Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Католик архиепископы (1934–2022)
Catholic archbishop (1934–2022)
Марио Джозеф Конти (20 наурыз 1934 – 8 қараша 2022) – шотландтық католик дін қызметкері, 2002 жылдан 2012 жылы зейнетке шыққанға дейін Шотландияның Глазго қаласы митрополиясының архиепископы қызметін атқарды. 1958 жылы дінге қабылданған Конти өмірінің көп бөлігін шіркеуге арнады, 1977 жылы Абердин епископы болып тағайындалды және Глазгоға тағайындалғанға дейін сол қызметте болды. Конти 2022 жылдың қараша айында Глазгодағы Королева Елизавета университетінің ауруханасында қысқа аурудан кейін қайтыс болды.
Mario Joseph Conti (20 March 1934 – 8 November 2022) was a Scottish Catholic prelate who served as the Archbishop of the Metropolitan see of Glasgow, Scotland between 2002 and his retirement in 2012. Ordained to the priesthood in 1958, Conti spent most of his life in the service of the Church, being consecrated Bishop of Aberdeen in 1977 where he served until his appointment to Glasgow. Conti died in November 2022 after what was reported as a ‘short illness’ in the Queen Elizabeth University Hospital in Glasgow.
Өмір
Марио Джозеф Конти 1934 жылғы 20 наурызда Эльгин қаласында, Морей округінде, Луи Джозеф Конти мен Жозефина Квинтилия Контидің (қыздығы Паникали) ұлы болып дүниеге келді. Ол Римдегі Шотландия колледжінде діни қызметке дайындалды және 1958 жылғы 26 қазанда архиепископ Луиджи Траглиямен Сан Марчелло ал Корсо шіркеуінде Абердин епархиясының діни қызметкері ретінде қабылданды. Абердиндегі Сент-Мария соборында көмекші діни қызметкер болғаннан кейін, әке Конти 1962 жылдан 1977 жылға дейін Кайтнестегі Ұлыбританияның ең солтүстік рим-католик приходтарының, Сент-Жоахим және Сент-Анн шіркеулерінің (тиісінше Вик және Тёрсо) пастыры болды. 1977 жылғы 28 ақпанда Майкл Фойланның орнын басып, Абердин епископы болып тағайындалды. 1977 жылғы 3 мамырда кардинал Гордон Грей оны осы лауазымға бекітті. 1989 жылы Абердин университетінің құрметті діни доктор дәрежесімен марапатталды, Реформациядан бергі алғашқы католик діни қызметкері болды. Абердин епископы ретінде ол шіркеунің балаларға жасалған зорлық-зомбылықтан зардап шеккендерге қарағанда монахтар мен діни қызметкерлердің мүддесін қорғауға тырысқаны туралы айыптауларды жоққа шығарды. Бұл 1960-1970 жылдары Абердин мен Мидлотиандағы Назарет үйі балалар үйіндегі қыздарға қатыгездік жасады деген айыптар бойынша әпке Мари Дохерти сотталғаннан кейін болды. Либерал-демократтар партиясынан Гордон округінің депутаты Малкольм Брюс шіркеуді әпке Маридің құрбандарынан кешірім сұрауға шақырды, бірақ Конти кез келген жария кешірімге қарсы тұрды. Епископ Конти 2002 жылғы 15 қаңтарда Глазго архиепископиясына ауыстырылды, Томас Виннингтің орнын басты. Ол 2002 жылғы 22 ақпанда архиепископияны қабылдады. Конти 2022 жылғы 8 қарашада 88 жасында қайтыс болды.
Mario Joseph Conti was born on 20 March 1934, in Elgin, Moray, son of Louis Joseph Conti and Josephine Quintilia Conti (née Panicali). He studied for the priesthood at The Scots College, Rome and was ordained a priest of the Diocese of Aberdeen in the Church of San Marcello al Corso, by Archbishop Luigi Traglia on 26 October 1958. After a period as Assistant Priest at St Mary's Cathedral in Aberdeen, Fr. Conti served as parish priest of the most northerly Roman Catholic parish in the British mainland, St Joachim's and St Anne's (Wick and Thurso respectively) in Caithness from 1962 to 1977. He was appointed bishop of Aberdeen on 28 February 1977, succeeding Michael Foylan. He was consecrated to that post by Cardinal Gordon Gray on 3 May 1977. He was awarded the degree of Doctor of Divinity honoris causa by the University of Aberdeen in 1989, being the first Catholic priest to be so honoured since the Reformation. As bishop of Aberdeen he rejected claims that the Church sought to protect the interests of nuns and priests above those of children who said they had been abused. It followed the conviction of Sister Marie Docherty on four charges of cruelty towards girls at Nazareth House children's homes in Aberdeen and Midlothian in the 1960s and 1970s. The Liberal Democrats MP for Gordon, Malcolm Bruce, called on the church to apologise to Sister Marie's victims, but Conti resisted any public apology. Bishop Conti was translated to the archdiocese of Glasgow on 15 January 2002, succeeding Thomas Winning. He took possession of the archdiocese on 22 February 2002. Conti died on 8 November 2022, at the age of 88.
Әндір шіркеуінің қалпына келтіруі
Сәтті қаржы жинау науқанынан кейін архиепископ Конти 2009-2011 жылдар аралығында Глазгодағы Сент-Эндрюс қалалық соборының негізгі жөндеу жұмыстарын бақылады. 5 миллион фунт стерлингтік бағдарлама Шотландиядағы католик шіркеуінің реформациядан бергі ең маңызды жаңартылуы деп есептелді. Бұл айқын өзгерістер кеңінен мойындалды және ашылу рәсіміне Шотландияның бірінші министрі және басқа христиан дін өкілдері қатысты. Соборда енді жаңа еден төселген, жаңа жылыту және дыбыс жүйелері орнатылған, жаңа орындықтар қойылған, архиепископтың өзі жобалаған жаңа алтарь және амбо, сондай-ақ белгілі шотланд суретшісі Питер Хаусонның Санкт-Джон Огилвидің суреті ілінген. Собордың шығыс жағында, шотланд-итальян қауымы арасында өткізілген қаржы жинау науқанының нәтижесінде, 1940 жылғы «Арандора Стар» қайғысы құрметіне арналған таңғажайып заманауи ескерткішпен итальяндық монастырь бағы құрылды.
Following a successful fund raising campaign Archbishop Conti oversaw the major renovation of St Andrew's Metropolitan Cathedral in Glasgow between 2009 2011. The £5m programme was described as the most significant renovation of a Catholic church in Scotland since the reformation. The dramatic transformation was widely acclaimed and the opening was attended by Scotland's First Minister and representatives of other Christian denominations. The Cathedral now boasts new flooring, new heating and sound systems, new seating, new altar and ambo (designed by the Archbishop himself) and an iconic painting of St John Ogilvie by acclaimed Scottish painter Peter Howson. To the east of the Cathedral, thanks to a fund raising campaign among the Scots Italian community an Italian Cloister Garden has been created with a dramatic modern monument to recall the Arandora Star disaster in 1940.
Би-Би-Сиге қарсы айыптаулар
2004 жылы ол BBC-ді католик шіркеуін жабулы және жақпарулықпен көрсеткендігі үшін, сондай-ақ Папа Иоанн Павел ІІ-нің күміс юбилейі қарсаңында жолсыз сезімсіздік танытқандығы үшін айыптады. Оның сөзінше, Рим папасы Иоанн Павел II-нің понтификатының 25 жылдығы мен Ана Терезаның қасиеттілікке ие етілуі «Секс және қасиетті қала» деген деректі фильммен белгіленді, онда СПИД-ке қарсы күресте презервативтердің тиімділігі зерттелді. Ол сонымен қатар Папаны балағаттап, зейнеткерлік жасына жеткен адам ретінде бейнелейтін «Поптаун» атты мультфильмді эфирге беру жоспарларына қарсылық білдірді және Newsnight Scotland-ты шіркеудің біртұтас кампус мектептеріне қатысты ұстанымы туралы «құлықты және шабуылдай» сұхбат өткізгендігі үшін кінәлады. Ұлттық секулярлық қоғам бұл мәлімдемелерді «өте демократияға қарсы және қауіпті» деп сипаттады. BBC өкілі: «Біздің эфиріміздегі барлық діндер туралы ақпарат дұрыс және толық жариялануын қамтамасыз етуге әрдайым тырысамыз», - деді.
In 2004, he accused the BBC of "rudeness and prejudice" in its coverage of the Catholic Church and of "gross insensitivity" at the time of Pope John Paul II's silver jubilee. He said that the 25th anniversary of the pontificate of Pope John Paul II and the beatification of Mother Teresa had been marked with a documentary entitled Sex and the Holy City, which looked at the effectiveness of condoms in the fight against AIDS. He also questioned the plans to broadcast a cartoon called Popetown, which satirised the Pope as a childish pensioner and he accused Newsnight Scotland of conducting a "sneering and aggressive" interview on the church's position on shared campus schools. The National Secular Society described the claims as "grossly anti democratic and dangerous". A spokesperson for the BBC said: "We are always keen to ensure that all faiths are reflected across our output and are reported accurately."
Адамды клондау
2003 жылы Конти Ұлыбритания үкіметін адамды клондауға жағдай жасағаны үшін жазғырды. Ол, 1978 жылы сынақ түтігіндегі балалардың тууы, яғни экстракорпоралды ұрықтандыру (ЭКО) қабылдануы, "қорқынышты сапардың" алғашқы қадамы болғанын мәлімдеді.
In 2003, Conti publicly accused the UK Government of paving the way for human cloning. He claimed the first step on the "nightmarish journey" had been the acceptance of test tube babies or in vitro fertilisation (IVF) in 1978.
Гейлердің құқықтары
Архиепископ Конти гомосексуалдардың құқықтарын кеңейтуге қарсы күресті. 2000 жылы ол кардинал Виннингпен бірге жергілікті басқару туралы заңның 28-бабын сақтауды талап ететін ашық хатқа қол қойды. Хатта мектептерде гомосексуализмді ашық түрде насихаттайтын оқу материалдарын қаржыландыру мен таратудың алдын алу маңызды екені айтылды. 2006 жылы Конти гей-парадқа қатысудан бас тартқандары үшін жазаланған тоғыз шотланд өрт сөндірушісінің жағдайы бойынша өз пікірін ашық білдірді, олардың қатысуын талап ету дұрыс емес екенін айтты. Бұл гомосексуалдарға өрт қауіпсіздігі туралы кеңес беруге болмайды дегенді білдірмейді, бірақ аталған шараға жоспарланған «өрт сөндірушіні сүй» акциясы оларға ұнамады. Сондай-ақ 2006 жылы Конти Шотландияның азаматтық серіктестік туралы заң жобасын қабылдамауға шақырды, ол «берілген» қарым-қатынастағы некеде тұрмаған жұптарға мүлік, зейнетақы және қайғы-қасірет сияқты мәселелерде теңдік беретін еді. «Бұл гомофобия емес және біз гомосексуалдарға қарсы емеспіз, бірақ гомосексуалдық қарым-қатынас қоғамды бұзуға бағытталған деп санаймыз», - деді ол. Кейін ол гомосексуалды жұбайлардың бала асырап алуына рұқсат беру туралы үкімет ұсынысын сынады. Сол жылы ол шіркеудің моральдық ұстанымдарына нұқсан келтіріліп жатыр деген пікірді білдірген уағыз айтты. Уағызының бір бөлігінде ол Ұлыбританияда жақында қабылданған азаматтық серіктестік туралы заңды сынады. Ол сондай-ақ католик шіркеуінің дәстүрлі ілімін еске салып, гомосексуалистік актілер ер және әйел арасындағы некелік махаббатқа теңестірілмейтінін мәлімдеді. Патрик Харви (жасылдар партиясының депутаты және ЛГБТ теңдігін жақтаушы) архиепископтың уағызы туралы естігеннен кейін, ол Стратклайд полициясының бас комиссарына хат жолдап, жыныстық бағыт бойынша жеккөрушілікке ұқсас пікірлерге қатысты тәртіпсіздік туралы айыптау критерийлерін нақтылауды сұрады. 2010 жылдың қазан айында ол Шотландиядағы барлық приходтарға ашық хат жіберіп, католик пайымдаушыларын үкіметтің гомосексуалдарға некеге тұру құқығын беру жоспарына қарсы шығуға шақырды. Ол бұл қадам қоғамда «үлкен бөліністерге» әкеледі деп ескертті. Бұл шотланд либерал-демократтар партиясының жетекшісі Уилли Ренниді католик шіркеуі пікірді бақылауға тырысып жатыр деген ойға итермеледі.
Archbishop Conti was a vociferous opponent of extensions to gay rights. In 2000, he signed a public letter alongside Cardinal Winning which called for the retention of Section 28 of the Local Government Act despite efforts by the government to repeal. The letter argued that it was important to prevent the funding and promotion of educational material overtly promoting homosexual practice in schools. In 2006 Conti publicly voiced his views on the case of nine Scottish firefighters who had been disciplined for refusing to take part in a gay pride event, saying it was wrong to expect them to participate. Not because homosexual people should not be given fire safety advice, but because the men felt uncomfortable about the 'kiss a fireman' campaign allegedly planned for the event. Also in 2006, Conti called on MSPs to reject the Civil Partnerships (Scotland) Bill, which would provide unmarried couples in "committed" relationships with equality in areas like inheritance, pensions and bereavement saying, "It is not homophobia and we have no gripe against homosexuals per se but we believe that the homosexual relationship is subversive." He later criticised government proposals to permit the adoption of children by gay couples. Later that same year he preached a sermon which put forward the view that the moral teaching of the Church was being undermined. In part of the sermon, he criticized the UK's civil partnerships legislation which had recently been introduced. He also mentioned the Catholic Church's traditional teaching, stating that homosexual acts cannot be considered equivalent to marital love between a man and a woman. After Patrick Harvie (a Green MSP and advocate of LGBT equality) heard about the Archbishop's sermon, he wrote to the Chief Constable of Strathclyde Police asking for the Force to give clarity regarding the criteria for using breach of the peace charges in relation to comments which might be seen to incite hatred on grounds of sexual orientation. In October 2010, he sent a public letter to all Scottish parishes urging Catholic parishioners to oppose Government plans to give gay couples the right to marry. He warned that the move would create "larger divisions" in society. This prompted the Scottish Liberal Democrat leader Willie Rennie to suggest that the Catholic Church was trying to control opinion.
Локербидегі бомбалаушы
2009 жылы Конти Шотландия үкіметінің Локербидегі жарылысқа қатысы үшін түрмеге қамалған Абдельбасет Әли әл-Меграхиді босатуын жақтап айтты. Конти: "Мен жеке өзім және католик қауымындағы көптеген адамдар, Шотландия үкіметінің жұмыс істеуі тиіс Шотландия парламентінің таяқшасына жазылған принциптердің бірі – мейірімділік негізінде Абдельбасет Әли әл-Меграхиді босату туралы шешімді құптаймыз."
In 2009, Conti was vocal in supporting the release by the Scottish government of Abdelbaset Ali al Megrahi, who had been imprisoned for his part in the Lockerbie bombing. Conti argued that, "I personally, and many others in the Catholic community, admired the decision to release Abdelbaset Ali al Megrahi on grounds of compassion which is, after all, one of the principles inscribed on the mace of the Scottish Parliament by which Scotland's government should operate."
Жыныстық денсаулық
2004 жылы Конти Шотландия үкіметінің жастар арасындағы жыныстық денсаулық проблемаларын шешуге бағытталған ұсыныстарын сынады. Ол жобадағы стратегия медициналық емдеуге тым көп мән беріп, рухани және әлеуметтік алаңдаушылықтарға жеткіліксіз назар бөлгенін айтты. Архиепископ гомосексуализмнің гетеросексуалдық қатынастармен бірдей қарастырылуына және есепте неке туралы ешқандай сілтемелердің болмауына алаңдаушылық білдірді.
In 2004, Conti criticised Scottish Executive proposals to tackle sexual health problems among young people. He argued that the draft strategy placed too much emphasis on medical treatment and not enough on spiritual or social worries. Concern over homosexuality being perceived as equal to heterosexual relationships and the absence of references to marriage in the report were also highlighted by the archbishop.
Summorum Pontificum (Понтификалық жиынтық)
2007 жылы ол Summorum Pontificum motu proprio-ның өзінің дін аймағында қолданылуы жөніндегі директивалар шығарды. Бұл Глазгода 1962 жылғы Римдік Missal (Триденттік Месса) бойынша Мессаны еркін тойлауға ниеттенген ділдерге қатысты шараларды нақтылады. Әке Джон Зульсдорфтың айтуынша, олар Бенедикт XVI-ның motu proprio-сына тікелей бағынбады, ол қауымсыз осы үлгідегі Мессаны тойлауға толық еркіндік берген, бірақ қауыммен бірге тойлау үшін белгілі бір шарттар қойған болатын.
In 2007 he issued directives on the application of the motu proprio Summorum Pontificum in his diocese. This clarified arrangements for priests who wished to freely celebrate in Glasgow the Mass according to the 1962 Roman Missal (the Tridentine Mass). Father John Zuhlsdorf said they were directly disobedient to Benedict XVI's motu proprio, which allowed complete freedom for celebrating this form of Mass without a congregation but demanded certain conditions for its celebration with a congregation.
Пана іздеушілерге қолдау көрсету
2012 жылы ол тұрғын үйсіз қалған пана іздеушілерді қызу қорғады. Архиепископ тәуекелге ұшыраған пана іздеушілерді қорғау үшін шаралар қабылдауға шақыратын мақала жазды (Sunday Herald 10 маусым 2012 ж.) және пана іздеушілерді үйден шығаруға қарсы наразылық акциясын қолдады: "Мұндай күшті әлеуметтік қамқорлық, әділдік және қоғамдық бірлік дәстүрі бар елдің әділ адамдарды үйден қууға, жұмыс істеуге тыйым салуға, тамақ пен баспанасыз қалдыруға және тиімді түрде қоғамнан шығарып тастауға рұқсат беруі мүмкін емес сияқты. Бірақ егер бірдеңе жасалмаса, осылай болады".
In 2012 he launched an outspoken defence of asylum seekers facing destitution. The Archbishop wrote an article urging action to defend the asylum seekers at risk (Sunday Herald 10 June 2012) and backed a public demonstration to protest at the asylum seekers' eviction: "It seems utterly inconceivable that a country with such strong traditions of welfare provision, fairness and social cohesion could allow innocent persons to be evicted, banned from working, left without food and shelter, and effectively eliminated from society. But that is exactly what is likely to happen – unless something is done."