Кіріспе

2004 жылғы Джонас Акерлундтың «I'm Going to Tell You a Secret» фильмі – әнші Мадоннаның 2004 жылғы Re-Invention World Tour гастрольдік саяқатын көрсететін 2005 жылғы американдық деректі фильм. Жонас Акерлунд режиссерлік еткен фильмнің тұңғыш көрсетілімі 2005 жылдың 21 қазанында MTV арнасында өтті, ал DVD нұсқасы 2006 жылдың 20 маусымында Warner Bros. Records компаниясы арқылы жарық көрді. Бұл деректі фильм бастапқыда «The Re-Invented Process» деп аталып, гастрольдік саяхатқа және Стивен Кляйннің X STaTIC Pro=CeSS көрмесіне сілтеме жасады. Фильм аталған көрмеден алынған кадрлармен басталып, Мадоннаның гастрольдік турға бишілерді іріктеуі, оның командасының түрлі қалалар мен елдерде саяхаттауы, әншінің өмірі, некесі, діні және балалары туралы ойларымен жалғасады, соңында Мадоннаның наразылықтар ортасында Израильге сапарымен аяқталады. Бұл деректі фильм Мадоннаның гастрольдік саяхаттағы шығармашылық жағын көрсету қажеттілігінен және еврей мистикасы – Кабалаға деген сенімінен туындады. 1991 жылғы «Truth or Dare» деректі фильмі Голливудтың сәнін көрсеткенімен, «I'm Going to Tell You a Secret» әншінің өмір мен руханиятқа қатысты жеке көзқарастарын баяндауды мақсат етті. «Truth or Dare» сияқты, концерттік сахналар түсті түсірілді, ал фильмнің қалған бөлігі қара-ақ түспен сомдалды. Мадоннаның бишілері мен командасынан бөлек, Акерлунд оның отбасын, жұмыс процесін және күнделікті өмірін де түсірді. Мадонна мен оның бұрынғы күйеуі Гай Ричидің Лондонның Мейфэр ауданындағы жергілікті пабы кейбір сахналарға түсірілу үшін пайдаланылды. Фильмде Мадоннаның әкесі, анасы және режиссер Майкл Мур де қатысады. Деректі фильмді шығару алдында Мадонна таңдалған достары мен әріптестерін Ноттинг-Хиллдегі кинотеатрға шақырып, фильмнің үш сағаттық нұсқасын көрсетті. Кабала туралы артық ақпараттарға байланысты сынға ұшырағаннан кейін фильм қысқартылды. Фильмнің жарнамалық көрсетілімі мен премьерасы барысында Мадонна баспасөз өкілдерімен сұрақ-жауап сессияларына қатысып, сондай-ақ Нью-Йорктегі Хантер колледжінің студенттеріне лекция оқыды. «I'm Going to Tell You a Secret» фильміне сыншылар арасында әртүрлі пікірлер болды. Көптеген рецензенттер концерттік қойылымдарды, балалары мен отбасы туралы сахналарды жоғары бағаласа, фильмнің өзімшілдігі мен мақтанғанына сын тақты. «I'm Going to Tell You a Secret» екі дискіде шықты: бірінші дискіде шоудан 14 ән, екінші дискіде деректі фильм бар. Фильм сыншылар тарапынан жағымды пікірлер алды, бірақ коммерциялық тұрғыдан орташа табысқа жетті.

Қысқаша мазмұны

Құжаттық фильм X STaTIC Pro=CeSS көріністерімен басталады, онда Мадонна койоттың жанында отырған патшайым ретінде бейнеленеді. Интродан кейін әнші музыка директоры Стюарт Прайспен вокал жаздырады және Re Invention World Tour үшін бишілерді іріктеуге қатысады. Кабала Мадонна мен оның ұстазы Эйтанның осы мистикалық ілімді түсіндіруі арқылы көрініс тапты. Парижде Мадонна бишілерін Катия мен Мариэль Лабектің классикалық фортепиано концертіне алып барады. Palais Omnisports de Paris Bercy-дегі қойылымнан кейін тур Лиссабонда аяқталады. Мадонна фотограф Стивен Клейн басқарған X STaTIC PRo=CeSS атты көркемдік инсталляцияға қатысқаннан кейін осы турнени құруға шабыттанды. Тур үшін көптеген әндер репетицияланды, соның ішінде жиырма төрт ән соңғы тізімге енді. Тур бес бөлімге бөлінді: француз бароккосы, Мари Антуанеттің қайта жаңғыруы, әскери армия, цирк кабаресі, акустикалық және шотланд тайпалық. Дизайнер Арианн Филлипс костюмдерді «қайта ойлап табу» концепциясына сүйене отырып жасады. Ашылу бөлімінде көбінесе би өнері көрсетілді. Әскери бөлімде соғыс тақырыбындағы қойылымдар ұсынылды. Цирк жеңіл ойын-қуанышпен, ал акустикалық бөлімде көңіл көтеріңкі емес қойылымдар болды. Соңғы шотланд бөлімінде Мадонна мен оның орындаушылары қарқынды билер орындады. Алайда, әнші Элтон Джон Мадоннаны тур кезінде гул қысқартқан деп айыптады. Мадоннаның өкілдері бұл айыптауларды жоққа шығарды, ал Элтон Джон кейін кешірім сұрады. Re Invention World Tour коммерциялық жағынан сәтті болды. Тур күндері мен орындары жарияланғаннан кейін билеттер дереу сатылып кетті, бұл ұйымдастырушыларды қосымша күндер қосуға мәжбүр етті. Тур аяқталғаннан кейін ол 2004 жылғы ең табысты концерттік тур деп танылды, 56 қойылымнан 900 000 көрерменнің қатысуымен 125 миллион доллар (1 миллион доллар) табыс әкелді. Ол 2004 жылғы Billboard Touring Awards сыйлығында «Жылдың үздік туры» аталымын жеңіп алды.

Құрастыру және әзірлеу

Бұл тур туралы "Сізге бір құпияны айтамын" атты деректі фильмде баяндалған. Бастапқыда турне мен X STaTIC Pro=CeSS көрмесіне сілтеме жасай отырып, "The Re Invented Process" деп аталған деректі фильм Мадоннаның Солтүстік Америка мен Еуропаға 2004 жылдың 24 мамырынан 14 қыркүйегіне дейінгі сапары барысында түсірілді. Оны бұрын музыкалық бейнеклиптер, жарнамалар және культты фильм "Spun" (2003) режиссері Джонас Акерлунд түсірген. Деректі фильм Мадоннаның турдағы көркем жағын көрсету және еврей мистикасы – Кабалаға деген құлшынысын таныту ниетінен туындады. 1991 жылғы "Ақиқат немесе батылдық" деректі фильмі Голливудтың жылтыр әлемін бейнелеген болса, "Сізге бір құпияны айтамын" фильмі әншінің өмірге және руханилыққа қатысты көзқарастары туралы болды. Кейбір сахналарда Ричи Мадоннаның концерттерінің бірінен қашып, ішімдік ішуге шыққандарын көрсеткен, бұл әншіні көз жасына келтірді. 2005 жылдың желтоқсан айында Rolling Stone журналына берген сұхбатында Мадонна:

"Менің Гаймен қарым-қатынасым [документальді фильмде] ерекше болып көрінді. Бұл қалыпты қарым-қатынас емес. Көптеген еркектер фильмді көріп, Гайдың мінезін ұнатады, себебі ол маған ешқандай артықшылық бермейді. Біздің арамызда шынайы және терең байланыс бар жұп ретінде көрінеміз деп ойлаймын. Ол әрқашан мен үшін қолдау көрсетіп тұрады, бірақ оған әсер ете алмайды. Мен өзімді "The Honeymooners" сияқты сезінемін, тек мен Джеки Глисонның кейіпкерімін. Әрине, ол маған жиі ашу келтіреді, бұл кез келген жақын адамға тән. Кабала фильмнің соңында маңызды орын алды, және әнші Израильге рухани саяхат жасауды қалады. Алайда, ультра-ортодоксал яһудилер оның сапарына қарсылық білдіріп, Мадоннаның 2002 жылғы "Die Another Day" әнінің бейнеклипінде филактерияны (тефалин) білезік ретінде кигенін көрсету арқылы яһуди дінін қорлағанын мәлімдеді – бұл әдетте тек ерлерге арналған яһуди салты. Бейнеклипте ол Құдайдың 72 қасиетті есімінің бірін құрайтын еврей әріптерімен жазылған электр орындығынан қашып құтылады. Израильдің қауіпсіздік қызметі әншіге сапардан бас тартуға кеңес бергенімен, ол солтүстік Израильдегі еврей ғалымдарының зираттарына, сондай-ақ Бейтләхемнің шетіндегі Рахилдің зиратына, яғни библейлік ана Рахилдің дәстүрлі жерлеу орнына барды.

Өндіріс және шығару

Мур бастапқыда деректі фильмді түсіруге ұсыныс жасады, бірақ Мадонна Мур өзінің жеке жобасы "Fahrenheit 9/11"пен айналысып жатқандықтан, режиссер ретінде Акерлунды шақырды. Кейінірек Мур монтаждауға көмектесетінін айтып, Мадоннаға "мүмкіндігінше көп материал түсіруді" кеңес берді. "Мен саған бір құпияны айтам" Мадонна үшін маңызды фильм болды, ол осы деректі фильм арқылы өзінің жетілген бейнесін көрсетуге ниеттенді. Ол өндіріске бір миллион доллар (бір миллион доллар) жұмсады. Әнші Акерлундпен монтаждау бөлмесінде уақыт өткізіп, барлық кадрларды талдап, соңғы нұсқаны жасады. Ол сол кездегі ойларын еске алды:

"Мен алғаш рет адамдарға көрсетіп отырғанда, театрдың артында отырдым. Менің аяғымның астында тер жиналғандай болды. 'Ой, құдай-ау, дұрыс істедім бе? О, бұл көрініс тым ұзақ. О, бұл тым қысқа. Олар осы бөлікті түсіне алады ма? Олар бұны ұнатады ма? О, олар оны қызықсыз деп ойлайды!' Мен барлық уақыт бойы уайымдап, тырнақтарымды шайнап тастадым." Фильмді шығару алдында Мадонна достары мен әріптестерін Ноттинг-Хиллдегі жергілікті кинотеатрда фильмнің үш сағаттық қаралай нұсқасын көруге шақырды және олардың пікірлерін ескерді. Басым көпшілік пікірі бойынша, фильмде Кабала туралы тым көп ақпарат бар екен, сондықтан ол осы бөлімдерді едәуір қысқартуға шешім қабылдады. Ол сондай-ақ оны Нью-Йорк қаласындағы Хантер колледжінің киностуденттеріне көрсетіп, сұрақ-жауап сессиясын өткізді. Бұл акция mtvU-ның Stand In жобасының бөлігі болды, онда атақты адамдар колледж профессорларының орнына келді. Ұлыбританияда деректі фильмнің тұсаукесері 2005 жылдың 14 желтоқсанында Channel 4 арнасында өтті.

Сыни жауап

"Мен сізге бір құпияны айтамын" фильмі сыншылар тарапынан әртүрлі пікірлер алды. О'Брайен фильмде Мадоннаның "жұлдыздық мәртебесіне қол жеткізу бағасымен туындаған ерекше оқшаулануын" көрсеткенін атап өтті. Ол оның әкесімен байланысты сахналарды, сондай-ақ Мадоннаның өзін-өзі бақыламайтын тұстарын – балаларымен араласатын кездерін, "семіз итальяндық жамбастары" туралы әңгімелерін және Дублиндегі жаңбыр астындағы өнер көрсетілімін жоғары бағалады. The Observer газетінен Кэтрин Флет оны "таң қалдыратын, [онымен] Ритчимен қарым-қатынасына қатысты ұсақ-түйек көзқарастар бар, олар кейде оның баршамыз сияқты қыз бен сәл әлсіз сезінуіне себеп болады" деп сипаттады. The Guardian басылымынан Руперт Смит режиссердің "жоғары деңгейде сахналаған қойылымнан барлық мүмкін көріністерді сығып алғанын" айтты, бірақ "1991 жылғы "Мадоннамен төсек" фильмінде одан да көп ашық әңгіме болған; бұл жолы ол тек қана шындыққа ұқсайтын көрініс жасады". Дегенмен, ол: "Көрсетілім алдындағы қарапайым дұғалардың өзі көзге жас келтірді. Бізге "атақ пен байлықтан гөрі өмірде тереңірек, маңыздырақ нәрсе бар" немесе "материалдық әлем" жаман екенін айтудың қажеті жоқ. Бірақ 20 жылдық мансабында әлі де әлемді өзгертуге тырысып жүрген әртісті көру жақсы". Rolling Stone журналынан Барри Уолтерс "Мен сізге бір құпияны айтамын" фильмінің "диваның 1991 жылғы "Ақиқат немесе батылдық" деректі фильміндегі қызықты сәттерінен айырылғанын" атап өтті. "Оның орнына, бұл фильмде әлемдік Мадж, жаңаша ойлауға және шынайы болуға тырысады". Jam! басылымынан Даррил Стердан фильмге бес жұлдыздың үшеуін берді, "оның барлық видеоларын көру және оның шоуынан гөрі лимузинін көру әлі де жаман" деді. DVD Movie Guide веб-сайтынан Колин Джейкобсон "Мен сізге бір құпияны айтамын" фильмінің көрермендерді екіге бөлетінін және фильмге реакция Мадоннаға деген көзқарасқа байланысты болатынын айтты. "Мен сияқты жанкүйерлер өзімді-өзім бағалайтын сәттерін елемей, турне элементтерінен ләззат ала алады. Бізге Мадоннаның сахнадағы өміріне үңіліп қарау да ұнайды", - деп қосты ол. Бұл пікірді Lexington Herald Leader басылымынан бір рецензент де қолдады, ол Мадоннаны "уағызшы" емес, "ойыншы" ретінде қарағандықтан, тікелей көрсетілімдерден басқа фильмнен ләззат алмағанын мойындады. 2007 жылы "Madonna: The Confessions Tour Live" телеарнасындағы тұсаукесерін қарап отырып, The New York Times басылымынан Джинья Беллафанте Мадоннаның көмекшілері мен бишілерін құшақтап, танысқан адамдарына мейірімді болуды қалаған көріністерін еске алды. Ол Мадоннаның көпшілігі "көптеген Мадонналардың бірі, өзін жетілдіруден бас тартып, Оксфордты сақтандыру компаниясы деп ойлаған" Мадоннаны сағынғанын білетінін айтты. AllMusic компаниясынан Стивен Томас Эрлвин деректі фильмнің мақсатына жеткенін сендірді. "Бұл 2006 жылғы турнеге баруды ойлағандарды билет сатып алуға ынталандырады", - деп қосты ол. Pitchfork басылымынан Стивен М. Деуснер фильмді сынға алды: "[Мадоннаның] өмірі бұл деректі фильмде тыныш кабала зерттеуімен және өзін-өзі тануға тырыспауымен көрсетілген. Ол Мадоннаның өзін-өзі танудағы кемшіліктерін, оның поэзияға жасаған ұятты әрекеттерінен бастап, бишілерімен сөйлескен қарапайымдығынан және қонақ елдің ескертулеріне қарамастан, Рахиланың қабіріне жасаған жауапсыз сапарына дейін ашып көрсетеді". Ол Мадоннаның әндері "бір-бірімен ортақ тілі жоқ адамдар арасында ортақ тілге айналғанын" және "оның музыкасы екі онжылдықтан бері әлемді өзгертіп келе жатқанын, бірақ өкінішке орай, ол мұны білмейді, оның поп-мәдениеттегі бірлігінің жалғыз "құпиясы" екенін" айтып, сынды аяқтады.

Үй медиасы мен альбом

I'm Going to Tell You a Secret екі дискіден тұратын форматта шықты, оның бірі шоудан 14 әннен тұратын CD, екіншісі – деректі фильмді қамтитын DVD. Деректі фильм мен альбом сонымен қатар iTunes Store дүкенінде цифрлық жүктеу түрінде де қолжетімді болды. Тікелей концерттік CD-де "The Beast Within" және "Hollywood" атты екі алдын ала жазылған трек болды, ал DVD-дегі қосымша материалдарға деректі фильмнен 12 өшірілген эпизод енді. Ол коммерциялық тұрғыдан орташа сәттілікке қол жеткізді, Бельгия, Канада, Франция, Германия, Италия және Швейцариядағы музыкалық чарттардың топ ондығына енді, ал DVD Австралия, Испания және АҚШ-тағы бейне чарттардың көшбасшысы атанды.