Қанат бұрылысы кезіндегі бағыттық бұрмалану құбылысы
Adverse yaw
Ұшақтың бұрылысындағы қарсы қисайю құбылысы – қанаттардың көтеру және кедергі күштерінің айырмашылығынан туындайтын жағымсыз эффект. Басқару үшін рульді қолдану қажет.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жағымсыз қисаю – ұшақтың домалану бағытына қарама-қарсы бағытта қисаюға бейімделетін, табиғи және қажетсіз тенденция. Бұл әрбір қанаттың көтерілу және қарсылық күшінің айырмашылығынан туындайды. Бұл эффектті жоғары көтерілгенде қарсылық күшін тудыратын элерондармен және/немесе автоматты түрде белгілі бір мөлшерде үйлестірілген рульді қолданатын механизмдермен едәуір азайтуға болады. Жағымсыз қисаюдың негізгі себептері көтерілуге байланысты болғандықтан, кез келген тұрақты қатынас механизмі барлық ұшу жағдайларында мәселені толық шеше алмайды. Сондықтан, кез келген қолмен басқарылатын ұшақтың пилоты үйлестірілген ұшуды сақтау үшін рульді белгілі бір деңгейде қолдануы қажет.
Adverse yaw is the natural and undesirable tendency for an aircraft to yaw in the opposite direction of a roll. It is caused by the difference in lift and drag of each wing. The effect can be greatly minimized with ailerons deliberately designed to create drag when deflected upward and/or mechanisms which automatically apply some amount of coordinated rudder. As the major causes of adverse yaw vary with lift, any fixed ratio mechanism will fail to fully solve the problem across all flight conditions and thus any manually operated aircraft will require some amount of rudder input from the pilot in order to maintain coordinated flight.
Тарих
Жағымсыз бұрылысты алғаш рет Райт ағайындар 1901 жылғы тік бағытталмалы беттері жоқ желкенде бақыланатын бұрылыстар жасауға тырысқанда сезінді. Орвилл Райт кейінірек желкеннің бағытты басқару мүмкіндігінің болмауын айтты.
Adverse yaw was first experienced by the Wright brothers when they were unable to perform controlled turns in their 1901 glider which had no vertical control surface. Orville Wright later described the glider's lack of directional control.
Көтергіштік коэффициент
Сол/оң көтергіш векторлардың бұрылуы қолайсыз иілудің басты себебі болғандықтан, осы көтергіш векторлардың мөлшері, немесе дәлірек айтқанда, ұшақтың көтеру коэффициенті маңызды параметр болып табылады. Көтеру коэффициенті төмен болғанда (немесе ең төменгі жылдамдыққа қарағанда жоғары жылдамдықпен ұшқанда) қолайсыз иілу азаяды. Бұл маңызды айырмашылықты соқтығу күштерінің пайда болуын болдырмайды.
As the tilting of the left/right lift vectors is the major cause to adverse yaw, an important parameter is the magnitude of these lift vectors, or the aircraft's lift coefficient to be more specific. Flight at low lift coefficient (or high speed compared to minimum speed) produces less adverse yaw. That prevents important differential drag forces.
Рольді спойлерлер
Үлкен ұшақтарда рульді жоғары жылдамдықта қолдану тиімсіз болса немесе аэрондар төмен жылдамдықта жеткіліксіз болса, кері инерцияны азайту немесе айналу моментін арттыру үшін ролль спойлерлерін (кейде спойлерон деп те аталады) пайдалануға болады. Бұрылыс бағытталған қанатта (элерон жоғары көтерілгенде) спойлер көтеріледі, ал екінші қанатта кері тартылады. Көтерілген спойлер қарсылық күшін арттырады, соның салдарынан бұрылыс пен айналу бір бағытта болады.
On large aircraft where rudder use is inappropriate at high speeds or ailerons are too small at low speeds, roll spoilers (also called spoilerons) can be used to minimise adverse yaw or increase roll moment. To function as a lateral control, the spoiler is raised on the down going wing (up aileron) and remains retracted on the other wing. The raised spoiler increases the drag, and so the yaw is in the same direction as the roll.
Анықтамалар мен ескертулер
Теңгерілген элеронды сынақ деректерінің жинағы, Ф. М. Рогалло, NACA WR L 419
Collection of balanced aileron test data, F. M. Rogallo, Naca WR L 419