Кіріспе

Британдық хирург сэр Джон Эрик Эриксен, 1-ші баронет (19 шілде 1818 – 23 қыркүйек 1896) – Данияда туған британдық хирург.

Ерте өмір

Эрихсен Копенгагенде, танымал даниялық банктік отбасының мүшесі Эрик Эрихсеннің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Хаммерсмиттегі Мэншн Хаус мектебінде білім алды.

Хирургиялық мансап

Эрихсен медициналық білімін Лондон университетінің колледжінде Роберт Листонның жетекшілігімен бастады. Парижге барған соң, ол Амуссаттың алғашқы колотомиясына куә болды, ал кейін үй хирургы ретінде Лондонға оралды. Мансабының алғашқы жылдарында физиологияға берілді және Университет колледжінің ауруханасында жалпы анатомия мен физиологиядан дәріс берді. 1887 жылға қарай, ол университет колледжінің кеңесінің президенті лауазымын иеленді, бұл оның ең беделді құрметі болды. Сонымен қатар, ол бірнеше жыл бойы Виктория патшайымның хирургі болды. Хирург ретінде оның атағы бүкіл әлемге жайылды және ол (Сэр У. МакКормак Корольдік хирургия колледжінің 100 жылдығына арналған еңбегінде) қазіргі хирургияның негізін қалаушылардың бірі саналады. Ол омыртқаның шайқалуы саласындағы танымал маман болды және теміржол омыртқасының күдікті жағдайлары бойынша сотта куәлік беруге жиі шақырылды. 1873 жылы ол былай деп мәлімдеді: "Бірде-бір жаңа жаулауларға пышақпен қол жеткізу мүмкін емес; адам денесінің кейбір бөліктері оның араласуынан мәңгілікке сақталады, кем дегенде хирургтың қолында. Біз осы соңғы шектерге жеттік деп айтуға болады. Қарын, кеуде және ми ақылды және адал хирургтың араласуынан мәңгілікке жабық болады". (Кристофер Серф және Виктор Наваски (ред.), "Бұл сөзді айтпасам ғой" (The Experts Speak and Get It Wrong! (2000), 31 б. (Ср. Кларктың бірінші заңы, болашақтың профильдерінен – қараңыз Wikipedia мақаласы, Кларктың үш заңы: "Егер белгілі, бірақ егде жасарған ғалым бірдеңе мүмкін екенін айтса, ол, әдетте, дұрыс. Ол бірдеңе мүмкін емес екенін айтса, ол, әдетте, қателеседі.") Дұрыс цитата: "Бірде әрдайым пышақпен жаулап алуға болатын жаңа жерлер бола бермейді. Адам денесінің кейбір бөліктері оның араласуынан сақталып қалуы керек, кем дегенде хирургтың қолында. Біз осы соңғы шектерге жақындадық деп айтуға болады". Бұл цитатаның соңғы сөйлемдері Джозеф Листердің өмірбаянында келтірілген, ол Эрихсен қайтыс болғаннан кейін жазылған. Кейінгі авторлар бұл сөздерді биографқа емес, Эрихсеннің өзіне жатқызды, бірақ бұл дұрыс емес: Эрихсеннің 1873 жылғы сөйлеген сөзінде цитаталанған сөйлемдерден кейін "мидің негізінен бастап кіші кезеңге дейінгі" хирургиялық процедуралар "хирург өнерінің жемісі" деп сипатталған. Эрихсеннің сөйлеген сөзін толық оқығаннан кейін оның көзқарасының күрделірек болғаны байқалады.

Жеке өмір

1842 жылы 10 қыркүйекте Эрихсен Мэри Элизабетке үйленді, ол капитан Томас Коулдың үлкен қызы. Ол 1893 жылы баласыз қайтыс болды. Оның мінезі "адал және тура" деп сипатталған, ал сыртқы келбеті "тартымды" болған. Ол джентльмен ретінде танылып, кіші хирургының қызметтік өсуіне қолдау көрсеткен. Эрихсен 1896 жылы Фолкстонда қайтыс болды және Хэмпстед бейіштігінде жерленді.