Кіріспе

Grosjean v. American Press Co., 297 U. S. 233 (1936) ісі, 20 000-нан астам таралымы бар газеттерге арналған жеке сату салығына қатысты шағым бойынша АҚШ Жоғарғы Сотының қабылдаған шешімі болды.

Өмірбаян

АҚШ сенаторы Хьюи Лонг ауылдық жерлерде көбірек қолдау алды, ал ірі қалалық газеттер оны көбінесе сынады. 1934 жылы оның саяси одақтастары оған сын айтқан газеттерді салыққа тарту үшін жалпы табысқа 2% салық салды. Салықтың салдарынан зардап шеккен 13 газеттің 9 баспагері федералды сотқа шағымдануға мәжбүр болды. Бұл іс жиі сілтеме ретінде келтіріледі, себебі ол корпорацияларды Тең қорғау туралы бапта талдау мақсатында «адамдар» деп анықтады. Сот мәлімдеді: «Бұл жерде берілген иммунитеттің басты мақсаты – қоғамдық ақпараттың маңызды көзі ретінде баспаның толыққанды еркіндігін сақтау. Елдің газеттері, журналдары және басқа да басылымдары, халықтың және бизнестің істеріне ең көп жарық түсірген және осы күнгі күшін жойғандығын айтуға болады, ал халықтың хабардар пікірі жаман басқарудың ең күшті шектеуі болғандықтан, еркін баспасөздің жарияланымдарын басуға немесе шектеуге үлкен алаңдаушылықпен қараудан басқа шара жоқ. Бұл салықтың жаман болуы баспагерлердің қалтасынан ақша алумен байланысты емес. Егер мәселе осымен шектеліп қалса, мүлдем басқа сұрақ туар еді. Бұл салықтың жаман болуының себебі, оның тарихы мен қазіргі жағдайында, ол конституциялық кепілдіктерге сәйкес халыққа тиесілі ақпарат таратуды шектеу үшін жасалған саналы және есептелген құрал ретінде көрінеді. Баспа еркіндігі – үкімет пен халық арасындағы маңызды делдал. Оны шектеуге рұқсат ету – өзімізді шектеуге рұқсат етумен тең».