Кіріспе
Кристофер Джозеф Форд (1949 жылғы 11 қаңтар – 2023 жылғы 17 қаңтар) – американдық кәсіби баскетболшы және Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) бас жаттықтырушысы. "Жасыраған бомбалаушы" деген лақап атымен танылған Форд NBA карьерасының көп бөлігін «Детройт Пистонс» командасында өткізді, ал ойыншылық жолын «Бостон Селтикс» командасында аяқтады. 1979–80 маусымының ашылу ойынында ол NBA тарихындағы алғашқы ресми үш ұпайлық лақтыруды жасады деп есептеледі. 1981 жылы «Селтикс» командасымен NBA чемпионатында жеңіске жетті. 1990 жылдан 1995 жылға дейін Форд «Селтикс» командасының бас жаттықтырушысы болды, содан кейін 2004 жылға дейін тағы үш NBA франшизасымен жұмыс істеді.
Christopher Joseph Ford (January 11, 1949 – January 17, 2023) was an American professional basketball player and head coach in the National Basketball Association (NBA). Nicknamed "The Mad Bomber", Ford played most of his NBA career on the Detroit Pistons, before finishing his playing career at the Boston Celtics. In the Celtics' season opener in 1979–80, he was credited with making the first official three point shot in NBA history. He won an NBA championship with the Celtics in 1981. Between 1990 and 1995, Ford was the head coach of the Celtics, and proceeded to coach for three other NBA franchises for various stints until 2004.
Колледж мансабы
Атлантик-Сити қаласынан шыққан, 1,96 метрлік (6 фут 5 дюйм) қорғаушы Форд, Нью-Джерси штатының Абсекон қаласындағы Holy Spirit орта мектебінде баскетбол ойнады. Ол аға сыныпта 33 ұпай/матч орташа көрсеткішпен Кейп Атлантик лигасының рекордтық нәтижесін көрсетті және мансабында 1507 ұпай жинады, бұл 2021 жылға дейін мектеп рекорды болып сақталды. Форд Вилланова университетіне түсіп, сол кездегі қағида бойынша бірінші курста ойнамады, бірақ тез арада өзін таныстырып, 16,1 ұпай/матч орташа көрсеткішпен командаға 1970 жылғы NCAA турнирінің аймақтық финалына өтуге көмектесті. Аймақтық финалда Сент-Бонавентураға 97:74 есебімен жеңілді, ал «Боннистер» командасының қатарында Боб Ланьер 26 ұпай жинады. Боб Ланьер кейін Фордпен бірге «Детройт Пистонс» командасында ойнады. Вилланова және Форд жеңістерін жалғастырып, 1971 жылғы NCAA турнирінде чемпиондық ойынға дейін жетті, бірақ UCLA және легендарлық жаттықтырушы Джон Вудэнға 68:62 есебімен жеңілді. Форд маусымда орташа есеппен 13,8 ұпай/матч жинады. Соңғы курста Форд 17,9 ұпай/матч, 6,4 доптама/матч орташа көрсеткішпен Вилланованы 1972 жылғы NCAA турниріне қайтадан жетектеді, бірақ аймақтық жартылай финалда Пенн командасына 78:67 есебімен жеңілді. Колледжтегі мансабында Форд 15,8 ұпай/матч, 6,0 доптама/матч орташа көрсеткішпен Вилланованы үш рет қатарынан NCAA турниріне қатыстырды.
Кәсіби мансап
Форд 1972 жылғы НБА драфтында «Детройт Пистонс» командасына шақырылды (2-тур, 17-ші нөмір). Форд «Детройт» командасының қорғанысқа бағытталған тұрақты ойыншысы ретінде танылды, команданы төрт мәрте қатарынан плей-оффқа шығарды (1974–1977). Оның орташа көрсеткіштері 1976-77 жылғы маусымда ең жоғары деңгейге жетті – 12,3 ұпай, 3,3 доптарды қайтарып алу, 4,1 нәтижелі пас, және НБА-да доп ұрлау бойынша 7-орында (179 доп) болды. 1980–81 жылдары «Селтикс» командасы 1981 жылғы НБА финал жеңіске жетті. Форд 1979 жылы «Питтсбургті құтқарған балық» атты баскетбол комедиялық фильмінде «Детройт» командасының мүшесі ретінде, Боб Ланьер, Эрик Мони, Джон Шумат, Кевин Портер және Леон Дугласпен бірге түсті.
Жаттықтырушылық мансап
Форд Бостон командасының көмекші жаттықтырушысы болды, бастапқыда К.С. Джонстың, кейін Джимми Роджерстің жетекшілігімен, 1984 және 1986 жылдары «Селтикс» командасының НБА чемпионатын жеңіп алуына көмектесті. Роджерс қызметтен босатылғаннан кейін Форд «Селтикс» командасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды (1990–95, 222–188, .541), бірақ кейін қызметтен босатылып, бұрынғы «Пистонс» және «Селтикс» командаларының ойыншысы МЛ Карр оның орнына келді. Содан кейін Форд «Милваки Бакс» (1996–98, 69–95, .421), «Лос-Анджелес Клиперс» (1999–2000, 20–75, .211) және соңында «Филадельфия 76ers» (2003–04, 12–18, .400) командаларын жаттықтырды. Форд 1991 жылғы НБА All-Star ойынында Шығыс конференциясының All-Star командасын жаттықтырды. Кәсіби деңгейде жаттықтырушылықпен қатар, Форд екі маусым (2001–2003) Массачусетс штатының Уолтем қаласындағы III дивизиондағы Брандейс университетінің бас баскетбол жаттықтырушысы қызметін атқарды. Кейін Форд «76ers» командасының скауты болды және «Нью-Йорк Никс» командасы үшін жаттықтырушы-консультант ретінде жұмыс істеді.
Өлім
2023 жылдың 17 қаңтарында Форд Филадельфиядағы ауруханада ай басында өткерген жүрек талмасының салдарынан қайтыс болды. Ол 74 жасқа толыпты. Одан әйелі Кэти, үш баласы және жеті немересі қалды.