Кіріспе

Украиналық композитор Левко Миколайович Ревуцький (Левко Миколайович Ревуцький; 20 ақпан 1889 [ескі стиль бойынша 8 ақпан 1889] – 30 наурыз 1977) – кеңестік және украиналық композитор, педагог және қоғамдық қайраткер. Оның Лисенко атындағы музыка институтындағы шәкірттерінің арасында Аркадий Филиппенко және Валентин Сильвестров сияқты композиторлар болды.

Ерте өмір және білім

Левко Миколаевич Ревуцкий 1889 жылғы 20 ақпанда (ескі стиль бойынша 8 ақпан) Украинаның Полтава губерниясының Прилук уезіндегі Иржавец қаласында, ауыл мектебінің сенімдісі отбасында дүниеге келді. Болашақ композитордың ата-анасы жақсы білімді болған. Оның музыкалық дарыны өте ерте көрінді, анасы бес жасқа толмаған Ревуцкийге фортепианода ойнауды үйретті. Он жасқа келгенде ол импровизация жасау шеберлігін көрсетті және абсолютті тыңдау қабілетіне ие болды, соның салдарынан оған «Көмескі» деген лақап ат қойылды. 1903 жылы ата-анасы Ревуцкийді Киевтегі Готлиб Валькер гимназиясына және бір уақытта Микола Тумановскийдің музыка мектебіне орналастырды, онда ол Микола Лысенкодан фортепиано сабақтарын алды. Ревуцкий кейін еске алды: «Лысенко мен үшін көркемдік идеалдардың тұңғыш үлгісі болды». 1907 жылы гимназияны бітірген соң, Киев университетінің физика-математика факультетіне түсті. 1908 жылы Ревуцкий заң факультетіне де қабылданды, сонымен бірге Ресей музыкалық қоғамы басқаратын Киев музыкалық колледжінде фортепиано сабақтарын қайта бастады. Ол Мәскеу мен Санкт-Петербургке сапар шегу кезінде театр мен концерттерге барып, үлкен әсер алды. Мектептің дайындық курсында үш жыл оқыған Ревуцкий айтарлықтай жетістіктерге жетті. 1911 жылы ол Г. Ходоровскийдің класына жоғары деңгейге өтті. Ревуцкийдің осы шебердің класындағы оқуы бірнеше жылға созылды: 1911 жылдан 1913 жылға дейін музыкалық мектепте, ал кейін жаңадан ашылған Киев консерваториясында. Консерваторияда Ревуцкий фортепианомен айналысумен қатар Глиердің композиция сабақтарына да қатысты. Ол университеттегі оқуын жалғастырды. Осы кезеңде фортепианолық сонатаның бірінші бөлігі (до минор), бірінші симфонияның эскиздері және төртінші опустың прелюдиясы жазылды. Ревуцкий 1916 жылы университетті де, консерваторияны да бітіріп, Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысу үшін әскерге шақырылды.

Жоғары оқу орнынан кейінгі жұмыс

1918 жылы демобилизацияланған Ревуцкий Прилукиге көшіп барды. 1924 жылы Ревуцкий Киевке Лысенко атындағы музыкалық драма институтында оқытушы болып жұмыс істеуге шақырылды. Осы уақыттан бастап ол педагогикалық жұмысқа берілді, бастапқыда мұғалім болып, кейін музыка теориясы, орындаушылық өнер және композиция профессоры болды. 1930 жылдары Ревуцкий композитор ретінде үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Сонымен қатар, ол өзінің музыкалық-педагогикалық жүйесін құрды. Мәдениет саласындағы қызметі үшін Ревуцкий 1942 жылы Украина КСР-інің халық әртісі, ал 1944 жылы КСРО-ның халық әртісі атағын алды. Соғыстан кейінгі кезеңде республикадағы көркем-мәдени өмірді жаңғыртуға қатысты. 1944 жылдан 1948 жылға дейін Украина композиторлар одағының төрағасы болды. Ревуцкий Украина КСР Жоғарғы Кеңесінің бірнеше шақырылымында депутаты болып сайланды. 1950 жылы Николай Лысенконың шығармаларын редакциялау және баспаға дайындау жөніндегі ауқымды жұмысты қолға алды. 1969 жылдың ақпанында 80 жылдық мерекесіне орай және шығармашылық еңбегі үшін Левко Ревуцкийге Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. 1977 жылдың 30 наурызында Киевте қайтыс болды және Байков зиратында жерленді.

Мұра

Левко Ревуцкийдің шығармашылық мұрасы туған Украинасында кеңінен тойланады, онда оның вокалдық және оркестрлік музыкаға қосқан үлесі елдің музыкалық мұрасының аса маңызды бөлігі деп есептеледі. Ирен Рима Макарык пен Вирлана Ткачтың сөзіне сүйенсек, Ревуцкий Лысенко мен Николай Леонтовичтің эстетикалық қағидаларын жалғастырып, оларды одан әрі дамытқан. Оның көптеген шығармалары – 2-ші симфониясы мен фортепиано концерті сияқты туындылары түрлі жанрлардағы украин композицияларының алғашқы, толыққанды үлгілері саналады. Ревуцкий Украинада халық әндерін аранжировкалауға да зор үлес қосты, ол барлығы шамамен 120 ән шығарды. Украина шегінен тыс Ревуцкийдің шығармаларына деген қызығушылық көңілсіз болды. Марина Фролова Уокер оның 2-ші симфониясын стиль жағынан "Кучкадан кейінгі" деп сипаттады: [Ол] өте жақсы орындалған және тартымды, бірақ өзгешеліктері шектеулі. Бұл шығарманың көп бөлігі 1920-ші жылдардың ортасында жазылған, бірақ 1940 жылы орындау үшін қайта жөнделді (және 1890-шы жылдарда жазылғандай сезіледі). 1941 жылғы Сталин сыйлығына үміткерлерді іріктеу кезінде Сергей Прокофьевтің "Александр Невский" операсының алғашқы ұсынысы Ревуцкийдің 2-ші симфониясының пайдасына тоқтатылды. Өнер істері жөніндегі комитеттің төрағасы Михаил Борисович Храпченконың сақталған құжаттарына сәйкес, бұл шешім орыс емес совет республикаларының жеткіліксіз өкілдігін толықтыру мақсатымен жасалды.