Орта толқынды радио байланысын іздеу және қабылдау
MW DX
Орта толқынды радионы (MW DX) алыстан қабылдау хоббиі. Сигнал таралуы, жабдықтары ерекше. Күндіз қабылдау 20-400 км аралығында, ал түнде қашықтық артады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
MW DX, орта толқынды іздеу деп қысқаша айтылатын, алыс жердегі орта толқын (сонымен қатар AM деп те аталады) радиостанцияларын қабылдау хоббиі. MW DX теледидар және FM іздеуге ұқсас, өйткені тарату жолағындағы (BCB) станциялар қабылдау мақсаты болып табылады. Дегенмен, орта толқынды радиостанциялар пайдаланатын төменгі жиіліктердің (530 – 1710 кГц) сипаты FM және теледидар хабар тарату станциялары пайдаланатын VHF және UHF жолақтарынан мүлдем өзгеше, сондықтан басқа қабылдау құралдарын, сигнал таралуын және қабылдау техникаларын қажет етеді.
MW DX, short for mediumwave DXing, is the hobby of receiving distant mediumwave (also known as AM) radio stations. MW DX is similar to TV and FM DX in that broadcast band (BCB) stations are the reception targets. However, the nature of the lower frequencies (530 – 1710 kHz) used by mediumwave radio stations is very much different from that of the VHF and UHF bands used by FM and TV broadcast stations, and therefore involves different receiving equipment, signal propagation, and reception techniques.
Көбейту
Күндіз орта және жоғары қуатты орта толқынды АМ радиостанцияларының қабылдау радиусы шамамен 20-ден 250 мильге (32-ден 400+ км-ге) дейін жетеді, бұл хабар таратушының қуатына, орналасқан жеріне және қабылдау құралдарының сапасына, соның ішінде жасалған және табиғи электромагниттік шу деңгейіне байланысты. Күндізгі уақытта ионосфераның D қабаты орта толқын диапазонындағы сигналдарды сіңіріп алатындықтан, қашықтықтан қабылдау әдетте қиынға түседі. Күн батқан кезде D қабаты әлсірейді, бұл осындай станциялардан келетін орта толқынды радио толқындарының ионосфераның F қабатынан секіріп, (әсіресе) жоғары қуатты станцияларды түнде шамамен 1200 мильге (2000 км-ге) дейін сенімді қабылдауға мүмкіндік береді. Көптеген жағдайларда жоғары қуатты хабар таратушыларды тұрақты түрде қабылдауға қоса, өзгеретін жағдайлар әртүрлі уақытта әртүрлі станцияларды қабылдауға мүмкіндік береді. Мысалы, бір түні Огайо штатының Кливленд қаласынан орта қуатты хабар таратушы Дулут қаласында (Миннесота штаты) естілуі мүмкін, бірақ келесі түні естілмейді. Бұл хоббинің көп бөлігі мүмкіндігінше көп станцияны қабылдап, тіркеуге, сондай-ақ тыңдау және тіркеу үшін мақсатты станциялар мен жиіліктерді анықтаудан тұрады. Жағалауға жақын жерлерде немесе жағалауда мұхиттан тыс қабылдау жиі кездеседі және бұл аймақтардағы DXers-тер үшін танымал нысана болып табылады. Бірнеше мың шақырым қашықтықтағы станциялардан алыс континентаралық DX мүмкін, тіпті ішкі аймақтарда да, бірақ мұндай жағдайлар өте жақсы болуы керек және тыңдау жағынан жақсы қабылдағыш пен антенна қажет. Күн шыққанда DX станциялары эфирден жоғалады. Дегенмен, күннің шығуы мен батуы ("SRS" және "SSS") кезеңдері қызықты тіркелімдерді ұсынуы мүмкін.
During the daytime, medium and high powered mediumwave AM radio stations have a normal reception range of about 20 to 250 miles (32 to 400+ km), depending on the transmitter power, location, and the quality of the receiving equipment, including the amount of man made and natural electromagnetic noise present. Long distance reception is normally impeded by the D layer of the ionosphere, which during the daylight hours absorbs signals in the mediumwave range. As the sun sets, the D layer weakens, allowing medium wave radio waves from such stations to bounce off the F layer of the ionosphere, producing reliable, long distance reception of (especially) high powered stations up to about 1,200 miles (2,000 km) away on a nightly basis. Aside from the more or less regular reception of certain high powered transmitters, variable conditions allow reception of different stations at different times for example, on one night a medium powered broadcaster from Cleveland, Ohio may be audible in Duluth, Minnesota, but not on the following night. Much of the hobby consists in trying to receive and log as many of these stations as possible, identifying target stations and frequencies to listen to and log. Near or on the coastlines, trans oceanic reception is quite common and a favored target of DXers in those areas. Very distant inter continental DX from stations several thousands of miles away is possible even far inland, but may require exceptionally good conditions and a good receiver and antenna on the listening side. DX stations evaporate from the dial as the sun rises. However, sunrise and sunset ("SRS" and "SSS") periods can provide interesting loggings.
MW DX Солтүстік Америкада
АҚШ және Канадада орта толқын диапазонында станциялар 520-дан 1710 кГц-ға дейін 10 кГц интервалмен орналасқан, бұл 1941 жылдан бері Солтүстік Америка аймақтық хабар тарату келісімімен белгіленген. Бұл аймақтағы радиостанциялардың көп саны және қол жетімді жиіліктердің шектеулі саны кесірлердің жиі кездесуіне әкеледі, ал DX-ерлер бір жиілікте екі, үш немесе одан да көп станцияны ести алады (әсіресе, көп қуаты төмен станциялар жұмыс істейтін кейбір "құрдымды" жиіліктерде). Екі елдегі ең қуатты станциялар – 50 киловатт қуатпен хабар тарата алатын ашық канал станциялары. Осы санаттағы станциялардың мысалдары: Чикагодағы WLS (890 кГц), Сент-Луистегі KMOX (1120 кГц), Атлантадағы WSB (750 кГц), Миннеаполистегі WCCO (830 кГц), Нью-Орлеандағы WWL (870 кГц), Торонтодағы CJBC (860 кГц), Нью-Йорктегі WABC (770 кГц), Цинциннатидегі WLW (700 кГц), Нью-Йорктегі WCBS (880 кГц) және Кливлендтегі WTAM (1100 кГц) – олардың барлығын Рокки тауларынан шығысқа қарай АҚШ пен Канаданың көп бөлігінде естуге болады. АҚШ-тың оңтүстік жартысында мексикалық бірнеше станцияларды естуге болады. Олардың көпшілігі "шекаралық хабар беру станциялары" деп аталады, себебі олар американдық нарыққа жету үшін ағылшын тілінде хабар таратады. Олардың кейбіреулері Мексиканың қалған бөлігінде кедергі тудырмау үшін солтүстікке бағытталған жоғары бағытталған антенналармен 100 кВт-тан астам қуатпен жұмыс істейді. Көптеген станцияларды түнгі уақытта тұрақты түрде естуге болады. Бұл станциялардың көпшілігі келісім бойынша ашық канал станциялары болып табылады, бұл бір жиілікте кедергінің болмауын немесе шектеулі кедергіні қамтамасыз етеді. Кейбір алыс тыңдаушылар мұндай станцияларды DX мақсаттары үшін емес, мысалы, белгілі бір ток-шоу немесе спорттық жарысты тыңдау үшін пайдаланса да, DX-ерлер әдетте хобби бастаған кезде осы станцияларды тіркеп алады, ал кейіннен оларға аз көңіл бөліп, жаңа, қуаты аз және жақсы естілетін станцияларды іздейді, көбінесе бірнеше киловатт қуатты немесе одан да аз қуатты, немесе ерекше алыстағы станцияларды. Бұл санаттағы ерекше құнды нәрсе – алыс саяхат ақпараттық қызмет (TIS) станцияларын қабылдау, оларды Көлік департаменті жұмыс істейді. Бұл станциялар әдетте өте төмен қуатта жұмыс істейді (10 Вт-қа дейін шектелген) және тек шағын аумақтарды қамту үшін арналған, бірақ белгілі бір жағдайларда мыңдаған шақырымға дейін жүруі мүмкін. Жоғары мектептердегі шағын радиостанциялар да осыған ұқсас. АҚШ-тың шығыс жағалауында DX-ерлер үшін 9 кГц интервалмен жұмыс істейтін жоғары қуатты еуропалық станцияларды есту әдеттегідей емес, себебі бұл АҚШ-тағы 10 кГц емес, Испания және Норвегия сияқты елдердің ішкі станцияларынан туындаған қос каналдық кедергілерді азайтуға көмектеседі. Африка және Таяу Шығыстағы станцияларды да жиі естуге болады. АҚШ-тың Тынық мұхиты жағалауы Азия елдерінен және Австралия/Жаңа Зеландиядан станциялармен ұқсас мүмкіндіктерді ұсынады, бірақ одан да ұзақ қашықтықты қамту қажет. Екі жағалауда да, сондай-ақ елдің орталық бөлігінде Латын Америкасы және Кариб теңізі елдерінен "Панамерикалық" DX ізделіп, тіркеледі. АМ кеңейтілген диапазоны немесе MW DX-ерлердің көбінесе "X диапазоны" деп атайтыны (микротолқынды жиіліктермен шатастырмау керек) 1610 кГц-тен 1710 кГц-ке дейін созылады. Бұл орта толқындық хабар тарату спектрінің салыстырмалы түрде жаңа бөлігі, алғашқы екі жиілікке рұқсаттар 1997 жылы берілді. Спектрдің осы аймағындағы станциялардың төмен тығыздығы, сондай-ақ АҚШ-та 10 кВт-тан астам қуаты бар станциялардың жетіспеушілігі көптеген DX-ерлердің осы салаға қызығушылығын тудырды.
In the United States and Canada, stations on the mediumwave dial are spaced at 10 kHz intervals from 520 to 1710 kHz as prescribed since 1941 by the North American Regional Broadcasting Agreement. The tremendous number of radio stations in this region of the world and limited number of available frequencies means congestion is very common, and DXers may hear two, three, or more stations on the same frequency (especially on certain "graveyard" frequencies where many lower powered stations operate). The most powerful stations in the two countries are clear channel stations which can transmit with 50 kilowatts of power. Examples of stations in this category from the List of clear channel stations are: WLS in Chicago on 890 kHz, KMOX in St. Louis on 1120 kHz, WSB in Atlanta on 750 kHz, WCCO in Minneapolis on 830 kHz, WWL in New Orleans on 870 kHz, CJBC from Toronto on 860 kHz, WABC in New York City on 770 kHz, WLW in Cincinnati on 700 kHz, WCBS, 880 kHz in New York City, and WTAM in Cleveland on 1100 kHz, all of which can be heard over much of the United States and Canada east of the Rocky Mountains. In the southern half of the United States, several Mexican stations can be heard. Many of these are called Border blaster stations because they program in English to reach the American market. Some of these operate with over 100 kW of power with highly directional antennae aimed northward to avoid interfering in the rest of Mexico. Many can be heard on a similar night to night basis. Many of these stations are also treaty allocated clear channel stations, ensuring that there will be no interference or limited interference on the same frequency. Although some distant listeners may rely on such stations for non DX purposes, such as to hear a certain talk show or sporting event, DX'ers generally log these stations when they begin the hobby and afterwards pay little attention to them while seeking out new, less powerful and well heard stations, often with a few kilowatts of power or less, or unusually distant stations. Especially prized in the former category are receptions of distant traveler information service (TIS) stations, operated by the Department of Transportation to give visitors information. These stations typically run at very low powers (limited to 10 watts) and are only intended to cover small areas, but may travel thousands of miles under certain instances. Similar are the tiny radio stations operated by high schools. On the East Coast of the United States, it is not unusual for DX'ers to hear the high powered European stations, which operate at 9 kHz intervals, rather than the 10 kHz in the United States, helping to reduce co channel interference from domestic stations, from countries such as Spain and Norway. Stations from Africa and the Middle East are also often heard. The Pacific Coast of the US provides a similar opportunity with stations from Asian countries and Australia / New Zealand although a considerably longer distance must be covered. On both coasts, as well as in the middle portion of the country, "Pan American" DX from Latin American and Caribbean nations is often sought and logged. The AM expanded band, or "X Band" as MW DXers often call it (not to be confused with the range of microwave frequencies), runs from 1610 kHz to 1710 kHz. This is a relatively new portion of the mediumwave broadcast spectrum, with the first two applications for frequencies having been granted in 1997 The lower density of stations in this area of the spectrum, as well as a lack of stations with more than 10 kW of power in the United States, has led to many DX'ers taking interest here.
MW DX Еуропадағы
Еуропалық станциялар көбінесе американдық станциялардан жоғары қуатпен жұмыс істейді, кейде бірнеше жүз киловаттқа дейін. Синхронды желілер де кеңінен қолданылады, соның салдарынан жергілікті тарату станцияларының жергілікті ерекшелігі АҚШ және Канададағы станцияларға қарағанда көбінесе аз болады. DXing ауқымында испан тілінен араб тіліне дейінгі көптеген тілдердің болуы аймақтағы DXing-ті күрделендіреді. Еуропадағы кейбір станциялар Digital Radio Mondiale жүйесімен хабар таратуды қолданды, бұл сигналдарды демодуляциялай алатын қабылдағыш немесе қабылдағышқа қосылған арнайы бағдарламалық жасақтамасы бар компьютерді талап етеді. Солтүстік Америка станцияларының DX қабылдауы көптеген рет байқалды. CJYQ 930 кГц және VOCM 590 кГц (екеуі де Сент-Джонс, Ньюфаундленд және Лабрадордан) қабылдауға ең оңай болып табылады, олардың болуы алыстағы станцияларды қабылдау мүмкін екенін көрсетеді. Солтүстік Америка станцияларының жиіліктері Еуропада қолданылатын 9 кГц еселігінен алшақ болғандықтан, оларды қабылдау оңайырақ, әсіресе Еуропада тәулік бойы хабар тарату қалыпты жағдай.
Stations in Europe often run higher power than American stations, sometimes several hundreds of kilowatts. Synchronous networks are also commonly used, with local transmitter stations often having less of a local identity than those in the United States and Canada. The wide variety of languages spoken over the DX'ing range, from Spanish to Arabic, adds an element of challenge to DXing in the region. Some stations in Europe have taken to Digital Radio Mondiale transmissions, requiring a receiver capable of demodulating such signals, or a computer loaded with special software coupled to the receiver. DX reception of North American stations has been observed on many occasions. CJYQ 930 kHz and VOCM 590 kHz (both from St. John's, Newfoundland and Labrador) are generally the easiest to receive, and their presence is taken as an indication that the reception of more distant stations is possible. North American stations whose frequencies are furthest from the 9 kHz multiples used in Europe are easier to receive, particularly since 24 hour broadcasting is normal in Europe.
Азиядағы MW DX
Қытайдың оңтүстік жартысындағы және Жапониядағы станциялардың кейбіреулері, олардың қуаты 200 кВт-тан жоғары, сол сияқты түндері тұрақты түрде естілуі мүмкін. Осы станциялардың көпшілігі таза толқынды станциялар болып табылады, бұл бірдей жиілікте кедергінің болмауын немесе оны шектеуді қамтамасыз етеді.
In the southern half of the China, Japan stations, some of which operate with over 200 kW of power, may be heard on a similar night to night basis. Many of these stations are also clear channel stations, ensuring that there will be no interference or limited interference on the same frequency.
Жабдық
Орта толқынды (AM радио) жолақты қамтитын кез келген радионы DX мақсаты үшін пайдалануға болады, бірақ шынайы DX-шілер әдетте жоғары сапалы қабылдағышқа, сондай-ақ көбінесе арнайы ішкі циклдық антеннаға немесе сыртқы ұзын сымды антеннаға инвестиция жасайды. Спектрдің төменгі шегінде ұзақ қашықтыққа арналған AM радио қабылдауына арналған, қалыптыдан үлкен ішкі ферриттік антеннасы бар портативтік радио қолданылуы мүмкін, мысалы, тоқтатылған GE Superadio, CC Radio немесе Panasonic RF 2200. Sony ICF SW7600G және жаңа GR үлгісі де бюджеттік MW DX үшін өте жақсы. Кәсіби DX-шілер сыртқы антеннаны қолдана отырып, төменгі орта толқынды жиіліктерде жақсы жұмыс істейтін үстелге қойылатын қысқа толқынды байланыс қабылдағышына AOR 7030+, Drake R8/R8A/R8B, Icom R 75 немесе Palstar R 30 сияқты үлгілерге көбірек ақша жұмсауы мүмкін. Hallicrafters, Hammarlund компанияларының әртүрлі үлгілері, тіпті Heathkit компаниясынан жасалған үлгілер де танымал болды. Соңғы жылдары бағдарламалық түрде анықталатын радиолар орта толқынды DX үшін танымал болды. Microtelecom Perseus және Elad FDM S2 сияқты радиолар орта толқынды жолақтың барлығын компьютердің қатты дискісіне жаза алады, одан кейін оны қайта ойнатып, кешіккен кезеңде талдауға болады. Мұндай қабылдағышпен бірге жоғары өнімді циклдық антеннаны немесе бір немесе бірнеше сыртқы ұзын сымды Beverage антенналарын, кейде жүздерше метрлік ұзындығын қолдануға болады. Қажетсіз станцияларды қабылдауды жою үшін кейбір DX тыңдаушылары бірнеше Beverage антенналарының күрделі фазалық тізімін қолданады. Атлант мұхиты немесе Тынық мұхиты арқылы қабылдау үшін, егер мақсатты станция 9 кГц емес, 10 кГц жиілігінде немесе керісінше болса, тар RF сүзгілері бар қабылдағыштар тыңдаушының өз континентіндегі жақын станцияларды жоюға көмектеседі. Құқыс бұзушылықпен күресу үшін DX-шілер сыртқы шуды азайту құрылғысын немесе цифрлық сигналды өңдеу мүмкіндіктері бар радионы пайдалана алады. Арнайы журналдау бағдарламалық қамтамасыз етілген жеке компьютер немесе қарапайым қағаз блокнот журналды жазу үшін қолданылады. Есте қалған DX сәттерін сақтау үшін немесе кейін анықтау қиын болған станцияларды анықтау үшін жазу құрылғыларын пайдалануға болады.
While any radio covering the mediumwave (AM radio) band can be used for DX purposes, serious DXers generally invest in a higher quality receiver, and often a specialised indoor tuned box loop or outdoor longwire antenna. At the lower end of the spectrum, a portable radio with a larger than normal internal ferrite core antenna designed for long distance AM radio reception may be used, such as the discontinued GE Superadio, CC Radio, or the Panasonic RF 2200. The Sony ICF SW7600G and the newer GR model are also excellent for budget minded MW dxing. More serious DXers may spend much more for a tabletop shortwave communications receiver with good performance on the lower mediumwave frequencies using an external antenna, such as the AOR 7030+, Drake R8/R8A/R8B, Icom R 75, or Palstar R 30. Various models by Hallicrafters, Hammarlund and even home made models from Heathkit have been popular. In recent years, software defined radios have become more popular for mediumwave DX. Radios like the Microtelecom Perseus and the Elad FDM S2 can record the entire mediumwave band to a computer hard drive, which can then be played back and tuned later. With any such receiver, a high performance loop antenna may be employed, or in the alternative, one or more outdoor longwire Beverage antennas, sometimes many hundreds of meters long. In order to cancel out reception of unwanted stations, some DX listeners employ elaborate phased arrays of multiple Beverage antennas. For trans Atlantic or trans Pacific reception, where the target station is on a 9 kHz rather than a 10 kHz multiple or vice versa, receivers with narrow RF filters are useful in rejecting adjacent broadcasts on the listener's own continent. To combat noise, DXers may use an outboard noise attenuation device, or a radio with built in digital signal processing capabilities. A personal computer with specialized logging software or simply a paper notebook is used to write logs. Recording devices can be used to archive memorable DX moments, or identify hard to hear station receptions after the fact.