Варшава Ғданьск вокзалының тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Варшавадағы темір жол станциясы, Польша

Варшава Гданская станциясы (Дворцек Гданский деп те аталады; әдеби мағынасында Гданьск станциясы) – Польшаның Варшава қаласының солтүстігінде орналасқан темір жол станциясы. Станцияның аты Гданьск бағытындағы пойыздарды қызметкерген басты станция болған кезеңінен бастау алады. Қазіргі уақытта сол бағыттағы пойыздар негізгі Cross City Line және Варшава Центральная темір жол вокзалын пайдаланады. Ол Орталық Варшава мен қаланың солтүстігіндегі Жолиборз ауданы арасында өтетін "Солтүстік желісінде" орналасқан. Станциядан аймақтық пойыздар кететін көліктік торап ретінде қызмет етеді. Ол темір жол станциясының астында орналасқан Варшава метросының Дворцек Гданский аялдамасымен, сондай-ақ жақын жердегі трамвай және автобус аялдамаларымен байланысады. Варшава метрополитені метро стансасын темір жол станциясымен байланыстыратын жаяу жол туннелін салуға ЕО қаржысын алды. Темір жол станциясы Варшава Вшодня, Варшава Центральная және Варшава Заходня темір жол станцияларын байланыстыратын қаланың басты темір жол желісінен солтүстікке қарай шамамен 3,5 км қашықтықта орналасқан. Сондықтан ол кейде резервтік станция ретінде қолданылады, басты желіде жол жұмыстары жүргізілген кезде пойыздар оны пайдаланады, бірақ мұндай жағдай сирек кездеседі, себебі басты желіде әр бағытта екі жол бар. Қазіргі уақытта (2023) оны қала маңындағы және аймақтық пойыздар, сондай-ақ алыс қашықтыққа және халықаралық бағыттардағы пойыздар пайдаланады, себебі Варшава Cross City Line-ы қайта жаңартылуда.

Тарих

Бастапқы бекет 1880 жылы Вистуланың негізгі теміржол станциясы (Główny Dworzec Kolei Nadwiślańskiej) деген атпен салынды және Висла өзені бойымен солтүстікке қарай қатынайтын жергілікті пойыздарға қызмет етті. 20-ғасырдың басында Варшава цитаделінің оңтүстігіндегі өзен арқылы салынған теміржол көпірі (станцияның шығысына қарай; көпір шамамен 1870 жылы салынған, бірақ бастапқыда тек Ресей армиясы пайдаланған), станция Варшава Ковельская (Варшава Ковель теміржол станциясы) деп аталды және Варшава Гловна мен Варшава Виленская станциялары арасындағы түйіскен станция ретінде жұмыс істеді. Осыған дейін Санкт-Петербургтен Венаға сапар шегетін жолаушылар Варшава Виленская станциясынан шығып, қала орталығына трамваймен барып, Варшава-Вена теміржолындағы еуропалық стандарттағы (1435 мм) басқа пойызға отыруға мәжбүр болды. Варшава Ковель станциясы Варшава цитаделінде орналасқан орыс гарнизонына жабдықтар жеткізудің негізгі станциясы болып та қызмет етті. 1915 жылдың тамызында орыс әскері Варшавадан кету кезінде станция, сондай-ақ оған алып кететін көпір де қиратылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін екеуі де қайта салынды, ал станция Гданьск қаласының құрметіне Варшава Гданьска (Варшава Гданьск станциясы) деп қайта аталды. 1933 жылдан кейін, Варшаваның үш маңызды теміржол станциясын байланыстыратын қала ішіндегі желі ашылғаннан кейін, Варшава Гданьск станциясы транзиттік станция ретінде маңыздылығын жоғалтып, қала маңындағы және жергілікті пойыздарға қызмет көрсетуге көшті. 1942 жылдан кейін жүк станциясының батыс бөлігі (Варшава геттосына жақын орналасқан) Варшава еврейлерін депортациялау орталығы болған Умшлагплацқа (жинау пункті) айналдырылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Варшаваның көптеген теміржол станциялары толығымен қиратылғандықтан, Варшава Гданьск станциясы ұзақ қашықтыққа қатынайтын пойыздар үшін уақытша станция ретінде пайдаланылды, соның ішінде 1970-ші жылдарға дейін Варшава арқылы КСРО мен Батыс арасында жүретін пойыздар да тоқтады. Бұл жерде тоқтаған маңызды пойыздардың қатарында Мәскеуден Остенд, Голландияның құйрығы және Парижге бағытталған «Ост-Вест экспресі»; Венаға «Шопен»; Прагадан Прагаға жүретін пойыздар болды. Осылайша, бұл 1968 жылғы Польшадағы саяси дағдарыстан кейін Польшаны тастап кеткен адамдардың шығу орны болды. 1968 жылғы оқиғалар қазір ғимараттың шығыс қабырғасында Генрик Гринбергтің сөзімен жазылған тақташамен еске алынуда: «Бұл жерден олар алғаннан артығын қалдырып кетті». 1958-1959 жылдары станцияның жаңа ғимараты салынды. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Варшавада салынған алғашқы вокзал және сол кезде Варшавадағы ең заманауи вокзал болды. Ғимарат 1984 жылға дейін тұрды, содан кейін өртенді. Станция бірнеше жылдан кейін, кейбір өзгерістермен, қосымша қабат салынғаннан кейін қайта салынды. 1970-ші жылдары станцияның алыс қашықтыққа қатынайтын қызметтері жаңадан салынған Варшава Центральная станциясына толығымен берілді, ал Варшава Гданьска станциясы қала маңындағы пойыздар үшін маңыздылығы төмен станцияға айналды.

The original station was built around 1880 under the name of Vistulan Main Train Station (Główny Dworzec Kolei Nadwiślańskiej) and served a local line running along the Vistula river northwards. In the early 20th century, with the opening of a railway bridge over the river south of Warsaw Citadel (directly to the east of the station; the bridge was constructed around 1870, but was initially used by the Russian Army exclusively), it was renamed Warszawa Kowelska (Warsaw Kovel train station) and started serving as a junction between the Warsaw Główna and Warszawa Wileńska stations. Until then the passengers travelling from St. Petersburg to Vienna had to leave the train station at Warszawa Wileńska, take a tram to the city centre and take another train of the European standard gauge (1435 mm) on the Warsaw Vienna railway. The Warsaw Kovel station also served as the main supply station for the Russian garrison stationed in the Warsaw Citadel. During the withdrawal of Russian troops from Warsaw in August 1915, the station was demolished, along with the bridge to which it led. After World War I both were rebuilt, and the station was renamed Warszawa Gdańska (Warsaw Gdańsk station), named after the city of Gdańsk. After 1933, with the opening of the cross city line, linking three main Warsaw train stations, the Warsaw Gdańsk station lost its importance as a transit station and began serving as a station for local and suburban trains. After 1942, the western part (adjacent to the Warsaw Ghetto) of the freight station had been adapted to become the Umschlagplatz (collection point) — the deportation facility for Warsaw's Jews. After World War II, due to the complete destruction of many Warsaw's railway stations, Warsaw Gdańsk was used as a temporary station for long distance trains, including, until the 1970s, trains passing through Warsaw between the USSR and the west. Among the notable trains to stop there was the Ost West Express from Moscow to Ostend, Hook of Holland and Paris; the Chopin to Vienna; and the Praha to Prague trains. As such, it was the main location through which people expelled in the aftermath of the Polish 1968 political crisis left Poland. The events of 1968 are now commemorated by a stone tablet on the eastern wall of the building with the inscription by Henryk Grynberg Here they left more than they had. Between 1958 and 1959 the new building of the station was constructed. It was the first station built in Warsaw after World War II, and it was at the time the most modern station in Warsaw. The building stood until 1984, when it was destroyed in a fire. The station was rebuilt in a few years with some changes a new story was added. In the 1970s, the station's long distance services were completely taken over by the newly built Warszawa Centralna, and Warszawa Gdańska became a minor station for suburban trains.