Кіріспе

1993 жылғы құқықтық триллер, Джон Гришемнің туындысы

«Клиент» (1993) – американдық автор Джон Гришем жазған құқықтық триллер. Оқиға көбінесе Теннесси штатының Мемфис қаласында және Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында өрбітеді. Бұл Гришемнің төртінші романы.

Сюжет

Луизиана штатынан сенатор Бойд Бойетт жоғалып кетті. Мафияның қолдауымен құрылған компанияның ірі токсикалық қоқыс полигонына қарсылық білдіргені үшін, оны адам өлтіру деп күдікті деп саналады. Бірақ оның денесі табылмады, ал Нью-Орлеандағы прокурор Рой Фолтриг күдікті іздеп жүр. Барри "Блед" Малданно, белгілі қылмыскер және Джонни Суларидің немере інісі, Нью-Орлеан қылмыскер отбасының басшысы ретінде күдікті. ФБР Мулданноны іздеп, оның өліміне әкелетінін үміттенді. Он бір жасар Марк Свей, оның кіші інісі Рикки және олардың ажырасқан анасы Дианн Мемфистегі трейлер паркінде тұрады. Марк пен Рикки үйінің маңында орманда темекі шегеді, олар машинасына түтін құю арқылы өзін-өзі өлтіруге тырысқан адамға тап болады. Маркты қолға алып, машинаға отырғызады. Есірткі мен алкогольдің әсерінен өзін адвокат Джером Клиффорд деп танытады. Клиффорд Маркқа Бойеттің денесі қайда екенін айтқан Мулданнодан өлтірілуін болдырмау үшін өзін өлтіруді жоспарлап отырғанын айтады. Марк қашып құтылуға тырысады, ал Клиффорд өзін-өзі атып өлтіреді. Рики өз-өзіне қол жұмсауды көргеннен кейін кататонияға ұшырап, ауруханаға түседі. Билік пен мафия Клиффорд Маркка дененің қайда екенін айтқан шығар деп күдіктенді. ФБР Маркпен жедел сөйлесуді талап етеді. Жасына қарағанда ақылды, ол өзіне заңгер қажет екенін түсінеді. Кездейсоқ ол балаларды қорлау жағдайларында маманданған адвокат Регина "Реджи" Лавпен кездеседі, ол бір долларлық белгілік төлем үшін оны қорғауға келіседі. Реджи Марк өзіне толық оқиғаны, соның ішінде мәйіттің қайда екендігін айтпады деп күдіктенді. Екі мафия операторы Боно мен Пирини Нью-Орлеаннан Мемфиске Марктың не білетінін білу үшін жіберіледі; олар ауруханада тыңдау үшін жергілікті "қауіпсіздік мамандары" Нэнс пен Сиссонды жалдайды. Реджи Марктың атынан ФБР-ге сұхбат береді, бірақ ол толық оқиғаны білмейді. Ауруханада жүріп, Марк Нэнс оны бұрыштап, егер сөйлесе өлтіремін деп қорқытады. Фолтригг, саяси мақсат-мүддесі бар, атақ-даңқ іздейтін заңгер, қазылар алқасына уағыз айтуды ұнататынына байланысты "пастор Рой" деп аталады, ол Мемфистегі АҚШ прокуроры Джордж Ордтың кеңсесіне келеді, онда оны сәл қарсы алмайды. Фолтригг және оның қызметкерлері Маркқа дененің қайда жасырынғанын ашу үшін әдістер ойлап табады, сонымен қатар Реджиді сотқа тарту үшін, адвокат-клиент құпиясын ашады деп үміттенеді, Реджи дененің орнын біледі деп болжайды. ФБР Жасөспірімдер сотының судьясы Гарри Рузвельтке Маркты өзінің қорғанысы үшін ұстап тұруды сұрап өтініш жасайды. Бұл Рузвельтпен келісіледі, ал Марк Риккидің аурухана бөлмесінде тұтқындалады. Марк пен Реджи судьяның алдына келеді, бірақ қорқыныштан Марк "Бесінші" қабылдап, білгенін ашудан бас тартады. Ол қамауға алынып, медициналық жағдайды жасамалап, ауруханаға жеткізіледі, одан ол қашып кетеді, ақырында Реджиге бас сауғалайды. Боно мен Пирини Свей отбасы трейлерын өртеп жібереді; отбасы қазір үйсіз және басқа ештеңе жоқ. Дианна ең төменгі жалақыға жұмыс істейтін sweatshop-тағы жұмысын жоғалтады, бірақ Реджи компания президентіне сот ісін қозғаумен қорқытады, егер олар оның жалақысын және ауруханаға жаңа гүлдер жіберіп тұрса. ФБР директорының орынбасары К. О. Льюис іске тартылады. Ол Марктің денесі қайда екенін айтса, Свейлер отбасын куәгерлерді қорғау бағдарламасына енгізеді. Реджи мен Марк Клиффордтың үйіне Малданноның серіктерімен бірге барады. Олар Клиффордтың қайық қоймасындағы бетон астында жатқан денені қазып шығара бастайды, бірақ қақтығыс соңынан келеді және олар қашады. Марк пен Реджи денені тауып, қашып кетеді. Келісім жасалды, Свейлер отбасы куәгерлерді қорғау жүйесіне кіруге келісті. Риккиді арнайы ауруханаға жатқызу жоспарланған; ол сауыққаннан кейін олар басқа жерге ауыстырылады. Отбасы ФБР ұшағымен ұшып кеткенде, Реджи ФБР-ге мәйіттің орналасқан жерін айтады.

Сыни қабылдау

"Чикаго Трибьюн" газеті "ритмі баяу, ал кітап ешқандай серпіліс алмайтындықтан, тым ұзаққа созылған сияқты" деп жазды. "Kirkus Reviews" басылымы "кітап оқырманды бірден қызықтырып, кернеуді соңына дейін сақтайды" деп мәлімдеді.

Бейімделулер

1994 жылы роман негізінде түсірілген фильмді Жоел Шумахер режиссерлік етті. Басты рөлдерді Сьюзан Сарандон, Томми Ли Джонс, Мэри Луиза Паркер және жаңа актер Брэд Ренфро сомдады. Фильм 1994 жылғы 20 шілдеде көрсетілімге шықты. Сьюзан Сарандон фильмдегі жұмысы үшін «Оскар» сыйлығының «Ең үздік әйел актер» номинациясына ие болды және BAFTA сыйлығын «Басты рөлдегі ең үздік әйел актер» номинациясында жеңіп алды, ал Ренфро «YoungStar» және «Жас суреткер» сыйлықтарын жеңіп алды. Фильмнің сәттілігі арқасында сол аттас телесериал түсірілді, онда Жобет Уильямс және Джон Хирд қатысты. Сериал бір маусым (1995–1996) көрсетілді.