Кіріспе
Сакраменто, Калифорниядағы өнер ұжымы.
"The Royal Chicano Air Force" (RCAF) өнер ұжымы 1970 жылы Рикардо Фавела, Хосе Монтоя және Эстебан Виллалар құрған, Сакраменто, Калифорнияда орналасқан. Бұл ұжым 1970-ші және 1980-ші жылдары Калифорниядағы Чикано өнер қозғалысындағы "ең маңызды ұжымдық суретшілер тобының" бірі болып есептеледі және 21-ші ғасырға дейін де әсерлі күйін сақтап келеді.
The Royal Chicano Air Force (RCAF) is a Sacramento, California based art collective, founded in 1970 by Ricardo Favela, José Montoya and Esteban Villa. It was one of the "most important collective artist groups" in the Chicano art movement in California during the 1970s and the 1980s and continues to be influential into the 21st century.
Құрылтай және атауы
1969 жылы Хосе Монтоя CSU Sacramento-да магистратураны бітіру үшін Сакраментоға көшіп келді. Ол және жаңадан тағайындалған өнер профессоры Эстебан Вилла, ол Монтойяның ағасы Малакиас, Мануэль Эрнандес және Рене Яньеспен бірге Оклендте құрылған «Мексика-американдық бостандық өнер фронты» Чикано қозғалысы тобының негізін қалаған еді, белсенділікке кірісіп, көп ұзамай саяси және мәдени жұмыстарға қызығушылық танытқан суретшілер мен белсенділердің шеңберін құрды. Монтоя, Вилла және олардың студенттері Чикано/Латино қауымдастығында өнерді дамыту, жастарға өнер, тарих және мәдениетті үйрету, саяси сананы арттыру және Сесар Чавес пен Біріккен шаруалар жұмысшыларына қолдау көрсету мақсатымен «Ребель Чикано өнер фронты» немесе RCAF құрды, әсіресе ауылшаруашылық өңірдегі Сакраменто-Дэвис аймағында. Осыдан кейін суретшілер өздерінің туындыларында, бағдарламаларында және іс-шараларында «Әуе күштері» мотивін пайдалана бастады.
Іс-шаралар
Ұйымдастырушылық құрылым арқылы суретшілер мен қауым мүшелері жібек экранды операцияны құрып, өнерді, мәдени шараларды, қоғамдық оқиғаларды және саяси әрекеттерді насихаттайтын көптеген бейнелер жасады. 1800 жылдардың соңы мен 1900 жылдардың басындағы мексикалық баспагер Хосе Гуадалупе Посаданың еңбегі осы жұмыстың суретшілеріне шабыт берді. Сонымен қатар, ұлы мексикалық монументалистердің мысалымен, суретшілер мәдени бейнелер мен тарихты кең аудиторияға жеткізу үшін монументалды сурет салуға кірісті. Ұйым өсіп, суретшілерге арналған орын қажеттігі туды. RCAF Centro de Artistas Chicanos-ты үйлердегі, гараждардағы және La Raza кітап дүкеніндегі уақытша жайлардан 7-ші және T көшелеріндегі Holy Angels мектебіне көшірді. Кейіннен Фолсом бульвары мен ақырында Франклин бульварындағы орталыққа орналасты. Бұл кеңістіктер тұрақты кездесулерге, іс-шараларды жоспарлауға, семинарларға, студиялық жұмыстарға және тәулік бойы жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Алдымен Макс Гарсия директорлық міндетін атқарды, одан кейін Джина Монтойя және Рикардо Фавела іске кірісті. Жылдар бойы бірнеше суретшілердің эскиздерімен мыңдаған плакаттар жасалды. Сакраменто қаласының қабырғаларына көптеген монументалды суреттер салынды (көпшілігі қазір боялған), сондай-ақ Сан-Диегодағы Чикано паркінде және Вашингтон мен Орегон штаттарында. Университет арқылы Хосе Монтойя, Эстебан Вилла және кейін Рикардо Фавела жас суретшілердің бір буынына жібек экран, монументалды сурет салу, сурет салу және бояу техникаларын үйретті. Мозес-Лейк, Вашингтон қауымдық колледжінде Лоррейн Гарсия Наката түрлі түсті студенттерге (қара, қоңыр, парсы және басқалары) керамика, сурет салу және бояудан сабақ берді. Хосе Монтойя Barrio Art Program бағдарламасын құрды, бұл CSU кампусы мен Alkalai Flats қауымдастығы арасындағы кедергілерді азайтуға бағытталған күш-жігерді білдірді. Barrio Art Program бағдарламасы жастар мен қарт азаматтарды университеттің оқытушыларды даярлау курстарындағы болашақ мұғалімдермен біріктіріп, өнерді білім берумен интеграциялауға үйренді. Бағдарлама осы күнге дейін Сакраментоның орталық бөлігінде орналасқан Вашингтон көршілес орталығында 16-шы және D көшелерінде жалғасуда. Хуаниши Ороско, Армандо Сид және Руди Куеллар сияқты басқа RCAF суретшілері де сол жерде және басқа да қауымдық орталарда сабақ берді. Армандо Сид пен Хуан Сервантес Arts in Corrections Program бағдарламасының суретші-жетекшілері болып, ересектерге арналған түзету мекемелерінде өнерді үйретті және қонақ суретшілерді шақырды. Лоррейн Гарсия Наката сонымен қатар Сан-Квентин түрмесіндегі (жоғары қауіпсіздік, өлім жазасы алғандар және төменгі қауіпсіздік) тұтқындарға көркемөнерді үйретуде жетекші суретші болды және әдебиет, музыка, көркемөнер және театр бойынша қосымша семинарлар өткізген он екі басқа да жан-жақты суретшілерге басшылық етті. RCAF Калифорния Жастар билігі шеңберінде, атап айтқанда, Ион қаласындағы Престон индустрия мектебі деп аталатын реформалау мектебінде жас қылмыскерлерге өнерді жеткізу тарихына ие болды.
Ла Раза кітап дүкені мен Галерия Посада
RCAF мүшелері мен Сакраменто штатының студенттері Филипп "Пайк" Сантос және Луи "Фут" Гонсалес күш-жігерлерінің арқасында 1972 жылы La Raza кітап дүкені құрылды. Чикано және америкалық халықтар туралы немесе олардың туындылары туралы басылған материалдардың қолжетімсіздігі осы қадамға себеп болды. Кітап дүкені Сакраменто қаласының 1228 F көшесінде орналасқан. 1980 жылы галерея ашылып, атауы Ла Раза / Галерия Посада (мексикалық баспагер Хосе Гуадалупе Посаданың құрметіне) деп өзгертілді. RCAF суретшілерінің туындылары көрмелерде көрсетілді, бірақ одан да маңыздысы, ол Чикано және америкалық суретшілердің көптеген өкілдері үшін көрме алаңына айналды. Қоғамдық кітап дүкені және галерея ретінде ол Чикано, Латина және америкалық өнер, поэзия және музыканың белсенді орталығына айналды. Ұйымды Филипп Сантостан бастап Тере Ромо, Джози С. Таламантес, Армандо Сид, Виктория Плата, Луис Чаболла, Мариса Гутьеррес, Франсиска Годинес және Мари Акоста басқарды. 2014 жылы La Raza/Galeria Posada өз қызметін тоқтатты.
Музыка
Көрмелерді, базарларды, билерді және мәдени мерекелерді ұйымдастыру арқылы музыка RCAF-тің маңызды бір бөлігіне айналды. Фредди Родригес Royal Chicano Air Force Band тобын құрды, ол кумбиядан блюзге дейінгі түрлі жанрларды орындады. RCAF тобының жетекші әншісі Глория Рангель болды, кейіннен оған оның қарындасы Ирма "Куи Куи" Рангель қосылды. Топ Солтүстік және Орталық Калифорнияда концерттер берді. Бұл күш-жігер барионың дыбысын қалыптастырып, RCAF-тің хабарын халыққа жеткізуге көмектесті. Фреддидің RCAF тобы 1980 жылы Сакраменто қалалық театрында екі тілді педагогтардың ұлттық конференциясы үшін "Xicindio" чикано рок-операсын жазды, өндірді және орындады, кейіннен ол PBS телеарнасында көрсетілді. Бірақ топ ажырасып кетті, Фредди Родригес Сакраментода қалды және аурудан көз жұмды. Глория Рангель де топ тарағаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды, бірақ ол Лос-Анджелеске оралған еді. Ирма Рангель өз атымен ән айту мен ән жазуын жалғастыруда. Басқалары, әсіресе Хосе Монтойя мен Эстебан Вилла, гитарада ойнап, корридо мен балладаларды орындауды жалғастырды. Маэстро Руди Каррильо келгеннен кейін орындау сапасы жақсарды және жаңа музыка жазылды, нәтижесінде төрт немесе одан да көп мүшеден тұратын El Trio Casindio тобы құрылды. "All Day Music" атты альбом жазылып, шығарылды. Бұл туралы төменде толығырақ айтылады.
Джо Серна
Джо Серна, кішінің жұмысы арқасында тағы бір маңызды одақ құрылды. Джо және оның отбасы 1968 жылы Гватемала тауларындағы Бейбітшілік корпусында қызметтен кейін Сакраментоға оралды. Оның саяси өзгерістерге деген ынтасы бойындағы ең басты қасиет еді. Ол шаруа отбасында өскен бала болғандықтан, Сесар Чавес және Біріккен шаруалар ұйымымен жұмыс істеуге деген ұмтылысы ертеден қалыптасқан. Ол осы мақсатта РККА-ға қосылды. РККА Джоны құшақтап алды және көп ұзамай онымен бірге жергілікті саяси науқандарды ұйымдастыру және өткізу жұмыстарын жүргізді, нәтижесінде бір ғасырдан бері алғаш рет мексика-американдық қалалық кеңеске сайланды. Джо Серна CSUS-та саяси курстар оқыды, ал өз саяси мансабын бастамас бұрын вице-губернатор Мервин Даймалидің кеңсесінде жұмыс істеді. Ол Сакраменто қалалық кеңесіне сайланды. Кейін ол 1999 жылдың қараша айында қатерлі ісіктен қайтыс болғанға дейін Сакраменто қаласының мэрі болды. Оның әйелі, Изабел Эрнандес, 1970 жылдардан бері РККА қатарындағы белсенді мүше, Джодан бір жыл кейін қатерлі ісіктен қайтыс болды.
Әсері
RCAF мүшелері білім берудің барлық деңгейлерінде педагогтар ретінде жұмыс істеді: бастауыш мектеп, жоғары мектеп, колледж және университет; олар түрмелерде, жасөспірімдерді түзеу орталықтарында, аудандық қоғамдық орталықтарда және мәдени орталықтарда сабақ берді. Олар Сакраменто қалалық өнер комиссиясы (SMAC) және Калифорния өнер кеңесі үшін тұрақты суретшілер ретінде қызмет етті. Олар көптеген өнер ұйымдарының кеңес мүшелері және басқарушылары ретінде қызмет етті, соның ішінде Ла Раса Галерия Посада, SMAC, Сан-Франциско өнер комиссиясы, Батыс штаттарының өнер федерациясы, Concilio de Arte Popular және Америка латын американдықтарының ұлттық мұражайын құру мүмкіндігін зерттеу комиссиясы. Рикардо Фавела RCAF плакаттарының екі ерекше, ірі жинағын CSU Sacramento мұрағаты мен арнайы жинақтар бөліміне және CSU San Jose-ге сыйға берді. Бұл Фавела жинақтары болашақта ғалымдарға, зерттеушілерге және қоғам мүшелеріне бағалы көркем өнер ресурстарын ұсынып тұрады. Олардың қалған көптеген плакаттары, фотосуреттері, жеке құжаттары мен ұйымдық материалдарының басым бөлігін Фавела және RCAF мүшелері Калифорния университетінің Санта-Барбарадағы Дональд Дэвидсон кітапханасындағы Калифорния этникалық және көпмәдени мұрағатына және Colección Tloque Nahuaque-ке сыйға берді.
Жарнамалық іс-шаралар
RCAF Вашингтон аудандық орталығында жұмыс істей бастады және Сакраменто қаласының Саутсайд саябағында жиі шаралар өткізді. Қызметтерін қаржыландыру және шаруаларды қолдау үшін олар би кештері, қойылымдар және басқа да қайырымдылық шараларын ұйымдастырды, олар үшін Чикано қозғалысының идеяларын көрнекі бейнелейтін жарнамалық плакаттар жасады. Олар Вашингтон аудандық орталығы мен Калифорния мемлекеттік университетінен (Сакраменто) қаржылық қолдау алды. RCAF Сакраменто қаласында, Сан-Диегодағы Чикано паркінде және Айдахо штатының Берли қаласында бірнеше қабырға суреттерін салды. Қоғамдық өнер шеберханаларының ішінде балаларға арналған «Баррио Арт» бағдарламасы және қарттарға арналған «Ансиано Арт» жобасы бар еді. Жоғары сынып оқушылары мен студенттерге жібек басу және қабырға сурет салу бойынша семинарлар ұйымдастырылды. RCAF мүшелері қызметтерін өнермен ғана шектемеді. «Қара пантералар» партиясының тегін таңғы ас бағдарламаларынан шабыт алып, олар Джени Бака және Розмари Расул сияқты белсенділермен бірге Сакраменто аймағындағы мұқтаж балалар үшін «Балаларға таңғы ас» бағдарламасын іске қосты. RCAF мүшелері сондай-ақ Сакраментода әлі де жұмыс істейтін «La Raza Galeria Posada» болып белгілі болған «La Raza Bookstore» кітап дүкенін ашты. RCAF, Гилберт Гамино басшылығымен, «Aeronaves de Aztlán» автокөлік жөндеу кооперативін басқарды.
Мәдениет қызметі
RCAF "Flor y Canto" деп аталатын жыл сайынғы поэзия оқулары сияқты мәдени шараларды ұйымдастырды және егін жинау ("Fiesta de Maíz") және жаңбырлы маусым ("Fiesta de Tlaloc") сияқты ежелгі мексикалық дәстүрлерді қайта жаңғыртты. 1975 жылы Сакраментода өлгендер күнін қайта орнату үшін RCAF-пен жұмыс істеген Тере Ромо: «Біз жергілікті билермен және католиктік әдет-ғұрыптармен бірге рәсім өткіздік, себебі онда көптеген егде жастағы, дәстүрлі адамдар болды, ал бұл католиктер үшін міндетті қасиетті күн» деді. Олар көп ұзамай қоғамдық шараларға арналған плакаттар жасау шеберханасы – Centro de Artistas Chicanos-ты құрды. Сол жерде жылдар бойы мыңдаған плакаттар жасалды. Осы қызметтің нәтижесінде Фредди Родригес құрған Royal Chicano Air Force Band музыкалық тобы пайда болды, оның әншілері Глория Рангель және Ирма Рангель болды. Соңында, Эстебан мен Хосе Руди Каррильоның жетекшілігімен Casindio триосын құрды. Олардың алғашқы "All Day Music" альбомы 1985 жылы шықты. 1995 жылы Стив Лароза және Сакраментодағы KVIE TV қоғамдық телеарнасы RCAF туралы фильм түсірді. "Азтланның ұшқыштары: RCAF-тың ұшулары" деп аталған фильм жыл сайын аймақ бойынша көрсетіліп келеді. 2008 жылы KVIE "RCAF қайта ұшады" атты DVD-ді шығарды.
Марапаттар
2007 жылы Сан-Францискодағы Ла-Галерия де-Ла-Раза Хуан Каррильоны латын өнер қауымдастығына қосқан үлесі үшін Premio Galeria сыйлығымен марапаттады. 2010 жылы RCAF Сан-Хоседе, Калифорния штатында өткен Латино Америка өнер және мәдениетінің ұлттық қауымдастығының (NALAC) ұлттық конференциясында өмірлік жетістіктері үшін марапатталды. 2011 жылдың мамыр айында Хосе Монтойа Сесар Чавес алаңындағы Сакраментодағы концертте Чикано өнер қозғалысының "Аталарының" бірі ретінде құрметке ие болды.
Соңғы оқиғалар
Коллектив топтық және жеке көркем көрмелер өткізуді жалғастыруда, ал Вилла мен Монтойя өз репертуарына жазбалар қосты. RCAF мүшелерінің соңғы көрмелері CSU Sacramento кітапхана галереясында, 2007 жылы, Фреснодағы Arte Americas, 2008 жылы және Sacramento Central Library, 2009 жылы, Brickhouse галереясында, La Raza Galeria Posada, Luna's Cafe және Вашингтон ауданындағы орталық, барлығы Сакраментода болды. 2007 жылы "heartaches & Jalapenos" CD-де шыққан түпнұсқа әндерінен кейін Эстебан Вилла 2010 жылы өзінің екінші CD-де шыққан түпнұсқа музыкасын шығарды. 2013 жылдың маусым айында Вилланың үшінші CD-сі "Holy Mole!" жарық көрді. 2009 жылы қайтыс болғанға дейін Армандо Сидке Вашингтон скверіндегі пәтерлердегі қабырғалық суреттерін қалпына келтіру тапсырылды. Оның отбасы жобаның аяқталуына және орнатылуына қатысты. Ашылу рәсімі 2010 жылдың тамызында өтті. 2011 жылдың жаз айларының соңында RCAF мүшелері Чикано паркі, Баррио Логан, Сан-Диегода орналасқан қабырғалық суреттерін қалпына келтіре бастады. Жозе Монтоя, Эстебан Вилла, Хуаниши Ороско және Селия Эрнандес жетекші суретшілер ретінде келісімшартқа отырды және жұмыстың жауаптылары болды. Бұл жұмыстарға Сэм Куинонес, Дэнни Ороско, Доминго Ороско, Хуан Мануэль Каррильо, Карлос Лопес, Томас Монтойя, Масео Монтойя және Ирма Лерма Барбоса сияқты суретшілер командалары қатысты. Сакраменто қаласы 4 және L көшелеріндегі қалалық тұрақ орнындағы "Метаморфоза" қабырғалық суретін қалпына келтіру үшін RCAF мүшелерімен келіссөздер бастады. Бұл жұмысты Стан Падилла, Эстебан Вилла және Хуаниши Ороско бастайды. Алдағы қалпына келтіруді насихаттау үшін Сакраменто қаласы үш суретшіні 2014 жылдың 3 желтоқсанынан бастап 2015 жылдың 3 наурызына дейін қалалық әкімшілігіндегі Роберт Т. Мацуи галереясында өз жұмыстарын көрсетуге шақырды. Тағы бір RCAF көрмесі 2015 жылдың 25 қаңтарынан бастап Сакраменто округінің әкімшілік кеңсесінде өтеді және алты ай бойы жалғасады. Хуаниши Ороско 2013 жылдың жазында Орегон штатының Вудберн қаласында Чикано қызмет көрсету орталығының төрт сыртқы қабырғасын толыққанды жабатын "Capaces" қабырғалық суретін салуға тапсырыс алды. Корольдік Чикано әуе күштері мүшелері қосымша стипендиялық қор ұйымдастырды, оны RCAF Memorial Scholarship деп атады, ол 10 Сакраменто аймағының студенттеріне (2015 жылғы стипендия үшін қаражат жинау науқанынан бастап) әрқайсысына білім алу мақсаттарына жәрдемдесу үшін $500.00 көтермелейді. Стипендияны RCAF-тың қазіргі мүшелері мен қоршаған қоғамдастықтың, өнер көрмелерінің, қаржы жинау шараларының, жеребелердің және басқа да жолдардың қайырымдылықтары қаржыландырады. Қазіргі уақытта топ стипендияны білікті студенттерге қолжетімді ету үшін онлайн-қаржы жинау платформасын қарастыруда. 2013 жылдың 25 қыркүйегінде RCAF-тың негізін қалаушы Хосе Монтоя аортадағы лимфомадан қайтыс болды. Ол 81 жаста еді. Оның өмірі мен еңбегі туралы толық мақаланы "Сакраменто Би" газетінен оқыңыз. Жозе Д. К. У-ның "Құрметті ақсақалы" болды және өзінің түпкі тектік қанына мақтан тұтты. Сэм Куинонес 2014 жылдың 3 қазанында, жұма күні таңертең Сакраментода, Калифорнияда жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол Сан-Андреас қаласында, Калаверас округінде, Калифорнияда дүниеге келген. Ол CSU Sacramento-ға барып, коммуникация ғылымдарының мамандығы бойынша бітірді. Ол электрик болып, жеке кәсібі бар еді. Оның өнерге қосқан үлесі ондаған жылдар бойы RCAF және басқа суретшілердің өнер және мәдени шараларын суретке түсіру және бейнелеу арқылы болды. Ол өзінің серіктесі Люси Родс Монтойяны және бұрынғы некеден туған қызын қалдырып кетті. Сэм Куинонес қайтыс болғаннан төрт күн өткен соң, 2014 жылдың 7 қазанында, сейсенбі күні, Хуан Сервантес төрт рет байпас операциясынан туындаған асқынулардан қайтыс болды. Ол операциядан кейін екі апта бойы күресті, бірақ оның денесі өмір сүру үшін энергиясын жоғалтты. Оның өмірі сурет салу мен оқытумен байланысты болды. Ол графикалық суретші, суретші және қабырғалық суретші болды. Роузвилл қаласында өскен ол Сиерра колледжінде және CSU Sacramento-да өнер туындыларын оқыды. Ол көп жылдар бойы CA түрме жүйесінде жұмыс істеді (RCAF-тің көптеген суретшілері сияқты) Ельк Гроувтегі орта және орта мектеп оқушыларымен жұмыс істегенге дейін. Оның үш ересек баласы бар. Оның алғашқы жібек экран плакаттары CSU Sacramento және CSU San Jose мұрағаттарында Favela Collection құрамына кіреді. Оның Сафсайд паркіндегі (Сакраменто) RCAF қабырғалық суретіне қосқан үлесі баршаға ұнайды.
RCAF Солтүстік дивизиясы
2013 жылдың 14 қарашасында түнде Венти барының (Сейлем, Орегон) шұңқырында Хуаниши В. Ороско, RCAF-тің генералы және негізін қалаушысы ретіндегі өкілеттігін пайдаланып, бірнеше адамды Корольдік Чикано Әуе Күштерінің Солтүстік бөлімін құруға тартты. Солтүстік бөлімінің жаңа мүшелері: Далила Ортис, Лазаро Ибарра, Сан Хуана Акоста Гонсалес, Роберто Оран, Зоэ Гиберт және Матиас Трехо Де Диос. RCAF мүшесі Фредерик А. Ромеро да қатысты. Хуаниши Оросконың мәлімдемесі бойынша, бұл тізімге кейіннен Эмидио Лопес, Бенжамин Боканегра, Ингрид Фуэнтес, Эрубиел Валладарес Карранса II және Вики Фалькон Васкес есімдері қосылды.