Кіріспе

2005 жылғы анимациялық фильм

«Худвинк!» дистрибьютордың көмегінсіз жасалған алғашқы тәуелсіз компьютерлік анимациялық фильмдердің бірі болды. Фильмнің бюджеті Box Office Mojo сайтында 30 миллион доллар деп көрсетілгенімен, режиссер Кори Эдвардс 2009 жылғы сұхбатында фильмнің нақты бюджеті 8 миллион доллардан аспағанын түсіндірді. «Худвинк!» фильмін жасау кезінде компьютерлік анимация бағдарламалық құралдарының құны жақында ғана үлкен студиялар ғана емес, барлығына қолжетімді болатын деңгейге төмендеді. Фильмнің түсіріліміне дейін продюсер Дэвид Лавгрен: «Алты немесе жеті жыл бұрын «Худвинк!» фильмін тәуелсіз анимациялық фильм ретінде жасау мүмкін болмас еді» деді. Фильмді түсірушілер оны қажеттілік туғандықтан ғана тәуелсіз түрде жасады, ал Кори Эдвардс: «Бұл үлгіге еліктеуге болмайды. Бұл – өмірде бір рет болатын, қиын жағдайды жеңіп шығуға мүмкіндік берген жағдай» деді. Дегенмен, ол фильмді жасау үшін бұл процестен өтудің маңызды екенін айтып, болашақ режиссерлерді осы жолға баруға шақырды. Чиликоттедегі продюсер Сью Беа Монтгомери үштігімен жұмыс істегісі келетін студияларды іздеді, бірақ олар тарапынан қызығушылық көрінбеді. Сондықтан Blue Yonder Films тәуелсіз сахнада өзін одан әрі нығайтуы керек болды. Монтгомери кейін фильм түсірушілер мен Чиликоттеге шағын инвестиция салған табысты кәсіпкер Морис Канбардың кездесуін ұйымдастырды. Эдвардс ағайындылары Канбарға жанды экшн фильмдер туралы бірнеше идея ұсынды және Канбарға топқа ақы төлеуді және Blue Yonder Films сатқан кез келген сценарийлерге құқықтың маңызды бөлігі үшін олардың жалдау ақысын төлеуді көздейтін даму келісімін ұсынды. Алайда Канбар бір фильмді түсіруге күш салуды жөн көрді. Ол әрқашан анимацияны бағалаған және Коридің «Wobots» атты қысқаметражды компьютерлік анимациялық фильмін көргеннен кейін, Blue Yonder Films компаниясымен бірлесіп, таныс оқиғаны өзгеше қылып беруге болатын анимациялық фильм жасау мүмкіндігін ұсынды. Канбар топқа сюжеттік идеяны ойлап табу үшін бір ай берді. Бірнеше күн ішінде Тодд «Рашомон» (1950), «Пулп-фикшн» (1994), «Рун-Лола-Рун» (1998) және «Мементо» (2000) сияқты сызықтық емес қылмыстық драмалардан шабыт алды. Тоддтың «Қызыл шапқыншы» ертегісін полициялық тергеу ретінде қайта айту және оқиғаны бірнеше көзқарас арқылы баяндау туралы ұсынысын Канбар қабылдады және фильмді толық қаржыландыруға келісті. Анимация басталғаннан кейін фильмнің сценарийін өзгерте алмайтынын алдын ала білген фильм түсірушілер сценарийді өндіріс басталғанға дейін мүмкіндігінше аяқтауға тырысты, бұл студияда түсірілген анимациялық фильмдер үшін жиі кездеспейтін жағдай. Редтің «жаман» немесе «әлдеқайда тәуелсіз» болуын қаламағандықтан, оны Джеймс Диннің бейнесіне ұқсатып, әлемде өз жолын табу үшін үйден кетуді қалайтын қыз ретінде бейнеледі. Тод Эдвардс «Волк» кейіпкерін «Флетч» фильміндегі Шеви Чейз кейіпкеріне негізделгенін ойлады, анимациялық қасқырға оның құрғақ, бейжай юморын қолдану қызықты болады деп сезді, ал Кори Эдвардс «Волк» қасқырының қарсы кейіпкері ретінде «Твичи» кейіпкерін жасады. Типтік рөлдерге қарсы, Редтің әжесі өміріне құмарлық танытқан экшн батыры ретінде жазылды, ал күшті Орманшы балашалықтай жауапсыз ретінде бейнеленді. Ники Флиперс бастапқыда оқиғаға енбеді және оны жасауға дейін тергеуді бас полицей Гризли жүргізуге жоспарланған. Продюсер Сью Беа Монтгомери мен оның күйеуі өздерінің фильмі мен 1950 жылдардағы «Жыны адам» фильмі/телесериалы арасындағы ұқсастықтарды көрсеткеннен кейін, Эдвардс ағайындылары мен Лич Ник Чарльзге құрмет көрсету үшін кейіпкер мен оның итін фильмге енгізуді шешті. Олар оны бақаға айналдыруды шешкенше бірнеше түрлі жануарларды қарастырды. Багс Банни, Роуд Руннер, Рокки мен Буллвинклдің оқиғалары және достары, Маппеттер, Симпсондар және «The Incredibles» (2004) фильмдері фильмге шабыт көзі болды. Фильмді Шрек пен басқа да ұқсас тақырыптағы фильмдерден ерекшелендіру үшін фильмнен сиқыр, сиқыршылар мен феяларды алып тастауға тырысты. Кори Эдвардс Шрекке қарағанда басқаша юмор стиліне ұмтылды, ол өзінің фильмін отбасылық және сатиралық емес етуді шешті. Тодд пен Престонның пәтерінде жұмыс істеп, Кори мен Тод Эдвардс бастапқыда сценарий жазды, ал Кори фильмнің көптеген сценарийлерін сызды, ал Тодд әндерді жазды. Лич бір мезгілде тақталарды сканерлеп, Mac компьютерімен оқиғаның түрін өңдеді. Шығындарды үнемдеу мақсатында фильмнің актерлік құрамы негізінен фильм түсірушілердің достары мен отбасы мүшелерінен құралатын болды. Кори мен Тодд өзінің туысы Тай Эдвардсты Долфтың рөлін ойнауға шақырды және олардың досы Джошуа Дж. Гринге Джимми Лакаштаны ойнауды ұсынды. Жапет Бенжи Гайтерге арналған, ол госпел музыкасының әншілері Билл мен Глория Гайтердің ұлы. Ол Эдвардс ағайындыларымен бала кезінен таныс болды және Коридің «Wobots» атты қысқаметражды фильмі оның анимациялық студиясы Live Bait Productions арқылы жасалған. Коридің әйелі Викиге түкіршік атқан тілшінің рөлі берілді, ал кішкентай тоқыл ағашы Quill рөліне ересек адамды тағайындау туралы ойлар болғанымен, бұл рөл продюсер Дэвид К. Лавгреннің қызы Кэтринге берілді. Эдвардс ағайындылары, Лич және продюсер Престон Стуцман да рөлдерді ойнады. Тодд жергілікті сэндвич сатушыны ойнады, Лич бірден детектив Билл Старк пен Гленді ойнады, ал Стуцман Тимми рөлін ойнады. Алайда, продюсерлер фильмге көбірек сенімділік танытқаннан кейін, танымал актерлер шақырылды. Энди Дик те ерте кезеңде Боингоның даусын айтуға қосылды. Ол импровизациялады және кейіпкерді сценарийде жазылғаннан өзгеше көзқараспен қарастырды, оны құрбандыққа шалынған және тұрақсыз деп түсіндірді. Фильм түсірушілер Диктің кейіпкерге жасаған жаңа көзқарасынан ләззат алды және Тод Эдвардс: «Біз жазған нәрсе, шындығында, стандартты еді, бірақ Энди Дик болса, ол күлуі керек болған жерде жылайтын, айқайлауы керек болған жерде күлетін еді. Ол оны араластырып тастады!» деді. Продюсерлер Сью Беа Монтгомери мен Дэвид К. Лавгрен фильмді жасау мақсатымен Digital Eye Candy анимациялық студиясын құрды және оны 5000 шаршы фут көлемді жалға алынған үйге орналастырды. Кори Эдвардс фильмнің үш жылдық өндірісі барысында бұл студияға барлығы он бес рет сапар шекті және үй Маниланың қымбат ауданында орналасқанымен, жалдау ақысы Лос-Анджелестегі оның екі бөлмелі пәтерінен аспайтынын түсіндірді. Студияда бір кезде 50-ге жуық қызметкер жұмыс істеді. Ол Нэшвиллде, Теннесси штатында жазылды, онда Кристин Уилкинсон оркестрші және дирижер болды. Ересек көрермендерге ұнау үшін Тод Эдвардс суретшінің музыкасының бөліктерін түпнұсқа рок музыкасымен алмастыруды шешті. Осыдан «Little Boat» әні туды, оны Дэниел Роджерс жазып, орындады, ол Эдвардстың алғашқы фильмі «Чиликотте» үшін музыка жазған. «Runaway» әні Эдвардс ағайындыларының досы Джошуа Дж. Грин жазды, ол фильмде Джимми Лакаштаның даусын берді. Кори Эдвардс Foo Fighters тобының «All My Life» әнін қосуға дайын болды. Foo Fighters жаңа альбом шығаратындықтан және бұл әнді жиі пайдаланудан қорқып, оған қарсы болды. «Foo Fighters» әні саундтрекке енбеді. «Glow» әні Эдвардс ағайындыларының әжесі Вера туралы жазылды, ол бірнеше жыл бұрын қайтыс болды. «Great Big World» әні Энн Хэтэуэй орындады және Эдвардстың «Saturday morning cartoons» стиліндегі балаларға арналған «Woods Go Round» әнін алмастырды. Бұл өзгеріске оқиғаны қайта анимациялау және қайта монтаждау қажет болды. МакУильямс Джим Белушиге қосылып «The Schnitzel Song» әнін орындады, ал суретші өзінің ұзақ...

Тарату

Сали Струтерс жобаның алғашқы екі жылында әже рөлін орындады. Ол керемет дауыспен ойнады. Гленн Клоуз келгенде: "Сендерге не үшін мен керекпін? Сали өте жақсы жұмыс істеді". Мен "Харви бізді осылай жасады" дегім келмейді. Салимен басқа адамдар арқылы таныспын, соңында оған жақсы хат жаздым. Сали оңтүстік аймағынан шыққан, қатал мінезді әжеге көбірек ұқсады, ал Гленннің әжесі көбірек тарбиелі және әдепті болды. Фильм түсірілімінің соңына қарай Канн кинофестивалінде көрсетілді. Харви мен Боб Вайнштейн сол кезде фестивальде Роберт Родригестің "Sin City" фильмін көрсетіп, оны жаңа құрылған "Weinstein Company" студиясы арқылы таратты. Олар "Hoodwinked!" фильмін таратуға келісті, оны Родригестің әйелі ұсынды, ал оның адвокаты "Blue Yonder Films" компаниясында жұмыс істеді. Кори Эдвардс Родригеспен кездеспесе де, фильмді жасауда оның үлкен рөл атқарғанын мойындады. Пальминтериге қойдың рөлін, яғни Вулвортты ойнау ұсынылды, ол сценарийді қызықты деп тапқандықтан келісті. Бұл актерлердің ауысуына қарамастан, Тара Стронг Зорраның кішкентай рөлін, Дэвид Огден Стайерс Никки Флипперс рөлін, Том Кенни Томми рөлін, ал Тони Лич Глен рөлін сақтап қалды. Жапет рөлінде Бенджи Гейтерді алмастыру үшін көптеген танымал кантри әншілері қарастырылды, бірақ ешқайсысы қол жетімді болмады, сондықтан Гейтер рөлінде қалды. Вайнштейндер Джошуа Дж. Гринді Джимми Лизард рөлінде Альберт Брукс сияқты танымал актермен алмастыруды қалады, бірақ рөл ақыры ауыстырылмады. Эдвардс актерлерді ауыстыру себебін түсіндіріп, фильмнің қаржылық табысына осы өзгерістердің үлкен үлес қосқанын айтты. Дегенмен, ол актерлердің көп ауысқанына көңілі толмады, "Бір кезде бәрі ауысып жатқандай болды, барлығы қуанышты болды. Менің ойымша, плакатта екі-үш есім болса жеткілікті. Біздің "Hoodwinked!" плакатымызда бірнеше есімдер бар. Менің ойымша, екі-үш атақты адамнан артық қажет емес, қалғанын дауыс берушілерге берген дұрыс. Бұл жақсы мүмкіндік" деді. Фильм 2009 жылдың қарашасына дейін қайтадан қолжетімді болмады. Ол 2010 жылдың қаңтар айында iTunes-та қайта шығарылды.

Шығару

Алданып қалды! 2005 жылдың 16 желтоқсанында Лос-Анджелесте бір апталық, шектеулі көрсетілімге ие болды, бұл Оскарға ұсыну үшін қажет болды. АҚШ-та бүкіл ел бойынша 2005 жылдың Рождество күні көрсету жоспарланған, бірақ мерекелік маусымда шыққан басқа фильмдермен бәсекелеспеу үшін 2006 жылдың 13 қаңтарына ауыстырылды. 22 минуттық сахна артындағы видео подкаст iTunes-те тегін қолжетімді.

Кассалық жинақ

Алғашқы төрт күндік демалыс күнінде "Худвинкэд" АҚШ-та 2394 кинотеатрда 16 879 402 доллар жинап, кассада 2-орынға тұрды, әр кинотеатрға шаққанда 7050 доллардан орташа табыс әкелді. Ол сол аптада кассада бірінші орын алған "Глори Роудтан" 50 000 долларға кем жинады. Фильм екінші аптасында да кассада 2-орынды сақтап тұрды, кірісі 16,1 пайызға төмендеді және жалпы бес апта бойы үздік ондыққа кірді.

Сыни қабылдау

Алданып қалды! сыншылардан аралас пікірлер алды. Rotten Tomatoes сайтында фильмнің рейтингі 46%, ол 125 рецензияға негізделген. Сайттың консенсусы былай деді: «Бұл бұзылған ертегіде Шрек франшизасы сияқты әзіл немесе анимация сапасы жоқ». Metacritic сайтында 29 сыншының бағасы бойынша 100-ден 45 балл жинады, бұл «аралас немесе орташа пікірлер» екенін көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+–ден F-ге дейінгі шкалада «B+» бағасын берді. ReelViews-тен Джеймс Берардинелли фильмге төрт жұлдыздың екі жарым жұлдызын берді және фильмнің таныс сюжетті өзгерту туралы көптеген идеялары «қағазда жақсырақ естіледі, орындалғаннан гөрі» деді. Фильмнің бірнеше рет қайталанатынын көрудің жалықтыратын екенін білген ол фильм «жалықтыра бастайды» деп жазды. Houston Chronicle-ден Брюс Уэстбрук та фильмге екі жарым жұлдыз берді, және ол «шапшаң диалог пен жаңа кейіпкерлерді» мақтағанмен, фильмнің сюжеті жетілмеген және кейіпкерлердің мотивациясы жеткіліксіз деп есептеді. The Christian Science Monitor үшін жазған Питер Райнер фильмге C+ бағасын беріп, оны «ересектерге жеткілікті ақылды емес және балаларға жеткілікті қиялға толы емес, орташа ләззат алатын ойын-сауық» деп атады. Ол фильмді аса сынға алмады, бірақ Pixar-дың компьютерлік анимациялық фильмдері үшін орнатылған жоғары стандарттармен салыстырғанда бұл көңіл көншілік екенін санады. The Boston Globe-тағы Тай Берр фильмнің вокалдық орындауларын мақтады, бірақ «Hoodwinked ешқашан тұрақты комедиялық мания деңгейіне жете алмайды. Адам Looney Tunes режиссерлерінің осы материалмен не істейтінін ойлап қынжылды». Бірақ бірнеше сыншылар фильмге көбірек құлшыныспен қарады. Entertainment Weekly-ден Оуэн Глейберман Hoodwinked! фильміне A– бағасын беріп, оның әзіл-қалжыңын мақтады. Dallas Morning News-тен Нэнси Чурнин фильмді Pixar және DreamWorks фильмдерінен нашар деп санаса да, оған «B» бағасын берді және «оның жаңалыққа құштарлығы, ақылды идеясы, керемет актерлік құрамның дауыстаған кейіпкерлері және сізді бірнеше рет күлдіретін сценарийі бар» деп жазды. Chicago Tribune үшін жазған Майкл Уилмингтон фильмнің дауыстаған актерлерін, музыкасын және сценарийін мақтап, «әдеттегі мультфильмге қарағанда ауызша әзіл мен тосынсый көп» деп жазды. Los Angeles Times-тан Кевин Томас фильмге бестен үш жарым жұлдыз беріп, оны «жоғары энергиямен, қиялымен тамашалаған ойын-сауық» деп атады. Variety журналындағы Джастин Чанг фильмге көбінесе жағымсыз пікір жазып, кейіпкердің «экрандағы әр минутында шоуды ұрлап алатынын» жазды. Фильмнің басты сын-ескертпеулерінің бірі – анимацияның нашар сапасы болды. Берардинелли оны есіндегі ең нашар CGI анимациясы деп атады. Ол кейіпкерлердің пластикалық көрінетінін, фонның көңілсіз екенін сезінді және «Бірнеше рет мен теледидар үшін жасалған нәрсені көріп отырмын деп ойладым. Бүгінгі анимациялық фильмдердің визуалдық стандарттарымен салыстырғанда, Hoodwinked әлдеқайда төмен тұр» деп жазды. Көптеген рецензиялар фильмді Шрек сериясымен салыстырды. The Globe and Mail-ден Лиам Лейси фильмді «арзан Шрек» деп санады, ал Берр оны «Шрек плюс джек» деп атады. Глейберман да фильм мен Шрек арасындағы ұқсастықтарды атап өтті, бірақ ол осы салыстыруда оң пікір білдірді, оның тәуелсіз өндірісі режиссерлерге «өздерінің ең ерсілі каприздерін орындау еркіндігін берді» деп сезінді. Вилмингтон да Hoodwinked-ті екі фильмнің де жақсырақ деп санады. Associated Press-тен Кристи Лемире Hoodwinked-ті кедей Шрек деп атады, бірақ ол Happily N'Ever After-ді кедей Hoodwinked деп атады. 2018 жылы The New Yorker журналынан Ричард Броди Hoodwinked-ті отбасылық фильмдердің үздіктерінің бірі деп атады. Анимацияның өрескелдігін мойындаған ол, сценарийді «батыл және күлкілі» деп мақтады және режиссураның «күлкілі уақытты тамашалайтынын» жазды. Броди кейіпкерлердің жекелігін басқа анимациялық комедиялардағылардан ерекше деп санады. Ол сондай-ақ, вокалдық орындаулардың «көңілді, еріншектік энергиясы бар, бірақ кемсітпейтін» екенін мақтады. Hoodwinked! Ғылыми фантастика, қиял және қорқыныш фильмдері академиясының Сатурн сыйлығына «Үздік анимациялық фильм» номинациясын алды, бірақ Corpse Bride-ге ұтылды. Entertainment Weekly 2006 жылдың 27 қаңтарындағы «The Must List» журналында фильмді ондыққа қойып, оны «жанрлық шекараны бұзатын тәуелсіз анимациялық асыл тас» деп атады.

Талдау

2006 жылдың ақпан айында автор Тимоти Секстон "Hoodwinked: Runaway Capitalism қауіп-қатерлерін постмодерндік зерттеу" атты мақала жазды. Онда ол "Hoodwinked!" фильмінің алғашқы постмодерндік анимациялық фильмдердің бірі екенін және фильмде саяси мәселелер көтерілгенін айтты. Секстон фильмдегі шындықтың салыстырмалылығын түпнұсқа ертегіден ауытқулар арқылы, әрбір басты кейіпкердің көзқарасынан оқиғаны баяндау арқылы көрсетілгенін дәлелдеді. "Hoodwinked!" фильмін "Фаренгейт 9/11" фильмінен бері бүкіл елде шыққан ең радикалды фильм" деп атаған Секстон, оны еркін кәсіпкерлік жүйесіне сын ретінде қарастырды. Ол фильмдегі жаман кейіпкерді әдеттегі американдық бизнесменмен салыстырып, кейіпкердің "Билл Гейтс пен Сэм Уолтон сияқты адамдардың прототипі екенін" айтты. 2007 жылдың мамырында Time журналында Джеймс Пониевозиктың "Шрек балалар үшін зиянды ма?" атты мақаласы жарық көрді. Мақалада балалардың ертегілердің пародийлық нұсқаларымен тәрбиеленуінің салдары талданды. Пониевозик "Hoodwinked!" туралы айта келіп: "Мен "Hoodwinked!" және "Шрек" сериясының көп бөлігін қызықты деп есептеймін. Бірақ олардың идеяларымен келіспесеңіз де, ескі ертегілер – біздің мәдени сөздігіміздің бір бөлігі. Балалардың ертегілері сатиралық түрде ұсынылатын мәдениетте өсуі, скептицизмнің, сынның және түзетудің Голливудтың аналық құстарында жасалғаны туралы ойлар қынжылтады" деді. Кори Эдвардс журналға жауап жазып, осы пікірмен келісетінін білдірді: "Мен "Hoodwinked!" фильмінің жазушысы және режиссері ретінде Джеймс Пониевозиктың мақаласымен толыққандай келісемін. Фильмді түсіріп жатқанда да өзімнен: "Балалардың алдымен өздері бастан кешіруі керек нәрсені біз пародиялап жатырмыз ба?" деп сұрадым. Біз фильмді "Шрек" фильмінің юморынан алыстатуға тырыстық (жоқ, "Шрек" балалар туралы ойламайды деп ойлаймын). "Hoodwinked!" және оның жалғаулары кейіпкерлерімен шынайы мағынада айналысуға тырысып, әдемілік есебінен әзіл табудан гөрі маңыздырақ болады деп үміттенемін. Бізге бәрімізге де, тіпті мойындамасақ та, ертегілердің нағыз аңыздары қажет". Ақпан айында Кори Эдвардс, Тод Эдвардс және Тони Лич сценарийді жазатындарын, бірақ режиссерлікке қайта оралмайтындарын мәлімдеді. Олар анимациямен шектелуден алаңдады және екінші фильмін түсірудің алғашқы фильмінен жаңа қадам болмайтынын айтты. Бірінші фильмнің актерлерінің көп бөлігі жалғасқа қатысты, бірақ Ред рөліндегі Энн Хатауэйдің орнына Хейден Панеттьер, ал Кирк Лесниктің рөліндегі Джим Белушидің орнына Мартин Шорт тартылды. Kanbar Entertainment бастапқыда жалғастықтың өндірісін тәуелсіз қаржыландыруды жоспарлаған, бірақ The Weinstein Company ұсынған бірлескен қаржыландыру туралы келісімге келді. Фильмнің премьерасы 2010 жылдың 15 қаңтарында өтуі тиіс еді, бірақ 2009 жылдың желтоқсанында The Weinstein Company фильмнің көрсетілу күнін белгісіз мерзімге шегерді. 2010 жылдың сәуірінде Kanbar Entertainment The Weinstein Company компаниясына қарсы сотқа шағым түсірді. Сотқа шағымда фильмнің шығарылу мерзімін кейінге шегеру екі компания арасындағы келісімді бұзғаны айтылды, сонымен қатар Вайнштейн компаниясы 2009 жылдың ақпан айынан кейін ай сайынғы өндіріс шоттарына үлес салмағаны, Kanbar Entertainment-ты шығару стратегиясы туралы кеңес алмай, фильмге ұсынылған өзгерістерге жауап бермегені айыпталды, тіпті Kanbar Entertainment өндіріс шешімдері бойынша "соңғы билікке" ие болған болатын. Фильмге сыншылардың пікірі көбінесе жағымсыз болды, Rotten Tomatoes сайтында 61 рецензия бойынша 11% рейтинг алды, ал Metacritic сайтында 100 балдық шкала бойынша 20 бал алды. Кори Эдвардс фильмнің түпнұсқа сценарийінен көп өзгешеленгеніне көңілі толмады және оны "бұл нәрсені басқаларға беру және олардың мен қаламайтын жолдармен онымен жұмыс істеуін көру қынжылтады" деді.