Кіріспе

Эйн ХаШофет («Соттаушының қайнары») – Солтүстік Израильдегі кибуц. Хайфа қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 25 шақырым қашықтықта, Йокнеамға жақын, Менаше биіктігі аймағында орналасқан. Ол Мегиддо аймақтық кеңесінің қарауында. 2023 жылы Эйн ХаШофеттің халқы құрады.

Эйн ХаШофет Польшадан және Нью-Йорк штатының Хайленд Миллз қаласынан келген екі «Хашомер Хацайр» тобымен құрылды. Олар 1937 жылы Жоара төбесінде алғашқы қоныстарын құрды, ал 1938 жылы қазіргі орнына көшіп келді. «Эйн ХаШофет» атауы, сөзбе-сөз аударғанда «Соттаушының қайнары», АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Луи Д. Брандейс (1856–1941) құрметіне берілді, ол американдық сионистік қозғалыста маңызды рөл атқарды. Кибуц маңында ағын сулы бұлақ бар. Кибуцтің үш өндіріс компаниясы бар, олар негізінен көліктерге арналған металл бөлшектерін және жарықтандыру өнімдерін жаһандық деңгейде шығарады.

География

Эйн ХаШофет Менаше биіктігінде, Йокнеам Ильит қаласынан оңтүстікке қарай 5 шақырым қашықтықта орналасқан. Эйн ХаШофетке жақын жерлерге Рамат ХаШофет, Далия кибуцтары және Жоара төбесі жатады. Кибуцқа 6954 және 6953 тас жолдары арқылы кіруге болады, олар 66 бағдарламалық тас жолымен және 672 аймақтық бағдарламалық жолымен байланысқан.

Британдық мандат

Кибуцтің негізін қалаушылар екі топтан шыққан. Бірінші топ "Бәнир" деп аталды және Польшадан шыққан Хашомер Хацайр түлектерінен құралды. Бұл топ 1931 жылы Ченстохова қаласында құрылып, 1935 жылы Палестинаға келді. Олар Эйн-Хахореш қаласында оқудан өтті. Екінші топта Нью-Йорк штатындағы Хайленд Миллстің Хашомер Хацайр түлектері де болды. Топ 1922 жылы құрылып, 1931 жылы Мишмар ХаЭмекке келді, онда ауыл шаруашылығы білімі алды. 1931 жылы олардың саны 17 болса, 1933 жылы 30-ға дейін өсті. 1934 жылы олар Хадераға көшіп барды. 1934 жылдың мамыр айында екі топ "Банир Америка" деген атпен Хадерада бірігіп, қалада бірге жұмыс істеді. Жер Хайфада тұратын Салах әулетінен шыққан Эфендиге тиесілі болды және онда араб шаруалары тұрды. 1936 жылы Еврей Ұлттық қоры жерді Эфендиден сатып алып, әрбір шаруаға олардың көшірілуі үшін төлемақы берді. Келісімге қажетті қаржыны АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы, заңгер және көрнекті сионист Льюис Д. Брандейс жинады. Америкалықтар бұл мақсатқа 70 000 АҚШ долларын, оның ішінде Брандейстің өзінен 50 000 доллар берді. Кибуц оның құрметіне аталды. 1937 жылдың 5 шілдесінде Кибуц мүшелерінің бір бөлігі Мишмар ХаЭмектен Хагананың сүйемелдеуімен Жо'ара төбесіне келді. Кибуц "Мұнара және бекініс" қоныстану жобасының аясында құрылды. JNF жерінде, Керен Хайесод компаниясының көмегімен салынған бұл Менаше биіктіктеріндегі алғашқы еврей қонысы болды. Қазан айында Хадера мен Жо'арадан қалған мүшелер Кибуцке қосылды. Көптеген мүшелер Хагана жартылай әскери ұйымына және Нотрим еврей полициясына қосылды. Судың жетіспеушілігіне және қиын жағдайдағы төбелі жерді игеруге қарамастан, 1948 жылы 450 тұрғыны бар Кибуц "жеміс бақтары, құрғақ астық дақылдары, сүт өнімдері, қой шаруашылығы және тауық өсірумен табысты аралас тау шаруашылығына" айналды. Палестинадағы еврей бүлігі кезінде Эйн ХаШофетте еврей жасақтарының британдықтарға қарсы қолданған жарылғыш заттарды өндіретін зауыты орналасқан.

Экономика

Эйн ХаШофет экономикасының басты құрамдас бөлігі – кибуцта үш жұмыс істейтін зауыты бар өнеркәсіп. 2008 жылғы ұлттық санақ бойынша, жұмыскерлердің 43% кибуцтың өнеркәсіп секторында еңбек етеді. Кибуц өмірінің екінші маңызды бөлігі және тарихи ортасы – ауыл шаруашылығы, онда бес сала бойынша 20 кибуц мүшесі жұмыс істейді.

Өнеркәсіп

Кибуц "Ейн Хашофет" өндірістік тобы арқылы үш өнеркәсіптік компанияға ие. Mivrag Cold Forming Technology компаниясы – суық қалыптастырылған болат бөлшектерін өндіретін компания. Жергілікті нарықта Mivrag ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, жоғары технология және көтерме сауда компанияларын жабдықтайды. Әлемдік нарықта Mivrag автокөлік компанияларын жабдықтайды. 1952 жылы зауыт салынысымен, Mivrag ағаш бұрандаларын өндірді. 1960-1970 жылдары зауыт өнімдерін кеңейтіп, металл пайдалануға көшті. 1987 жылы зауыт қазіргі ғимаратына көшірілді. Компания 1990 жылдардан бастап Азия, Солтүстік Америка және Еуропаға сатуды кеңейтіп, дамуға көшті. Eltam – жарықтандыру өнімдерін өндіретін компания. MAG Ltd. (Mivrag Automative Group) 1999 жылы құрылды және автокөлік өнеркәсібі үшін жинақталған бөлшектерді өндіреді.

Ауыл шаруашылығы

Сүт шаруашылығы – кибуцтың ең алғашқы ауыл шаруашылығы саласы, ол 1938 жылы кибуцтің қазіргі орнына көшірілген кезде басталды. Шаруашылықта 200-ден астам саумал сиыр бар және жыл сайын бірнеше миллион литр сүт өндіріледі. Мал шаруашылығы 1950 жылдары егінге жарамсыз жерлерді пайдалану мақсатымен басталды. Мал шаруашылығы секторы Мишмар ХаЭмек кибуцымен бірлесіп иеленеді (Ейн ХаШофетке оның шамамен 70% тиесілі). Сектор төмен пайдалылықтан өмір сүруге күресіп жатыр. Мал өсірумен қатар, кибуцта ірі қара мал бордақылайтын табысты кәсіпорын бар. Бүгінде жеміс бақшалары авокадо өсіруге пайдаланылады. Авокадо өсіру 1970 жылдардың ортасында басталды. Кибуцтың алғашқы жылдары құрма ағаштары негізгі өнім болды. 1940 жылдары жүзімдіктер, ал 1950 жылдары алма, шабдалы және алмұрт өндірілді. Кибуцтағы құс шаруашылығы 1971 жылдан бері тауық бордақылауға бағытталған. Кибуцтағы егін шаруашылығы салыстырмалы түрде шағын, бірақ табысты. Оның негізгі өнімдері – бидай және мақта.

Археология

Эйн-Хашофеттің шығысында орналасқан Дахарат-эль-Маршафада көптеген қабір үңгірлері табылды. Олардың бірінде қабырғаға қашалған, қызыл бояу іздерімен әшекейленген еврей немесе арамей тіліндегі жерлеу жазуы табылған. Ейн-Хашофеттен табылған тағы бір зат – самариялық әріптерімен өрнектелген сегізбұрышты қола сақина, алайда оның тек бір бөлігі ғана оқылды. Бұл сақина мистикалық немесе сиқырлы мақсаттар үшін қолданылған болуы мүмкін деп есептеледі. Жергілікті мұражайда біздің заманымыздың 1-ші және 2-ші ғасырларына жататын грек дипинтолары салынған амфоралар қойылған.