Кіріспе

Каталон ғалымы Хосеп Труэта и Распалл (27 қазан 1897 – 19 қаңтар 1977) – Испаниядан шыққан каталон хирург және зерттеуші.

Өмірбаян

Каталондық ұлтшыл ретінде ол Испания Азамат соғысынан кейін Англияға қашқан, соғыс кезінде Барселонадағы бас аурухананың травматологиялық қызметінің бастығы болған. 1939 жылы оның каталон тілінде алғаш жарияланған кітапшасы ағылшын тілінде «Соғыс жараларын және сынықтарды емдеу. Испаниядағы соғыста қолданылған жабық әдіс туралы ерекше мәліметтер» деген атпен Лондон қаласында жарық көрді. Оның еңбегі британдық RAMC қызметкерлері тарапынан назарға алынып, қабылдалды, осылайша британ әскерінің медициналық практикасына ықпал етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол жедел медициналық көмек көрсету қызметтерін ұйымдастыруға көмектесті. Оның ашық жаралар мен сынықтарды емдеу үшін қолданған жаңа гипстеу әдісі бірнеше соғыс кезінде көптеген адамның өмірін сақтап қана қоймай, сонымен қатар көптеген мүшелерін сақтап қалды. Труэта Франко Испаниясындағы Каталонияның жағдайын айыптаған Ұлыбританиядағы каталондық эмигранттар тобының құрамына кірді. Ол ағылшын тілді қоғамға каталон тарихын түсіндіру мақсатында «Каталония рухы» атты кітап жазды. Ол Оксфордта пенициллинді дамытқан Флори мен Чейннің тобына қосылды және жаңа антибиотикпен алғашқы тірі жануарды екпеледі. 1949 жылдан 1966 жылға дейін Оксфорд университетінде үшінші Нюфилд ортопедиялық хирургия профессоры болды және Нюфилд ортопедиялық орталығына (бұрынғы Уингфилд Моррис ауруханасы) жетекшілік етті. 1966 жылы зейнетке шыққаннан кейін әйелі Амелиямен бірге Каталонияға оралды. Екеуі де Санта-Кристина-д'Аро қаласында жерленді (1977 және 1975 жылдары сәйкесінше). Жиронаның бас ауруханасы – Жозеп Труэта университетінің ауруханасы оның есімімен аталады, сондай-ақ Каталонияның көптеген қалаларындағы көшелер де оның құрметіне аталған. Жыл сайын Каталония үкіметі Каталония медицинасы саласындағы ең үздік мамандар мен мекемелерге Труэта медальдары мен тақталарын табыс етеді.