Уатком жолы: 1858 жылғы алтын асыру кезеңіндегі тарихи сапар

Кіріспе

Уотком жолы – 1858 жылы Фрейзер каньоны алтын асығы кезінде Вашингтон территориясының Пьюгет саунд аймағынан құрлықпен өтетін жол. Жол Белингэм шығанағынан, Фэрхейвеннен (қазір Белингэм маңы) басталады. Бұл жол Колумбия аңғары арқылы өтеді, ол Nooksack өзенінің орталық бөлігін Cultus көлімен және Жоғарғы Фрейзер аңғарындағы Chilliwack өзенінің төменгі ағысымен байланыстыратын жазық далалық жол. 1858 жылы Т. Г. Ричардс Уотком жолынан өтетін саяхатшыларға жабдықтар сату үшін Вашингтондағы алғашқы кірпіштен салынған ғимаратты тұрғызды. "Whatcom" атауы Lummi тайпасының x̣wátqwəm деген жер атыннан шыққан, бұл, болжам бойынша, шарлауыққа сілтеме жасай отырып, "шулы" дегенді білдіреді. Бүгінгі таңда маңызды шекаралық өткелге (Сумас қаласында) қолданылатын батысқа қарай созылған бағыт Сумас көлінің болуына байланысты қолданылмайды, себебі бұл үлкен, көлденең көл құрғатылып, егіс жеріне айналдырылған. Басты Уотком жолына баламалы жол – Скагит жолы, ол сол аттас өзеннен басталып, оның бастауына дейін көтеріледі, содан кейін Фрейзер өзеніне жақын Хоуп қаласының жанындағы "екінші аңғардан" шығады, одан кейін HBC тері саудасының Форт Хоуп бекетіне жетеді. Алтын іздеу кезінде Уотком жолымен қанша алтын іздеушінің сапар шеккені туралы нақты статистика жоқ, бірақ олардың саны мыңдаған болған болуы мүмкін. Бұл жолдың болуы Ванкувер аралындағы британдық губернатордың Фрейзердегі алтын кен орындарына тек Викториядан және Фрейзер өзені арқылы ғана кіруге болатыны туралы бұйрығына ашық қарсылық білдірді. Бұл шараның мақсаты қарулы американдықтардың үлкен топтарының кіруіне жол бермеу, сондай-ақ оларды кез келген мылтықтан және үндістермен сауда жасауға арналған тауарлардан айыру болды (алтын асығы кезінде бұл сауда Hudson's Bay Company компаниясының монополиясында болды). Жолдың үздіксіз пайдаланылуы ерте колонияның АҚШ азаматтарының бақылаусыз кіруіне тосқауыл қоюдағы әлсіздігін көрсетті, дәл осы жағдай Okanagan жолында да байқалды. АҚШ шекаралық комиссиясының әскерлері, маршруттың оңтүстік АҚШ жағына жақын орналасқан, Макгоуэн соғысы кезінде дайындыққа келтірілді, сондай-ақ Сан-Хуан аралдары дауы (Шошқа соғысы) кезінде де сол жерде тұрды. Сол сияқты, Канада тарапында, көптеген жылдар бойы Канада Құралдарының Чилливак базасы болған Сардис ауданындағы үлкен жер учаскесі 1870 және 1880 жылдары фениандық шабуылдар қаупіне байланысты әскери резерв ретінде бөлінді. Алайда, бұл бөлу жергілікті Stó:lō тайпасының санына да, сонымен қатар АҚШ тарапынан болатын агрессияға да жауап ретінде жасалды. Бүгінде Колумбия аңғарында шекаралық өткел жоқ, тек егістік жерлер арқылы созылған қоршау бар.

The Whatcom Trail was an overland trail from the Puget Sound area of Washington Territory during the Fraser Canyon Gold Rush of 1858. The trail began on Bellingham Bay, at Fairhaven (now a Bellingham neighbourhood), the route used went via a route known as the Columbia Valley, which is a lowland route connecting the mid Nooksack River area with Cultus Lake and the lower Chilliwack River in the Upper Fraser Valley, about 80 km east of today's Vancouver. In 1858, T. G. Richards built the first brick building in Washington as an outfitter for those using the Whatcom Trail. The name "Whatcom" comes from the Lummi place name x̣ʷátqʷəm, probably meaning "noisy" with reference to a waterfall. A more westerly route now in use for a major border crossing (at Sumas) was not usable due to the presence of Sumas Lake, a large shallow lake, now drained and turned into agricultural land. An alternate route to the main Whatcom Trail was the Skagit Trail, which went up the river of that name to its headwaters, from which another "back valley" emerges on the Fraser near Hope, then the HBC fur trading post Fort Hope. There are no known statistics for the number of goldseekers who travelled the Whatcom Trail during the gold rush, although certainly they may be counted in the thousands. Its existence was in open defiance of the edict from the British Governor on Vancouver Island that access to the Fraser goldfields must be made from Victoria, and then from there via the Fraser River only. In part this measure was intended to prevent the entry of large parties of armed Americans, and also to strip them of any handguns and any goods for trading with the Indians (still a Hudson's Bay Company monopoly during the gold rush). The route's ongoing use was demonstration of the early colony's essential inability to prevent unregulated intrusion by US citizens, as was also the case with the Okanagan Trail. US troops of the Border Commission who were stationed near the route's southern US end were put on alert during the McGowan's War crisis, and were also stationed there during the San Juan Islands Dispute (the Pig War). Similarly, on the Canadian side, the large tract of land in Sardis that for many years was Canadian Forces Base Chilliwack was laid aside as a military reserve during the scare over potential Fenian Raids in the 1870s and 1880s. That allocation, however, was as much a response to local Stó:lō First Nations numbers as it was to potential American aggression. There is no border crossing at the Columbia Valley today, only a fence across farmland.