Эрл Стэнли Гарднер романдарының кейіпкері: Даг Селби

Кіріспе

Эрл Стэнли Гарднердің романдарының кейіпкері Даг Селби – Эрл Стэнли Гарднердің құрастырған ойдан шығарылған тұлғасы. Ол тоғыз кітапта пайда болады, олардың көпшілігі бастапқыда журналдарда бөлім-бөлім жарияланған. 1971 жылы Джим Хаттон оны «They Call It Murder» телефильмінде сомдады, бұл фильм «The D. A. Draws a Circle» романының негізінде еркін түсірілген, – серияның жалғыз бейімделуі.

Кейіпкер

Дуг Селби әдеби өмірін жаңадан сайланған аудандық прокурор (Д. А.) ретінде бастады, шартты түрде Калифорния штатының Мэдисон округінде (Гарднер біраз уақыт өмір сүрген және жұмыс істеген Калифорния штатының Вентура округіне негізделген). Қала мен округ саяси жемқорлыққа толы болған, бірақ Даг пен жаңадан сайланған шериф Рекс Брэндон реформалық бағдарламамен сайлауға түсіп, аудандық прокурор және шериф лауазымдарын жеңіп алды. Ауылдық округтің прокуроры болу Селби үшін оңай болған жоқ. Оның алғашқы ісі ("Д. А. Оны кісі өлтіру деп есептейді") бойынша оппозициялық "The Blade" газеті оған қарсы шығып, алғашқы ісіне байланысты отставкаға кетуін талап етті. Бұл кісі өлтіру ме? Тіпті "Clarion" газетінің тілшісі Сильвия Мартин (оның сайлау кампаниясын қолдаған және кейін де адал болған газет) оған қылмысты ашуға 24 сағат берді. "The Blade" Селбиге қарсы шабуылдар жасауда аяусыз болды. Кейіннен олардың округті басқаратын саяси машинаның бір бөлігі екені анықталды, бірақ соңғы кітапта жаңа иесі саяси қуғын-сүргін арқылы пайда табуға тырысты. Селби прокурор ретінде бірнеше қосымша істерге тап болды. "Д. А. Шам жағады" атты кітабында ол жергілікті бай отбасыға қарсы тұрды. Отбасының қызы Инес Стейплтон округтік прокурорлыққа үміткер болғанға дейін Дагтың сүйіктісі болған. Даг ақырында оның бауырының қылмыстық сөз байласудың бір бөлігі екенін көрсетті, бұл отбасының әлеуметтік беделін түсірді, бірақ Инес Дагты одан да қатты жақсы көретіндей болды және оны құрметтеуге бел буды. Ол өзі заңгер болып, оған қарсы күресуге шешім қабылдады. Дагтың ең үлкен қарсыласы – үлкен қылмыстық қорғаушы адвокат Альфонс Бейкер Карр болды, ол Лос-Анджелестегі практикасынан зейнетке шығу үшін тыныш ауылдық қоғам іздеп жүргенін мәлімдеді. "Д. А. Шеңбер салады" кітабында А. Б. Карр қылмыстық істі анықтап, оны шантаж арқылы жергілікті ықпалға ие болды. Ол қудалаудан қашып құтыла алды, бірақ серияның соңына дейін Селбидің қас жауы болып қалды. А. Б. Карр Пери Мейсонның кері образы ретінде бейнеленді – ұстамсыз, аморалды және циниктік, ал Даг Селби Гамильтон Бургердің кері образы болды, ол тек әділдік пен теңдікпен ғана айналысты, прокурор ретіндегі жеңістерінің санына немесе баспасөздегі беделіне мән бермейтін. Инес Стейплтон заңгерлік білімі мен лицензиясын алғаннан кейін, адвокаттық емтиханды тапсырғаннан кейін біраз уақыттан соң Мэдисон қаласына оралды. Ол "Д. А. Сотқа барады" кітабында оның қарсыласы болды, бірақ Селби оның клиентіне қарсы айыптауды алып тастады, себебі ол кінәлі тарапты тұтқындау және айыптау үшін қажетті дәлелдерді тапты. Даг Селби "Д. А. Мөрді бұзады" кітабына дейін Мэдисон округінің прокуроры лауазымынан кетті. Ол барлау қызметіне кіріп, әскери қызметке қатысты, бірақ демалыста жүргенде Мэдисон қаласына оралды. Осы процесте ол көптеген бұрынғы достарына көмектеседі. Ол бұрынғы серіктесі Рекс Брэндонға кісі өлтірушіні тұтқындауға көмектеседі; оның ескі жалыны және жақсы досы Инес Стейплтонға А. Б. Каррға қарсы өсиеттік дауды жеңіп алуға көмектеседі (бұл өте тапқыр жалған куәлік ісін қамтыды); және тілші досы Сильвия Мартинге кісі өлтіру мен кісі өлтіруге талпынысқа байланысты ақпарат береді. Даг Селби Мэдисон округіне оралды және соңғы екі оқиғада қайтадан прокурор болды. "Д. А. Тәуекелге барады" кітабында Селби Екінші дүниежүзілік соғыстан оралғаннан кейін, прокурорлық лауазымын қайтару үшін жеткілікті танымал болғаны көрсетілген. Ол тағы да әділдік үшін күресті және сол кітапта өзінің ескі жауына қарсы бірнеше күшті соққылар берді. Селби А. Б. Каррды қылмыстық сөз байласумен айыптау үшін қажетті дәлелдерді тапты; бірақ заңгердің шеберлікпен жасаған заңдық стратегиясымен олар жоққа шығарылды. Селби соңғы кітабы "Д. А. Жұмыртқаны сындырады" үшін оралды, онда алдыңғы кітапта қолданылған стратегияның салдары зерттеледі және Селби, шериф Брэндон және А. Б. Карр арасындағы соңғы қақтығысқа әкеледі. Кітаптың соңы аяқталмаған жұмыс ретінде көрсетілген. Гарднер сол кезде сериалды тоқтатуға шешім қабылдаса да, ол ескі А. Б. Каррдың тағы да құтылып кетуі мүмкін екендігіне қатысты белгісіздік қалдырды, Гарднерге оның белгілі жаумен "Д. А. " оқиғаларын жазуға мүмкіндік берді. Даг Селбидің кітаптарында американдық сот жүйесінің дұрыс және бұрыс жақтары жиі көрсетіледі. Селби мен Брэндонның серіктестігі әділдік идеалдарына бағытталған болса, Мэдисон қаласының полиция бастығы Отто Ларкин саяси шабуылшы ретінде бейнеленді, ол күдіктілерді тұтқындап, айыптау болмаса, прокурорды кінәлайды. Сол сияқты, "Д. А. Мөрді бұзады" кітабында Брэндон Селбиге жаңа прокурор оны айыптамау үшін дәлелдерді жинамағаны үшін кінәлайтынын айтады.

Doug Selby started his literary life as the newly elected District Attorney (D. A.) in the fictional Madison County, California (based on Ventura County, California, where Gardner lived and worked for a time). The city and county were politically corrupt, though Doug and the newly elected Sheriff Rex Brandon ran on a reform ticket and won the offices of District Attorney and Sheriff. Life as a rural county D. A. was not easy for Selby. In his first case (The D. A. Calls It Murder), the opposition newspaper The Blade steadfastly opposed him, and called for his resignation over his first case. Was it murder? Even Sylvia Martin, the reporter for the Clarion (the friendly newspaper that supported his campaign, and was loyal to him afterwards) gave him only 24 hours to solve the crime — and prove himself worthy of the office. The Blade was totally ruthless in their attacks against Selby. It was eventually revealed they were part of a political machine that ran the county, though in the final book the new owner was just out for profit via political persecution. Selby, as the D. A., encountered several additional cases. His next, documented in The D. A. Holds a Candle, pitted him against a wealthy family of the area. A daughter of the family, Inez Stapleton, was Doug's love interest before he ran for district attorney. Doug eventually showed her brother was part of a criminal conspiracy, which ruined the family's social standing, though Inez seemed to love Doug all the more and was determined to make him respect her. She decided to become a lawyer herself and stand against him in that quest. Doug's greatest opponent was the great criminal defense attorney Alphonse Baker Carr, who claimed to be seeking a peaceful rural community in which to retire from his Los Angeles practice. In The D. A. Draws a Circle A. B. C. figured out a criminal case through which he could blackmail his way into local influence. He was able to escape prosecution, but remained the arch enemy of Selby through the rest of the series. A. B. Carr was portrayed as a kind of Bizarro World opposite of Perry Mason unscrupulous, amoral and cynical; and Doug Selby as the opposite of Hamilton Burger, being concerned solely with justice and equity, not caring a fig about his batting average as a prosecutor; or about his image in the press. Inez Stapleton returned to Madison City sometime after that, having earned her law degree and license, having passed the bar exam. She was his opponent in a case during The D. A. Goes to Trial, though Selby dropped the charges against her client after finding the proof he needed to arrest and convict the guilty party. Doug Selby resigned as the D. A. of Madison County sometime prior to The D. A. Breaks a Seal. He had enlisted in the military as an intelligence officer, but returned to Madison City while on leave. In the process, he helps many of his old friends. He helps his former partner, Rex Brandon, to arrest a killer; his old flame and good friend, Inez Stapleton, to win a will contest lawsuit (which involved a very clever case of perjury) against A. B. C.; and provides his reporter friend, Sylvia Martin, with the story behind a murder and an attempted murder. Doug Selby returned to Madison County, and was again the D. A. for the final two stories. Talk from The D. A. Takes a Chance shows that Selby, after returning from his service in World War II, was popular enough to regain the D. A. job. He again fought for justice, and dealt some crippling blows against his old nemesis in that book. Selby finally got needed proof to charge A. B. C. with criminal conspiracy; however, it was negated by a brilliant piece of legal strategy by the lawyer. Selby returned for a final book, The D. A. Breaks an Egg, which explores some of the ramifications of the strategy used in the previous book, and leads up to a final showdown between Selby, Sheriff Brandon and A. B. Carr. The end of the book is shown as a work in progress. Although Gardner had decided to end the series at that point, he left enough uncertainty in the resolution to make it possible that old A. B. C. would slip out of it yet again, giving Gardner the option of writing more "D. A." stories with his established villain. The Doug Selby books often point out what is right and wrong about American justice systems. While Selby and Brandon were a partnership geared towards the ideals of justice, Madison City police chief Otto Larkin was portrayed as a political hack, who arrested suspects and would just blame the D. A. if there wasn't a conviction. Similarly, in The D. A. Breaks a Seal Brandon tells Selby that the new D. A. would blame him for not getting the evidence needed to convict.