Кіріспе

Жаңа Зеландия пластикалық хирургы сэр Арчибальд Гектор МакИндо (4 мамыр 1900 – 11 сәуір 1960) – Жаңа Зеландиялық пластикалық хирург, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әуе күштерінде қызмет етті. Ол ауыр күйген авиаторлардың емделуі мен қайта оңалтуын жетілдірді.

Ерте өмір

Арчибальд МакИндоу 1900 жылғы 4 мамырда Жаңа Зеландияның Дунедин қаласындағы Форбериде төрт балалы отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Джон МакИндо – баспагер, ал анасы – суретші Мейбл МакИндо (құрметті Хилл). Оның үш інісі мен бір қарындасы болды. МакИндо Отаго ұлдар гимназиясында, кейін Отаго университетінде медицинаны оқыды. Бітірген соң Вайкато ауруханасында үй хирургы болып жұмыс істеді. 1924 жылы МакИндо Америка Құрама Штаттарындағы Майо клиникасында патологиялық анатомияны зерттеу үшін алғашқы жаңазеландиялық стипендияны алды. Стипендия үйленбеген дәрігерлерге арналған еді, ал МакИндо жақында Адония Эйткинге үйленгендіктен, олар некелерін құпия сақтауға мәжбүр болды және ол онысыз сапарға шықты. Құпияны ұзақ сақтау мүмкін болмаған соң, ол 12 айдан кейін оған қосылды. 1925–1927 жылдары клиникада патологиялық анатомия бойынша ассистент ретінде жұмыс істеді және созылмалы бауыр ауруы туралы бірнеше мақала жариялады. Оның шеберлігіне тәнті болған Лорд Мойнихан Ұлыбританияда мансап құруды ұсынды, сонымен 1930 жылы МакИндо Лондонға көшіп келді. МакИндо жұмыс таба алмағанда, оның туысы сэр Гарольд Гиллис, пластикалық хирургияға маманданған отоларинголог (қазір сынған жақ сүйегін түзетуге арналған операция оның атымен аталады), оны Рейнсфорд Моулеммен бірлесе жүргізетін жеке практикасына шақырды және Сент-Бартоломей ауруханасында жұмыс ұсынды, онда ол клиникалық ассистент болды. 1932 жылы МакИндо Тропикалық аурулар ауруханасы мен Лондон гигиена және тропикалық медицина мектебінде Бас хирург және лекторы болып бекітілді. 1934 жылы МакИндо Америка Хирургтар колледжінің стипендиясын алды және 1939 жылға дейін онда жұмыс істеді. Сол жылы ол Корольдік Солтүстік Стаффорд ауруханасы мен Кройдон ауруханасында пластикалық хирург консультанты болып тағайындалды. 1938 жылы ол Корольдік әуе күштеріне пластикалық хирургия бойынша консультант болып тағайындалды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда пластикалық хирургия көбінесе әскерлік бөлімдерге бөлінді. Гиллис Бейсингстоук маңындағы Руксдаун үйіне барып, ол әскердің негізгі пластикалық хирургия бөліміне айналды; Томми Килнер (Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гиллиспен бірге жұмыс істеген және қазір оның құрметіне аталған хирургиялық құрал – Килнердің бетке арналған ретракторы бар), Роемптондағы Королева Мэри ауруханасына, ал Моулем Сент-Олбансқа барып орналасты. Макиндоу Сассекс округының Шығыс Гринстед қаласында жаңадан салынған Королева Виктория ауруханасына көшіп, Пластикалық және жақ хирургиясы орталығын құрды. Ол онда өте терең күйген жараларды және көз қабақтарының жоғалуы сияқты бет-әлпеттің ауыр деформацияларын емдеді. Макиндоның қолдауымен ауруханадағы пациенттер «Гвинея шошқасы клубын» құрды, ол әлеуметтік клуб және өзара көмек көрсету желісі болды: клуб мүшелеріне Ричард Хиллари, Джеффри Пейдж, Билл Фоксли және Джимми Эдвардс кірді. Макиндо керемет және жылдам хирург еді. Ол ауыр күйген беттер мен қолдарды емдеудің жаңа әдістерін ғана емес, сонымен қатар зардап шеккендерді оңалтудың, әсіресе оларды қалыпты өмірге қайтарудың маңыздылығын да түсінді. Ол «қайта қалпына келтіру формаларын» алып тастап, пациенттерге әскери формаларын киюге рұқсат берді. Екі досы, Невилл және Элейн Блондтың көмегімен ол жергілікті тұрғындарды пациенттерге қолдау көрсетуге және оларды үйлеріне шақыруға ынталандырды. Макиндо пациенттерін «өзінің жігіттері» деп атаса, ал қызметкерлер оны «Бас» немесе «Маэстро» деп атады. Ол 1947 жылы Екінші дүниежүзілік соғыста күйген жас ұшқыштардың денсаулығын қалпына келтіргені үшін және инновациялық реконструкциялық хирургиялық әдістерін қолданғаны үшін рыцарь атағын алды. Сол жылы ол Шығыс Африкаға алғаш рет сапар шегіп, Килиманджаро тауында шаруашылықпен айналысты. 1957 жылы ол екі бұрынғы шәкірті Майкл Вуд пен Том Ризбен бірге Африка медицина және зерттеулер қорының (AMREF) құрылуына қатысты. 1946 жылы Корольдік хирургтар колледжінің кеңесіне мүше болып сайланды, ал 1958 жылы вице-президент болды. Оның Адониямен некесі 1953 жылы аяқталып, 1954 жылы Констанс Белхемге үйленді. 1958 жылы Макиндо Корольдік хирургтар колледжінде күйген бетті қайта құру тақырыбында Брэдшоу лекциясын оқыды. Ол Британдық пластикалық хирургтар қауымдастығының (BAPS) құрылуына қатысып, кейіннен оның үшінші президенті болды. «Гвинея шошқасы клубы» соғыс аяқталғаннан кейін де жинала берді, ал Макиндо өмірінің соңына дейін оның президенті болып қалды.

Өлім

Арчибальд МакИндоу 1960 жылдың 11 сәуірінде 59 жасында, Лондон қаласындағы 84 Альбион Гейт мекенжайындағы үйінде жүрек талмасынан ұйықтағанда қайтыс болды. Ол Голдерс Грин крематорийінде кремацияланды, ал оның күлі азаматтық адам үшін ерекше құрметпен Лондонның Корольдік әуе күштері шіркеуі – Святого Климента Данийского соборында жерленді.

Жеке өмір

1924 жылы 31 шілдеде МакИндо Дунедин қаласының тұрғыны Адония Айткинге үйленді. Олардың Адония және Ванора есімді екі қызы болды. 1953 жылы олар ажырасты. 1954 жылы МакИндо генерал-майор Р. Ф. К. Белхемнің бұрынғы әйелі Констанс Белхемге үйленді.

Мұра

1961 жылғы 22 наурызда Ұлыбританияның денсаулық сақтау министрі Шығыс Гринстедтегі Королева Виктория ауруханасында оның құрметіне аталған Блонд МакИндо орталығын ашты. Блонд МакИндо орталығы, қазір Блонд МакИндо зерттеу қоры деп аталады, жараның жазылуын жақсартуға бағытталған жаңа емдеу әдістерін зерттеуді жалғастыруда. Блонд МакИндо зерттеу қоры – тіркелген қайырымдылық ұйым. 1994 жылы Королева Виктория ауруханасындағы МакИндо күйік орталығы ашылды, сондай-ақ оның атымен аталатын күйік көргендерді қолдау тобы да бар. 1967 жылы салынған Отаго балалар орта мектебінің мамандандырылған ғылыми зертханалары оның құрметіне аталған. 2013 жылы үй жүйесі енгізілгеннен кейін мектеп үйлерінің бірін МакИндо есімімен атады. Жаңа Зеландияның Веллингтондағы маңызды медициналық зерттеу орталығы – Гиллис МакИндо зерттеу институты, МакИндо мен оның туысы сэр Гарольд Гиллистің құрметіне аталған. 2000 жылы МакИндоның Лондондағы бұрынғы үйіне, Авеню Корт, Дрейкотт Авеню, Челсидегі Англия мұрасының көк тақтасы орнатылды. 2014 жылы Принцесса Анна Шығыс Гринстед қалалық көшесінде, Саквилл колледжінің алдында Мартин Дженнингстің жасаған МакИндоның қола мүсінін ашты. Мүсінде МакИндо тұрып, қолын жаралы әуешінің иығына сенімді түрде қойып отыр, әуешінің күйген қолы жұмырылып, жаралы беті бір жаққа бұрылған. Екі тұлға тас төсекте оралып отыр.