Кіріспе
Американдық баскетболшы және жаттықтырушы Марк А. Джексон (1 сәуірде 1965 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы, Ұлттық баскетбол қауымдастығында (НБА) қорғаушы қызметін атқарған. Ол жоғары оқу орнында «Сент-Джонс Ред Сторм» командасы үшін баскетбол ойнады және 1987 жылғы НБА драфтының бірінші турында «Нью-Йорк Никс» командасы оны 18-ші нөмірмен таңдады. 1987 жылдан 2004 жылға дейінгі карьерасында ол НБА-да «Никс», «Лос-Анджелес Клиперс», «Индиана Пейсерс», «Денвер Наггетс», «Торонто Рапторс», «Юта Джазз» және «Хьюстон Рокетс» командаларында өнер көрсетті. Баскетболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Джексон бұрынғы жаттықтырушысы Джефф Ван Гунди және комментатор Майк Бринмен бірге ESPN және ABC телеарналарында комментатор болды. Сонымен қатар, ол The YES Network телеарнасының «Нью-Джерси Нетс» командасының ойындарына сарапшы ретінде жұмыс істеді. 2011 жылы «Голден Стэйт Уорриорс» Джексонды бас жаттықтырушы етіп тағайындады. Ол команданы үш маусым бойы жаттықтырды, бірақ 20 жылдан астам уақыттан кейін алғаш рет «Уорриорс» командасын плей-оффқа шығарғанмен 2014 жылы қызметтен босатылды. Осыдан кейін ол ESPN-ге қайта оралып, 2023 жылға дейін комментатор болып жұмыс істеді.
the former basketball guard and coach
Mark A. Jackson (born April 1, 1965) is an American former professional basketball player who was a point guard in the National Basketball Association (NBA). He played college basketball for the St. John's Red Storm and was selected by the New York Knicks in the first round of the 1987 NBA draft with the 18th overall pick. He played in the NBA for the Knicks, Los Angeles Clippers, Indiana Pacers, Denver Nuggets, Toronto Raptors, Utah Jazz, and Houston Rockets in a career spanning from 1987 to 2004. After retiring from playing basketball, Jackson became a broadcast commentator for ESPN and ABC alongside his former coach Jeff Van Gundy and play by play man Mike Breen. He also worked as an analyst for The YES Network's New Jersey Nets games. In 2011 the Golden State Warriors hired Jackson as head coach. He coached the team for three seasons, but was fired in 2014 despite leading the Warriors to consecutive playoff appearances for the first time in over 20 years. Following this, he returned to ESPN and continued working as a commentator until his removal in 2023.
Ерте өмір
Марк Джексон Нью-Йорк штатының Куинс қаласындағы Сент-Олбанс ауданында өсті. Бруклиндегі епископ Лоуглин Мемориалдық орта мектебінде, жаттықтырушы Патрик Квигли басшылығымен оқығанда, ол елдегі ең жақсы комбинаторлардың бірі деп есептелді (Джексон католик дінінде тәрбиеленді). Джексон Нью-Йоркте көшедегі баскетбол шебері ретінде танылды.
Колледж мансабы
Джексон колледжтегі баскетбол жұлдызы болды, ол Сент-Джонс университетінде ойнады. Сент-Джонста оқып жүргенде, ол екі маусым бойы олимпиадалық және НБА All-Star Крис Маллиннің қасында өнер көрсетті. Ол Маллиннің спорт залындағы қатаң жаттығулардың маңыздылығын үйреткенін айтады. Сент-Джонста Джексон қолдарын созып, бас бармағы мен көрсету саусағымен шеңберді "қамтып" алу арқылы ерекше еркін лақтыру ритуалын жасады. Бұл оған пенальти лақтыру кезінде шеңберге назар аударуға көмектесті. Ол осы ритуалды кәсіби карьерасының басында да жалғастырды, бұл оған 77.0% еркін лақтыру көрсеткішіне қол жеткізуге көмектесті.
Нью-Йорк Никс (1987-1992)
Джексон 1987 жылғы НБА драфтында Нью-Йорк Никс командасының 18-ші нөмірімен таңдалды.
Хьюстон Рокетс (2004)
2004 жылдың 15 қаңтарында Джексон Стив Фрэнсистің қосымша ойыншысы ретінде «Хьюстон Рокетс» командасымен келісім шарт жасасты. Джексон «Рокетс» сапында бар болғаны 42 ойын өткізіп, өнімділігі күрт төмендегеннен кейін маусым соңында карьерасын аяқтады.
Ойыншы профилі
Джексон барлық уақыттағы ассисттер тізімінде 6-орында (10,334), НБА-ның барлық уақыттағы ойындар тізімінде 24-орында (1,296), барлық уақыттағы ұрлау тізімінде 34-орында (1,608), барлық уақыттағы ойналған минуттар тізімінде 42-орында (39,121), барлық уақыттағы үш ұпайлық лақтыру тізімінде 225-орында (734), ал барлық уақыттағы үш ұпайлық лақтыруға жасалған тырысулар тізімінде 197-орында (2,213) тұрады. Ол жеке жетістіктерде үлкен табысқа жете алмады; 1988 жылы «Жылдың жаңашылы» атағын жеңіп алғанына қарамастан, мансабында тек бір рет All-Star ойынына қатысты (1989). Джексон НБА ережесінде өзгеріс жасауға себепкер болғанымен де белгілі. Оның қарсыластардың ойыншыларын постта 15 секундтан астам уақыт бойы итеруіне жауап ретінде лига «бес секундтық сауытқа қайту» бұзушылығын енгізді, бұл кейде «Марк Джексон ережесі» деп аталады, ол шабуылшы ойыншыға еркін лақтыру сызығының астында сауытқа бұрылып, бес секундтан артық допты ұстауға тыйым салады. Джексон «тамшы» (teardrop) лақтыруын жетілдіріп, оның танымалдылығын арттырғанымен де танымал, ол көбінесе өте ірі қорғаушылардың үстінен лақтыру үшін қолданды.
Голден Стейт Уорриорс (2011-2014)
2011 жылдың 6 маусымында Джексон «Голден Стэйт Уорриорс» командасының бас бапкері болып тағайындалды. Ол жаңа иелері Джо Лакоб пен Питер Губер жалдаған алғашқы бас бапкер болды. Алдыңғы 17 жылда плей-оффқа бір рет қана қатысқан команданы басқарғаннан кейін, Джексон «Уорриорз» командасын жақсы қорғаныс көрсететін және плей-оффқа таласатын командаға айналдыруға уәде берді. Бірақ, команда жаңа жүйеге бейімделіп жатқанда негізгі ойыншыларының бірнешеуі жарақат алғандықтан, 2011–12 маусымында (лок-аут салдарынан қысқартылған) 23–43 есебімен күресті. Сол маусымда Стивен Карри мен Клей Томпсонның жарқын ойынының арқасында Джексон «Уорриорз» командасын 47–35 есебімен жеңіске жеткізіп, Батыс конференциясы плей-оффында #6 орынға иеленді. «Уорриорз» командасы 2006–07 маусымынан бері алғаш рет плей-оффқа қатысты. Бірінші раундта «Денвер Наггетс» командасын 4–2 есебімен жеңіп, жартылай финалда «Сан-Антонио Спёрс» командасына 4–2 есебімен есе жіберді. Алғашында төрт жылдық, 8 миллион долларлық келісімшартқа қол қойған Джексон 2013 жылы келісімшартына тағы екі жыл кепілдік қосылды, осылайша 2014–15 маусымдарына дейін келісімшартта қалды. Келесі маусымда «Уорриорз» 51–31 есебін көрсетті, бұл команданың 50 және одан көп жеңіске жеткен алғашқы маусымы болды. Олар 1992 жылдан бері алғаш рет қатарынан екі маусым плей-оффқа қатысты, бірақ бірінші раундта «Лос-Анджелес Клипперс» командасына жеті ойынның соңында есе жіберді. 2014 жылдың 6 мамырында Джексон «Уорриорз» бас бапкері лауазымынан босатылды. «Уорриорз» командасының бас кеңсесі Джексон келген кезде команда жақсырақ болғанын, бірақ НБА чемпионатын жеңу үшін басқа бапкердің қажет екенін мәлімдеді. Келесі маусымда бас бапкер Стив Керр басқарған «Уорриорз» командасы 40 жылдан кейін алғашқы НБА титулын жеңіп алды. Джексонның «Уорриорз» бас бапкері ретіндегі кезеңіне діни риториканың күштілігі және гомофобиялық көзқарастар туралы айыптаулар оралып тұрды. Джексонның екі қызметкерінің ашық түрде гомосексуалды екені туралы сөздері тараған.
Телерадио мансабы
Джексон YES Network телеарнасында «Нью-Джерси Нетс» командасының аналитигі болып жұмыс істеді, көбінесе Марв Альбертпен бірге. Ол сондай-ақ ABC телеарнасы үшін талдаушы ретінде жұмыс істеді, Майк Бринмен және бұрынғы жаттықтырушы Джефф Ван Гундимен серіктестік құрды. 2008 жылғы НБА маусымының соңында Джексон күтпеген жерден YES Network-тегі лауазымынан кетті. Бұл әрекет Джексонның «Нью-Йорк Никс» командасының бас жаттықтырушысы ретінде Исайя Томасқа алмастыратыны туралы болжамдарға әкелді, бірақ Джексон бұл хабарлардың рас емес екенін және оның шешімі Лос-Анджелестен үнемі қатынайтын болмайтындығымен және ABC-мен жасасқан келісімшартымен байланысты екенін мәлімдеді. 2014 жылдың 17 мамырында Джексон ESPN телеарнасына ойын сарапшысы ретінде қайта оралу туралы көп жылдық келісімге келді. 2023 жылдың мамырында Жоел Эмбидтің 2022–23 жылғы НБА-ның ең құнды ойыншысы ретінде жарияланғаннан кейін, бірақ жеке дауыстардың толық нәтижелері белгілі болмай тұрып, TNT арнасының «Inside the NBA» бағдарламасында Чарльз Баркли бастаған көптеген адамдар, өзінің топ-5 тізіміне «Денвер Наггетс» командасының ойыншысы Никола Йокичтің атын жазбаған жалғыз дауыс берушіге (сол кезде әлі танылмаған) сын айтты. НБА жеке дауыс беру бюллетеньдерін жариялағаннан кейін, ESPN аналитигі Джексонның осы дауыс беруші екені белгілі болды. Джексон дереу «Наггетс» командасы мен Йокичтен кешірім сұрады, Йокичтің тізімнен шығарылуының қателік болғанын және «Йокич ең құнды ойыншы талқылауында ғана емес, менің дауыс тізіміне кіруге лайық, сонымен қатар бұл ойынның тарихындағы ең ұлы ойыншылардың бірі және барлық уақыттағы ең үздік 10 орталық ойыншының қатарында» деді. ESPN/ABC телеарналарындағы жұмыстан босату толқыны кезінде Ван Гунди мен Джексон 30 маусымда және 2023 жылдың 31 шілдесінде жұмыстан босатылды. Осының нәтижесінде, Док Риверс пен Дорис Бёрк басты трансляциялық командада олардың орнын басты.
Жеке өмір
1990 жылы 29 шілдеде Джексон әнші және актриса Дезри Коулменмен үйленді. Олардың төрт баласы бар. Джексон мен Коулман 27 жылдық некеден кейін 2017 жылы ажырасты. Оның ұлы Марк Джексон-кіші, Луисвилл университетінен ауысқаннан кейін 2012–13 маусымда «Манхэттен Джасперс» командасы үшін ойнады. Ол AND1 көше баскетболшысы Трой Джексонның үлкен ағасы, ол «Эскалад» деген есіммен жақсы танымал. Трой Джексон 2011 жылғы 20 ақпанда 38 жасында дүние салды. Джексон – христиан және лицензияланған пастор. Джексоннің тегі жартылай доминикандық, ол Доминикан Республикасының ұлттық баскетбол құрамасынан ойнауға мүмкіндік берді.
Қалжымалық шығын
2012 жылдың маусым айында Джексон 2006 жылы некеден тыс қатынасы және оның жалаңаш суреттерін пайдаланып, оны қорқытуға әрекет жасалғанын мәлімдеді. Джексон бастапқыда осы қатынас пен суреттер туралы үн қозғамау үшін стриптизерге және оның әріптесіне бірнеше мың доллар төлегенін айтты, бірақ күдіктілер талаптарын арттырғанда, Джексон ФБР-ге жүгінді және ақырында күдіктілерге қатысты қылмыстық іс қозғалды. "Алты жыл бұрын болған қатынасымда, соның ішінде сол кездегі ұятты хабар алмасуымда, және бастапқыда осы қорқыту схемасын өзімше шешуге тырысқандағы өте дұрыс емес шешімдерімді мойындаймын", - деді Джексон.