Кіріспе

Флетчер класының эсминшісі USS Prichett (DD 561) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминшісі болған.

Есімдес

Джеймс М. Причет 1836 жылы Индиана штатының Центервилл қаласында дүниеге келген. 1857 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясын бітірген. Азамат соғысына дейін ол «Миссисипи» кемесінде Қытай бекетінде және «Ричмонд» кемесінде Жерорта теңізі бекетінде қызмет еткен. 1861 жылы Вашингтон Әскери-теңіз кемесіне тағайындалған Причет 1862 жылы Миссисипи өзеніндегі Әскери-теңіз күштеріне қосылды. 1863 жылдың 4 шілдесінде «Тайлер» канонерлік қайығының командирі болған кезде, ол Арканзас штатындағы Хелена шайқасында Конфедерацияның үстем күштерін кері қайтарудағы тиімді әрекеттерімен көзге түсіп, мақтауға ие болды. Соғыс кезінде «Махопак» мониторына да басшылық еткен. Соғыстан кейін ол адмирал Дэвид Фаррагуттың Ресейге жасаған экспедициясымен бірге теңізде болды және 1869 жылы Тынық мұхиты эскадрильясына қайтып келді. Коммандер-лейтенант Причет 1871 жылы Бруклин Әскери-теңіз кемежайындағы «Вермонт» қабылдау кемесінде қызмет етіп жүргенде қайтыс болды.

Құрылыс және іске қосу

Причетті 1942 жылғы 20 шілдеде Сиэтл Такома кеме құрылысы компаниясында (Сиэтл, Вашингтон штаты) салына бастады; 1943 жылғы 31 шілдеде суға түсірілді, демеушісі миссис Орвилл А. Таккер болды; және 1944 жылғы 15 қаңтарда қолданысқа кірді.

Орталық Тынық мұхит аймағындағы жорықтар

1944 жылғы 1 сәуірде «Причет» Маджуроға, содан Манусқа аттанды. 28-і күні 58.3 операциялық тобы (ТО 58.3) жылдам тасымалдаушылармен кездесіп, солтүстік-шығысқа қарай жүзіп кетті. 29 және 30 сәуірде олар Трукты нысанаға алды, ал 1 мамырда Понапеге шабуыл жасады. Содан кейін күш Маджуроға қайтып, одан «Причет» Перл-Харборға оралды. Мұнда жауынгерлік басқару жабдықтары орнатылып, 30 мамырда ол тағы да батысқа қарай, 52-ші операциялық топпен (ТО 52) Саипанға шабуылға аттанды. Көліктік кемелерді мақсатқа жеткізгеннен кейін, ол қорғаныс міндеттерін жағалауды бомбалаған линкорларға ауыстырды, содан кейін 15 маусымда жағаға түскен әскерлерге артиллериялық қолдау көрсетті. Филиппин теңізіндегі шайқаста ол көліктік кемелермен бірге болды, содан кейін қаруларын Жапонияның Тиниан аралына бұрды. Тамыздың ортасына дейін Мариан аралдарында болып, Саипан жағасында артиллериялық қолдау, күзету және радарлық бақылау міндеттерін кезекпен орындады, ал 24 шілдеде Тинианға шабуыл жасады. Тамыз айында Гуамға көшіп, аймақты тазалау операцияларын қолдады. 17-сі күні «Эниветокке» бағыт алып, «ТО 38» жылдам тасымалдаушы тобына қосылды. 20-сы күні келген ол 29-ы күні «ТО 38.3» тобымен бірге теңізге шықты. Келесі 28 күн бойы ол тасымалдаушыларды, ал 11 қыркүйектен кейін линкорларды күзетті, жапондық нысаналар Палау және Филиппин аралдарында нысанаға алынды. Айдың ортасында басталатын шабуылға дайындық үшін бастапқыда Палау аралдарына шабуыл жасап, кейін Минданао және Орталық Филиппинге бет бұрды. 15-19 күндері олар Палауға шабуыл жасады, содан кейін Лусон және Висая аралдарына шабуыл жасап, кейін Улитиге қайтты. 6 қазан күні күш қайтадан теңізге шықты. Нансей Шото, Лусон және Формоза Филиппинге оралуға дайындық мақсатында нысанаға алынды. Формоза маңында, 12-15 күндері «ТО 38.4» тобының бірінен қателікпен атқышталған «Причет» жөндеу және жабдықтау үшін Манусқа бағыт алды. Адмиралтействодан ол Улитиге жүзіп, Лусон және Висая аралдарына қарсы шабуылдар үшін «ТО 38.3» тобына қосылды. Күш қараша айының соңында Лейтедегі шайқастарды қолдау үшін, ал желтоқсанда Миндороға десант түсіруді қолдау үшін сол аймаққа қайта оралды.

Иво-Джима мен Окинава

30 желтоқсанда Улити логистикалық базасы тағы да артта қалды, күш 1945 жылғы жаңа жылды қарсы алу үшін батысқа қарай, Лусон мен Формозаға шабуылдар жасады. Содан кейін кемелер Оңтүстік Қытай теңізіне еніп, Сайгоннан Формозаға дейінгі жау кемелері мен жағалаудағы нысандарға шабуылдар жасады, сосын Окинаваға шабуылдады. Одан кейін олар Улитиге қайтып оралды, жаңадан қаруланды, және 10 ақпанда Хонсюдің өнеркәсіптік кешендеріне шабуыл жасау үшін аттанды. Токио мен Йокогамаға шабуыл жасағаннан кейін, күш 19 ақпанда Иво Джимаға түскен әскерлерді қорғауға қайтып келді. Сол жерде Причет 52.2.5 міндеттік тобына (TU 52.2.5) қайта тағайындалды, ол 9 наурызға дейін Иво Джима – Чичи Джима аймағында қалды. 12 наурызға қарай эсминец Улитиге оралды, жаудың Окинаваға басып кіруіне дайындалды. 54-ші жедел топқа (TF 54) қосылған Причет 25 наурызда нысанаға жақындап, миналарды тазалау және су астындағы диверсиялық топтардың жұмысын қамтамасыз етті. Керама Реттодан алдын ала бомбалау, мазалау оқтары және қолдау миссиялары жүргізілді. 1 сәуірде Окинаваның оңтүстігінде демонстрациялық "алдау" операциясына қатысып, содан кейін Хагуши шабуыл аймағындағы көліктерді қорғау үшін бұрылды. 3 сәуірде сағат 01:00-ден кейін жапондықтар ұзақ күндік әуе шабуылын бастады. 01:42-де Причет бірнеше шабуылды тойтарғаннан кейін екі күмәнді нысанға шабуыл жасады. Біреуі бұрылып кетті, бірақ екіншісі алға ұшып, 500 фунттық бомбаны түсірді. Кеменің кормасына жақын жарылған бомба су сызығынан төмендегі корпусын тесіп, кормада су басуға және 20 мм-лік оқ-дәрі сақтау бөлмесінде өртке әкелді. Зақымдалған эсминец су басуды азайту және өртті бақылауға алу үшін 28 түйінден астам жылдамдықпен жүріп, аймақта қалды және жау ұшақтарын тойтаруды жалғастырды, түскі уақытқа дейін күштен алынғанша. Содан кейін ол Керама Реттоға шұғыл жөндеуге келді. 7-сі күні Гуамға бағыт алды, онда жөндеу жұмыстары аяқталды, және 7 мамырда Окинаваға оралып, радарлық күзеттік міндеттерді атқарды. Шамамен 3 ай бойы ол басқа да ауыр зақымдардан құтылды. Алайда, 29 шілдеде Каллаганның жанында тұрғанда, ол екінші жапондық камикадзе ұшқышының нысанасына айналды. Причет оны 5000 ярдықтан атып түсірді, бірақ ол алға ұшып келді. Эсминецтің сол жағынан шамамен 6 фут қашықтықта теңізге құлаған оның миссиясы ішінара орындалды, өйткені оның құралдары соққы кезінде жарылып, кеменің корпусын бүктіріп, суперструктурасына, сол жақтанғы тереңдік зарядтағыштарына және радио және қуат сымдарына ауыр зақым келтірді. Причет зақымдануына қарамастан, сол жерде қалды және тағы екі сағат бойы Каллаганнан аман қалғандарды іздеуді жалғастырды. Окинавадағы іс-қимылдары үшін Әскери-теңіз күштерінің мақтау грамотасымен марапатталған Причет 13 тамызда үйіне қайтып келді. Жаулық әрекеттер тоқтағаннан кейін, ол Пьюгет Саундта деактивациялық жөндеуден өтті және 1946 жылғы 14 наурызда қызметтен шығарылып, Сан-Диего тобының Тынық мұхитындағы резервтік флотына қосылды.

1951-1954 жылдар

Солтүстік Корея Халық Армиясының Корея Республикасына басып кіргенінен кейін қайта жандандырылған "Причетт" 1951 жылғы 17 тамызда қайтадан қолданысқа енгізілді. Жаңадан іске қосылғаннан кейін Калифорния жағалауында сынақ жүргізіліп, 1952 жылғы 13 қаңтарда Атлантикаға бағыт алды. 2 ақпанда Норфолкке жетіп, сәуір айына дейін Атлантиканың орталық жағалауында жұмыс істеді, содан кейін Бостонда модернизациядан өтті. Қараша айында жаңа әуе шабуылына қарсы қару-жарақ, отты басқару радары, сонар және байланыс құралдарымен жабдықталған ол 282-ші эсминецтер дивизиясының (DesDiv 282) флагманы болды. Кариб теңізіндегі оқуларын аяқтағаннан кейін 1953 жылғы 7 қаңтарда Норфолктан Корея соғыс аймағына сапарға шықты. Панама каналы арқылы өтіп, 11 ақпанда Сасебоға келді және 15-і күні TF 77 тобымен кездесті. Сол күндерден бастап 23 маусымға дейін TF 77 авианосецтері үшін ұшақтарды күзету және эскорттау, бомбалау миссиялары кезінде линкорлар мен крейсерлерді қорғау, сондай-ақ Біріккен Ұлттар Ұйымының әскерлеріне, әсіресе Солтүстік Кореяның Вонсан қаласы маңындағы жағалау аймақтарындағы шайқастарда, артиллериялық қолдау, ұшақтарды басқару, кедергі жасау және ауруханалық кемелермен қызмет көрсету міндеттерін атқарды. "Причетт" Суэц каналы арқылы Норфолкке оралып, 22 тамызда әлемді айналып саяхатын аяқтады. 1954 жылғы 7 қаңтардан 11 наурызға дейін Жерорта теңізінде дислокацияланып, содан кейін Кариб теңізінде жаттығулар мен кеме жөндеуден кейін 1955 жылғы 5 қаңтарда Тынық мұхитына қайта оралды.

1955-1970 жылдар

1955 жылдың 17 қаңтарында CinCPac-қа бағынып, мамыр айында Корея соғысынан бері алғаш рет Батыс Тынық мұхитына жолға шықты, Жапонияға жетті. Келесі тоғыз жыл бойы Лонг-Бич портында тұрды, 7-ші флотқа қатысу, ASW HUK, авиатасымалдаушылармен жаттығулар, Тайвань бұғазындағы патрульдеу және батыс жағалауындағы сонар және артиллериялық кемелердегі оқу операцияларымен айналысты. 1964 жылдың тамыз айында 7-ші флотқа жасаған сапары ұзартылып, үшінші рет Батыс Тынық мұхитындағы жауынгерлік операцияларға қатысты. 1964 жылдың 30 тамызында TF 77 тобына қосылып, 31 қазанға дейін Оңтүстік Қытай теңізінде Солтүстік Вьетнам және Вьетконг күштеріне қарсы Оңтүстік Вьетнам мен АҚШ күштеріне көмек көрсетті. Сан-Диегоға оралғаннан кейін, Причеттің Батыс Тынық мұхитындағы сапарлары ұзартылды; көп бөлігі Вьетнам жағалауында өтті. Соғыс аймағында Оңтүстік Қытай теңізіндегі авиатасымалдаушылардың ұшақтарын күзетті және Сиам шығанағынан Хуэ қаласының солтүстігіне дейінгі 1000 мильдік жағалау бойындағы Оңтүстік Вьетнам, АҚШ және Оңтүстік Корея күштеріне оттық қолдау көрсетті. Мұндай қолдаудың мысалы – 1968 жылдың 20 ақпанынан 10 наурызына дейін Пхан Тьет маңындағы әрекеттері. Онда оның артиллериясы жаудың минометтік батареясын үнсіздікке мәжбүр етіп, басқару орталығына зақым келтірді, жаудың бекіністерін жою үшін дәл атыс жасады, сондай-ақ жаудың шегінуіне көмектесетін персонал мен жабдықтау жиындарын жойды. Причеттің соңғы Westpac сапары 1969 жылдың 5 маусымынан 1969 жылдың 18 қарашасына дейін жалғасты, онда Вьетнамда 17 күн бойы "отқа шақыру" қолдауына қызмет етті, содан кейін USS Hancock авиатасымалдаушысымен бірге Тонкин шығанағына ұшақтарды күзетуге оралды. 1970 жылдың 17 қаңтарында Geniere (D 555) Причетті Италияға берілді және Geniere (D 555) деп қайта аталды. 1975 жылы жаратылып, құрылысы бұзылды. "Марапаттар" Причет Екінші дүниежүзілік соғыста сегіз, Корея соғысында екі, Вьетнам соғысында алты жауынгерлік жұлдызға ие болды.