Кіріспе

Британдық үнді саясаткері сэр Манчерджи Мерванджи Бхонагри (15 тамыз 1851 – 14 қараша 1933) – үнді парсы тегінің британдық консервативтік партиясының саясаткері. Ол 1895–1906 жылдары Ұлыбритания Парламентінде Бетнал Грин Солтүстік-шығыс сайлау округін өкілдік еткен парламент депутаты (MP) болды, Дэвид Октерлони Дайс Сомбре және парсы Дадабхай Наороджиден кейін үнді тегінің үшінші британдық депутаты. Бхонагри 1987 жылы сайланған және 2019 жылы депутаттық өкілеттігінен бас тарған Кит Вазға дейін ең ұзақ қызмет еткен британдық азиялық депутат болды.

Өмірбаян

Бхванагри Үндістанның Бомбей қаласында (қазіргі Мумбай) саудагердің ұлы болып дүниеге келді. Ол Эльфинстон колледжінде және Бомбей университетінде білім алды. Оқуын бітірген соң журналист болды. 22 жасында әкесі қайтыс болғаннан кейін Бхаванагар мемлекетінің Катиявар агенттігіне мұрагер болып тағайындалды. Бхванагри 1882 жылы Ұлыбританияға барды. 1885 жылы Линкольн мейрамханасының адвокатурасына қабылданды, ал келесі жылы Махараджа оны сот кеңесшісі етіп тағайындады, осы лауазымда ол ауқымды реформалар енгізді. Бхванагри 1891 жылы Ұлыбританияда қоныстанды. Ол Оңтүстік Африкада және басқа да теңіз арқылы билік ететін елдердегі үндістердің құқықтары шектелуіне қарсы ұзақ және табанды күресті бастады. Трансвааль аймағындағы үндістердің жағдайы туралы оның толық және егжей-тегжейлі баяндамасы «көк кітапқа» (Cd. 2239, 1904) енгізіліп, Колония хатшысы Альфред Литтлтон оны Лорд Милнерге жіберді, ол баяндамада айтылған пікірлерге көңіл бөлгенін және толыққанды жауап берудің қиын екенін атап өтті. Нәтижесінде Жоғарғы комиссардың ұсыныстарының бірқатар маңызды тұстары қабылданбады. Бхванагри Үндістанда әдеби біліммен қатар техникалық және кәсіптік білім берудің қажеттілігін алға тартқан алғашқы үндістердің бірі болды. Ол Бруквуд зиратының парси бөліміне жерленді.

Жазбалар

Ол өмірінің басында Шығыс Үндістан компаниясының конституциясы тарихын жазды және Виктория патшайымының "Таулы аймақтағы өмірі" атты кітабын гуджарати тіліне аударды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде "Индияның шешімі" деген тақырыптағы кеңінен таралған кітапша арқылы Үндістандағы британдық үкіметке қатысты неміс пропагандасын тойтарды.