншыларының шеттетілуі туралы жаңалықтан алған моральдық көтерілісін ескермесек те, «Соқтардың» Әлем сериясына оралуына кепілдік болмады, тіпті ешқандай шеттетілу болмаған жағдайда да. Егер олар тең түссе, «Индиандар» клубтардың 22 кездесуінің 12-сінде жеңіске жеткенін, бірақ «Соқтар» соңғы серияда 3-тен 2-сін жеңгенін атап өткен жөн. Қалай болғанда да, «Соқтар» екінші орынды иеленді, «Индиандардан» екі ойын қалып қойды, ал «Индиандар» 1920 жылғы Әлем сериясінде жеңіске жетіп, тарихқа енді. Алайда, Бейб Руттың клубтағы бірінші жылында «Соқтардан» бір ойын ғана артта қалған «Нью-Йорк Янкиз» келесі үш Америка лигасының жеңімпазын жеңіп, ондаған жылдар бойы «Ақ соқтар» сияқты басқа AL клубтары үшін қиын кедергі болған династияны бастады. Ойыншылардың шеттетілуі ресми түрде бекітілгеннен кейін, «Соқтар» 1921 жылы жетінші орынға түсті. Команда лиганың жоғарғы жартысына қайта оралуына дейін 1930 жылдардың ортасы, ал олар қайтадан тұрақты үміткерлерге айналғанға дейін 1950 жылдардың басы күтетін болды.

Ақырет: 1959-2005 жылдар

1959 жылы «Ақ сокс» командасы келесі жүлдесін жеңгенде, Джек Брикхаус жүлделі ойынның соңғы сәтін: «Қырқ жылдық күту енді аяқталды!» деп баяндады. Ол кезде төрт онжылдық – кез келген ірі лига командасының Әлем сериясына қатыспаған ең ұзақ кезеңі болатын (қалалық «Кабс» соңғы жүлдесін жеңгеннен кейін 14 жыл күткен еді). Осы тұрғыдан алғанда, «Қара сокс» «көлеңкесі» немесе оқиғадан кейін франшизаны бірнеше онжылдық бойы жайлаған көрінетін қараңғылық та соңына жетті. Дегенмен, команда жүлде жеңісіне қарамастан, 1959 жылғы Әлем сериясында Лос-Анджелес «Доджерс» клубына алты ойында есе жіберді. «Ақ сокс» келесі бірнеше жыл бойы бәсекеге қабілетті болды, бірақ жеңіске жете алмады. Кейбір сәтсіздіктерден кейін, 1970 жылдардың соңында қайтадан үміткерлер қатарына енді және 1983 және 1993 жылдары Америка лигасының Батыс дивизионында, ал 2000 жылы Америка лигасының Орталық дивизионында жеңіс алып, плей-оффқа қатысуға мүмкіндік алды. 2005 жылғы плей-офф кезінде ұлттық бұқаралық ақпарат құралдары «көлеңке» тақырыбын қайта көтерді, осы жылы «Сокс» 1959 жылдан бері алғаш рет лига чемпионы атанды (ескісінен де ұзақ күтетін болды, 46 жыл). 2005 жылғы Әлем сериясында «Ақ сокс» «Хьюстон Астрос» клубын талқандап, 88 жылдық тарихында алғаш рет Әлем сериясын жеңді (1994 жылғы жойылған Әлем сериясі ескерілмесе – 87 жыл). Осы талқылаудың бір бөлігі ресми Әлем сериясы DVD-сіне енді. Мысалы, «Ақ сокс» клубының ортаңғы шегіндегі ойыншысы Аарон Рованд DVD үшін берген сұхбатында 2004 жылғы «Қызыл сокс» командасын 2005 жылғы «Ақ сокс» командасымен салыстырды: «Егер олар өздерінің 'көлеңкесін' бұза алса, біз де бұза аламыз». Спорттық оқиғалардағы үлгілердің пайда болуы сияқты, 2005 жылы «Ақ сокс» Әлем сериясын жеңіп, 2004 жылы «Бостон Ред Сокс» жеңісімен бірге, екі команданың бұрынғы Әлем сериясындағы жеңістері мен арадағы ұзақ үзілістер симметриялық түрде аяқталды, «Ред Сокс» пен «Ақ сокс» соңғы серияда 1918 және 1917 жылдары жеңіске жеткен еді.

Скептиктер

White Sox жанкүйерлерінің көп бөлігі White Sox-қа қарсы қаралы сөз идеясын ұлттық бұқаралық ақпарат құралдарының (БАҚ) әжуан (бірақ табысты) әрекеті ретінде қарастырады, оның мақсаты – команданы сенсациялық жағдайға түсіріп, рейтингтерді арттыру, ал ұзақ уақыт жеңіссіздіктің себебін команда басқаруының нашарлығы деп санайды. Комискейлер өте сақтандырып шығын шығаратын, сондықтан көптеген адамдар Black Sox жанжалы осының нәтижесінде болды деп болжайды. 1958 жылға дейін отбасы команданың көп бөлігін Билл Викке берген жоқ, ол жаңашыл маркетолог болғанымен, бай командалармен бәсекелесуге жеткілікті қаражаты болмады. Кейін меншік Аллин ағайындарына өтті, олар команданы Милуокиге көшіруге тырысты, бірақ алаңдағы нәтижелер орташа деңгейде қала берді. Содан кейін Вик команданы қайта сатып алып, оны қазіргі иесі Джерри Рейнсдорфқа сатты, ол сонымен қатар қаланың батыс жағындағы НБА-ның «Чикаго Буллз» командасына да ие.