Кіріспе

Деректер файлдарында қолданылатын әдіс

Деректер файлында сақталатын су белгісі – деректердің толықтығын қамтамасыз етуге арналған, деректерді хэштеу және цифрлық су белгілеу әдістерін біріктіретін тәсіл. Екеуі де деректердің өгертілгенін анықтауға көмектеседі, бірақ әрқайсысының өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар.

Деректерді хэштеу

Әдеттегі деректер хэштеуі кіріс файлды өңдеп, сол дерек файлына тән әріптік-сандық тізбек тудырады. Егер файл өзгертілсе, мысалы, бастапқы файлдың ішінде бір немесе бірнеше бит өгерсе, сол өзгертілген файлға қатысты хэш процесі басқа әріптік-сандық тізбек береді. Осы әдіс арқылы сенімді дерек көзі бастапқы дерек файлының хэшін есептеп шығара алады, ал қолданушылар деректердің сақталуын тексеруге мүмкіндік алады. Қолданушы жай ғана алған дерек файлының хэшін сенімді дерек көзінен белгілі хэшпен салыстырады. Бұл екі жағдайға алып келуі мүмкін: хэштер бірдей болуы немесе әртүрлі болуы. Егер хэштер сәйкес келсе, қатысатын жүйелер алған деректердің сақталуына жеткілікті сенімділікпен қарауы мүмкін. Ал егер хэштер әртүрлі болса, алған дерек файлы өзгертілген деген қорытындыға келеді. Бұл процесс P2P желілерінде, мысалы BitTorrent протоколында кең таралған. Файлдың бір бөлігі жүктелгеннен кейін деректер хэш кілтімен тексеріледі (бұл хэш-тексеру деп аталады). Осы тексеру нәтижесіне сәйкес деректер сақталады немесе жойылады.

Цифрлық су белгісі

Цифрлық су белгісі деректерді хэштеуден ерекшеленеді. Бұл бастапқы дерек файлына өзгеріс енгізу процесі, осы арқылы су белгісі деп аталатын қосымша деректерді кейіннен қалпына келтіруге болады. Су белгісі туралы және оны қалай қалпына келтіруге болатыны туралы білетін пайдаланушы (біршама дәрежеде) дерек файлында маңызды өзгерістер болған-болмағанын анықтай алады. Қолданылатын әдіске байланысты, кіріктірілген қосымша деректерді қалпына келтіру кейін өңдеуге төзімді болуы мүмкін (мысалы, сапасы төмендетілген сығылу). Егер алынатын дерек файлы кескін болса, провайдер оны қорғау үшін су белгісімен жабдықтауы мүмкін. Бұл процесс кейбір өзгерістерге төзімділік көрсетеді, бірақ бастапқы кескін файлымен байланысты сақтайды. Зерттеушілер кескіннің құраушы бөліктерін өзінің ішіне енгізу тәсілдерін де жасады. Бұл рұқсатсыз өзгерістер енгізілген кескін бөліктерін анықтауға және жоғалған деректерді қалпына келтіруге көмектеседі. Цифрлық су белгісінің бір кемшілігі – пайдаланушы деректердің сапасы мен қолданысын жоғалтпай, кейбір файлдарды күрт өзгерте алмайды. Бұл сурет деректері, аудио деректері және компьютерлік кодтар сияқты әртүрлі файлдарға қатысты болуы мүмкін.