Жасперлі конгломерат: құрамы, қалыптасуы және таралуы
Jasper conglomerate
Жаспер конгломераты – Оңтүстік Онтариодағы ежелгі құмтас және жасперден тұратын палеопротерозойлық шөкінді жыныс. Геологиялық құрамы, қалыптасуы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жаспер конгломераты – Хурон супертобының Кобальт тобының Лоррен формациясының ортаңғы бөлігінде кездесетін өте ерекше палеопротерозойлық кварц және жаспер қиыршықты конгломераттарды белгілейтін бейресми термин. Ол басқа да атаулармен белгілі, соның ішінде қиыршық жасмыры конгломераты, Сент-Джозеф аралының пудингстоны, Драммонд аралының пудингстоны, Мичиган пудингстоны. Жаспер конгломераты Солтүстік Онтарионың Брюс кен орындарының солтүстігінде және солтүстік-батысында, Сент-Джозеф аралында және Сент-Мэри өзені аймағында, Саулт-Сте. Мари қаласынан шығысқа қарай орналасқан. Бұл конгломерат бастапқыда қызыл жаспер, ақ кварцит, жартылай мөлдір кварц және қара херттен тұратын, дөңгеленген қиыршықтары бар, ірі ұсақ құмды және қиыршықты құмнан құралған. Әдетте, оның құрамында 30%-дан 90%-ға дейін қиыршықтар болады. Ол цементтелген және жартылай метаморфталған кварцитті конгломератқа айналған. Жаспер конгломераттарының қабаттары Лоррен формациясының аллювийлік жанкөтерлер немесе торапталған өзендердің шөгінділері деп түсіндірілетін эрозиялық ойыстар мен арналарды толтырады. Бұл шөгінділер Макганин мұз басуынан кейін пайда болған мұздық емес шөгінділерді көрсетеді. Өзінің ерекше сипатына байланысты, жаспер конгломератының шағылдан алып тас өлшеміне дейінгі фрагменттері Плейстоцен мұздық топырағында мұздық ернектер ретінде танылуы мүмкін және АҚШ-тың орталық-батыс мұздық аймақтарының көп бөлігінде кездеседі. Жаспер конгломератының фрагменттері Солтүстік Онтариодан континенталды мұздықтармен эрозияланып, Мичиган штатының барлық аймағына және Огайо мен Кентуккиге дейін оңтүстікке қарай мұздықтардың қайта-қайта жылжуы мен шегінуі кезінде таратылды. Мысалы, жаспер конгломератының қиыршық және тас өлшеміне дейінгі фрагменттері Мичиган штатының Драммонд аралында жиі кездеседі, онда оны Драммонд аралының пудингстоны деп атайды.
Jasper conglomerate is an informal term for a very distinctive Paleoproterozoic quartz and jasper pebble conglomerate that occurs within the middle part of the Lorrain Formation of the Cobalt Group of the Huronian Supergroup. It is also known by other names including pebble jasper conglomerate, St. Joseph Island puddingstone, Drummond Island puddingstone, Michigan puddingstone. The jasper conglomerate occurs on St. Joseph Island and the St. Mary's River area north and northwest of the Bruce Mines of Northern Ontario, about east of Sault Ste. Marie. This conglomerate consisted originally of gravelly sands and sandy gravels composed of subrounded pebbles of red jasper, white quartzite, semi transparent quartz, and black chert, with coarse grained sand matrix. Typically it contains between about 30% to as much as 90% pebbles. It has been cemented and partially metamorphosed into a quartzitic conglomerate. The beds of jasper conglomerates fill erosional troughs and channels of what are interpreted to be either alluvial fan or braided river deposits of the Lorrain Formation. These deposits are interpreted to represent nonglacial deposits that immediately postdate the Makganyene glaciation. Because of its distinctive nature, pebble to boulder size fragments of jasper conglomerate can be recognized as glacial erratics in Pleistocene glacial tills and drift within large parts of the glaciated Midwestern United States. Fragments of jasper conglomerate were eroded by continental ice sheets from Northern Ontario and spread across all of Michigan and as far south as Ohio and Kentucky during repeated glacial advances and retreats. For example, pebble to boulder size fragments of jasper conglomerate are quite common on Drummond Island, Michigan where it is called Drummond Island puddingstone.