Кіріспе

«Адалдар Дауысы» (VOTF) – 2002 жылы Массачусетс штатының Бостон қаласында, католик дін қызметкерлерінің балаларды зорлауына қатысты айыптаулар, белгілі немесе күдікті зорлау жағдайларын дұрыс қарастырмау және католик епископтарының зорлаушыларға және зорлықтан зардап шеккендерге жауап берудегі кемшіліктерінен кейін құрылған, дінін ұстанып, амал жасайтын католиктердің қозғалысы. Нотр-Дам шіркеуінің ғалымы Р. Скотт Эпплбидің айтуынша, «Адалдар Дауысы» «епископтардың билігіне қарсы емес, оларды басқарудағы кемшіліктері үшін жауапқа тартады». Алайда, бұл пікірге қарсылық білдірілді. Көп ұзамай оның жиналыстарына көп адам қатысып, бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілікті. 2002 жылдың шілдесінде өткен алғашқы конференциясында VOTF-ке АҚШ-тың түкпір-түкпірінен келген 4000-нан астам католик емес адамдар, дін қызметкерлерінің жыныстық зорлық-зомбылығының құрбандары, теологтар, діни қызметкерлер мен дінтақымырлар қатысты. Құрылғанына бір жылдай уақыт өткен соң, VOTF бүкіл әлем бойынша 30 000 мүшеге дейін өсті және ол мыңдаған мүшелерінің дауысы болып табылады. Уильям Д'Антонио мен Энтони Погорелк осы әлеуметтік қозғалыстың ерте тарихын «Адалдардың дауысы: өзгеріске ұмтылатын адал католиктер» (2007 Crossroad Publishing) кітабында жазды. Бұл кітапта топтың мүшелері туралы нақты статистика және топтың ықпалына объективті талдау жасалған. Оның негізін қалаушылары ерте кезден бастап иерархияны тепе-теңдеу үшін «Континенттік конгресс» шақыру туралы ұсыныстармен қиындыққа ұшырады. «Адалдар Дауысы» ұйымының мүшелері әр жексенбі сайын жиналатын наразылық акцияларына қатысты, бұл оқиғалар Сан-Клаус кафедральді ғимаратын мекендейтін испаниялық қауымдастыққа қатысты болды. Бостон архиепископтығында зорлық-зомбылық жасаған дін қызметкерлерін ауыстыруға наразылық білдіру үшін құрылған «Адалдар Дауысы» қозғалысы үш жылдан кейін епископтарды тартуға ынталы серіктестер желісі ретінде маңызды стратегияны құруға назар аударды. «Мен жетекшілерден үшінші мақсаты – шіркеудегі құрылымдық өзгерістерді қалыптастыру – дегенді қалай түсіндірулерін сұрағанда, олар оның мағынасын немесе салдарына анық жауап бере алмады», – деді Индианаполис архиепискобы Даниэль М. Буехлейн. 2014 жылдың наурыз айында VOTF папа Францисктің Corriere della Sera итальяндық газетіне берген сұхбатында айтқан сөздеріне «көп көңіл көшірді». «Балалық шақты құрметтемейтін секуляризацияланған әлемнің фанатизмі мен жаман ниеті туралы» деген сұраққа Франциск: «Мен екі нәрсе айтқым келеді. Зорлық-зомбылық жағдайлары қорқынышты, өйткені олар терең жаралар қалдырады. Бенедикт XVI өте батыл болды және жол ашты. Осы жолмен шіркеу көптеген жетістіктерге жетті, мүмкін, басқалардан да артық. Балаларға қатысты зорлық-зомбылық туралы статистика таң қалдырады, бірақ олар зорлық-зомбылықтың басым көпшілігі отбасылық ортадан және жақын адамдардан келетінін анық көрсетеді. Католик шіркеуі – ашықтық пен жауапкершілікпен әрекет еткен жалғыз мемлекеттік мекеме. Ешкім де солай істеген жоқ. Дегенмен, шабуылға ұшыраған жалғыз шіркеу. VOTF жауап берді: «Шіркеу шабуылға ұшыраған жалғыз мекеме болса, БҰҰ-ның соңғы есебінде көрсетілгендей, бұл мәнсіз. Біз папа Францисктің маргиналдыларға қамқорлық жасауы, әлеуметтік әділдікке ұмтылуы және клерикализм мен Курия реформасына назар аударуына қарамастан, епископтарды жасыру үшін жауапқа тарту және барлық құпия файлдарды толық ашудың нағыз реформа мен жазылу үшін маңызды екенін түсінбегеніне көңіл көшірдік». Желтоқсан айында тағайындалғаннан кейін Бриджпорт епискобы Фрэнк Кагьяно бірден VOTF мүшелерімен сөйлесті. Ол олармен 2014 жылдың 13 наурызында «сұхбаттың бастамасы» деп сипаттаған кездесуде қайта кездесті. 19 наурызда VOTF мүшелері SNAP (Дін қызметкерлерінен зорлық-зомбылық көргендердің аман қалғандар желісі) ұйымымен бірлесіп, Коннектикут штатындағы Бриджпорт католик орталығының алдында демонстрация өткізді, Кагьяноға екі дін қызметкеріне қатысты айыптауларды тергеу үшін тәуелсіз фирманы жалдауға шақырды. Кагьяно демонстрациямен кездесуге келісті; олардың өкілі «оның тергеуге келіскеннен кейін ол мұны жасағанды жөн көретінін» айтты.

Байқаулар

Католик мүшелерден құралған VOTF әрқашан Шіркеу ішінде жұмыс істеуге міндеттенген. Бастапқыда бұл топты көптеген американдық католик теологтары қолдаған. Епархиялық Парыш көшбасшылығы форумының негізін қалаушы Дэвид Зизик, VOTF-тің 2003 жылғы уақытша епископ Ричард Леннонның Үлкен ораза намазына қолдау көрсетуден бас тартуына және оның орнына "Үнсіз күзет" деп аталатын шараны ұйымдастыруына сілтеме жасай отырып, VOTF-тің қазіргі Шіркеу құрылымдарымен жұмыс істейтіндей сезіміне қарсы шығады. Зизик атап көрсетуінше, VOTF-тің жақтастары Үлкен оразаның барлық күндері сағат 12-ден 3-ке дейін архиепархиялық кеңсесінің алдында наразылық білдіруге шақырылған. "Біз көптеген топтардың Шіркеу ішіндегі қарым-қатынасқа қарсы [көзқарасын] қабылдауы себебінен келіспеушіліктеміз". Зизик мұндай ойлау сот жүйесіне лайықты, бірақ католик дін қауымына емес дейді. Ол кітабының соңғы бөлімінде: "VOTF католиктерге дағдарылға деген ашу-ызасын, сондай-ақ Ватикан II-ден кейінгі заманауи католик Шіркеуіне деген үмітін білдіруге мүмкіндік берді" деп жазады.

Демография

2004 жылы, құрылғаннан кейін екі жыл өткен соң, Америка католик университеті жүргізген зерттеу VOTF мүшелерінің "өз шіркеуіне терең және жоғары деңгейде берілгендігін" көрсетті. Зерттеу сонымен қатар мүшелердің көп бөлігі әйелдер екенін, шағын бөлігінің дін қызметкері немесе діни өмірге дайындық тәжірибесі болғанын және үштен бірі зейнеткерлікке шыққанын анықтады. VOTF мүшелерінің құрамы "Ватикан II-ге дейінгі және Ватикан II ұрпақтарына басымдық береді". VOTF мүшелерінің көпшілігі филиалға мүше болмаса да, қозғалысты интернет арқылы қадағалайды. Көптегендер жергілікті приходтарында приход комитеттерінде, лекторлар немесе Евхаристиялық миссионерлер ретінде белсенділік көрсетеді.