Кіріспе

1987 жылғы американдық супергерой фильмінің режиссері Гари Годдард.

«Ғалам шеберлері» (Masters of the Universe: The Motion Picture) – Mattel компаниясының «Ғалам шеберлері» франшизасы негізінде түсірілген 1987 жылғы американдық фантастикалық фильм. Фильмнің режиссері – Гари Годдард, продюсерлері – Йорам Глобус және Менахем Голан, ал сценарий авторы – Дэвид Оделл. Басты рөлдерді Дольф Лундгрен, Фрэнк Лангелла, Джон Сайфер, Челси Филд, Билли Барти, Кортни Кокс, Роберт Данкан Макнил және Мег Фостер сомдады. Фильм екі жасөспірімнің ғаламдағы ең күшті адам – Хе-Мэнмен танысуы туралы. Ол достарымен бірге Жерге келіп, зұлым Скелетордың олардың туған әлемі Этернияны басып алуына мүмкіндік беретін ғарыштық кілтті алуына тосқауыл қояды. «Ғалам шеберлері» фильмі 1987 жылдың 7 тамызында АҚШ кинотеатрларында көрсетілді. Бұл фильм сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтсіздікке ұшырады, 22 миллион долларлық бюджетке қарсы бүкіл әлем бойынша 17 миллион доллар тапты. Шығарылған кезде фильм киносыншылардың теріс пікірлеріне ие болды, бірақ қазір культты фильм ретінде қарастырылады. 2024 жылдың 1 мамырында Трэвис Найт режиссерлік ететін екінші фильмнің түсіріле бастауы және 2026 жылдың 5 маусымында көрсетілетіні жарияланды.

Жазу және әзірлеу

Ғалам шеберлері ойыншықтары 1982 жылы басталды, одан кейін 1983 жылдан 1985 жылға дейін «Хе-Мэн және Ғалам шеберлері» телесериалы жарық көрді. 1985 жылы «Серінің құпиясы» атты Хе-Мэн және Ғалам шеберлері кейіпкерлері жұлдызды алғашқы толық метражды фильм шықты. Содан кейін «Ғалам әлемінің иелері» фильмін түсіру жұмыстары басталды. Дэвид Оделлдің сценарийінің бастапқы нұсқаларының бірі (оның бұрынғы жазу жұмыстарына Supergirl және The Dark Crystal кіреді) He-Man және She-Ra подкастының үшінші эпизодында, «Мастерлер Каст» тақырыбында талқыланды. Бастапқы жобада Этерния мен Жылан тауына көбірек уақыт бөлінді, Бист-Мэн сөйлейтін рөлде болды және Хе-Мэннің анасы Filmation анимациялық сериясынан Ханыша Марлена сияқты бастапқыда Жерден келгені, осылайша екі планетаны байланыстыратыны көрсетілді. Оның кейіпкерін сипаттап, Фостер Зұлым Линнің зұлым емес екенін айтты, «ол жай ғана өз жұмысын істеп жатыр және нәтижеге қалай қол жеткізу керектігін біледі, тіпті бұл қатал болуды білдірсе де». Лангелла оның Скелетордың ісіне кез келген еркектен гөрі көбірек берілген әйел екенін айтты; ол оны жақсы көретіндіктен оның маңында шаршамайды. Фильм жасаушылар Фостердің табиғи ашық көк түсті көздерін жасыру үшін контактты линзалар тағуды қарастырды, бірақ олар кейіпкерге жақсырақ сәйкес келеді деп шешті. Олар оның кеудесін үлкейтіп, костюмге декольте қосты. Ол Evil Lyn-нің фильмдегі қысқа шашқа қарағанда ұзын шашты болғанын қалады; Mattel бұл ойыншықтан тым алыс екенін айтып қарсылық білдірді. Оған рөл ұсынылғанда Лангелла «мен тіпті сүйкімділік танытпадым – оны ойнау үшін күте алмадым» деді. Ол төрт жасар ұлының Скелеторға деген құмарлығын, үйінің айналасында жүгіріп, Хе-Мэннің айқас қиғашы «Менде күш бар!» деп айқайлағанын Хе-Мэннің басты жауы ретінде ойнауының себебі ретінде келтірді.

Түсірілім

Режиссер Гари Годдардтың айтуынша, Mattel өндіріс тобы үшін қиындықтар тудырды, өйткені олар өндіріс бюджетінің жартысын уақтылы төлемеді. Бірнеше түсірілім күнінде тағы түсірілімді тоқтату үшін бір қызметкер камераларға линза қақпақтарын қоюға мәжбүр болды. Өндіріс бюджеті таусылып бара жатқандықтан, Годдард өзі «Хе-Мэн» мен «Скелетор» арасындағы шайқас сахнасын қаржыландыруға мәжбүр болды. Тек Лундгрен мен Лангелла ғана, минималдық түсірілім тобымен бірге болды, түсірілім алаңындағы жарық актерлерге назар аудару үшін қараңғыландырылды. Mattel бастапқыда фильмде «Хе-Мэн» бейнесін қатаң бақылады, кейіпкердің жамандыққа толы әрекеттер жасауына (мәселен, дөрекі сөз айтуға немесе кісі өлтіруге) жол бермейтіндігін талап етті. «Хе-Мэн» ойыншықтарының сатылымы өндіріс ортасында төмендегеннен кейін, Годдард Mattel ережелерін жеңілдетіп, режиссерге кейіпкермен еркіндік беруге рұқсат берді. Фильм түсірілімі кезінде Mattel балалар арасында фильмде ойнау мүмкіндігі үшін байқау ұйымдастырды. Ричард Шпондер бәйгеде жеңіске жетті, бірақ оның жеңісі түсірілім аяқталуға жақын тұрғанда жарияланды. Жердегі барлық көріністер түсірілгендіктен, Годдард оны Скелетордың қызметшісі – Пигбой рөліне бекітті, ол Скелетор Грейскуллға оралғанда оның таяғын ұстап тұрады. Грейскулл қамалының ішкі көрінісін түсіру үшін екі түсірілім павильонын біріктіру қажет болды, ал орталық дәліздің шұңқырын толтыру үшін фондық суреттер қолданылды. Лундгреннің «Хе-Мэн» диалогын оқуына қанағаттанбаған Годдард бастапқыда Лундгреннің диалогын басқа актермен ауыстыруды жоспарлаған, бірақ келісімшарт талаптарына байланысты оған рұқсат берілмеді. Кейіннен Лундгреннің диалогы қайта жазылып, түпнұсқа кадрларға дубляж жасалды, бұл Годдардтың стандарттарына жақын болды. Актер Фрэнк Лангелла баспасөзге Скелетор рөлін ойнағанын ұнатып, рөлді мүмкіндігінше қызықты ету үшін көп еңбек еткенін айтты, бұл оған оңтайлы тәжірибе болғанын жеткізді.

Музыка

"Көктемнің иелері" музыкасын Билл Конти жазған. Оны бірнеше еуропалық оркестрлер орындады, бастысы Мюнхеннің Граунке оркестрі (саундтрек альбомында осы оркестр ғана көрсетілген) және бірнеше дирижерлер, негізінен Брюс Миллер мен Гарри Рабиновиц (Рабиновиц жеке автор ретінде көрсетілген) басқарды. Конти өзінің музыкасын дирижерлік етпеді, себебі ол АҚШ-та жаздырыла алмады, "музыканттар ереуілі болды немесе осыған ұқсас жағдай туды, сондықтан оны әртүрлі жерлерге жіберді". Ол және дыбыс режиссері Дэн Уоллин әртүрлі жазылған үзінділерден музыканы жинады, себебі оркестрдің орындауында мәселелер болды ("Бізде басынан соңына дейін бірде-бір кемшіліксіз орындалған нұсқа болған жоқ").

Үй медиасы

Саундтрек альбомы 1987 жылы Varèse Sarabande компаниясы арқылы винилдік пластинка, кассета және компакт-диск түрінде шығарылды; кейіннен Edel компаниясы кеңейтілген нұсқасын шығарды. 2008 жылы La La Land Records толық музыкалық қосымша мен түпнұсқа альбомдық презентациясы бар екі дискілік нұсқасын шығарды; 2012 жылы Intrada Records толық музыкалық қосымшаны (бірінші дискінің барлығы және екінші дискідегі 1-5 тректер) бір дискіде шығарды. Masters of the Universe 2001 жылдың 23 қазанында DVD форматында жарық көрді. Warner Home Video компаниясы 2012 жылдың 2 қазанында 25 жылдық мерекелік Blu-ray дискісін шығарды.

Кассалық жинақ

Фильмді шығару алдында The Cannon Group "Ғалам иелері" фильмін 1980-ші жылдардың "Жұлдызды соғыстары" деп жариялады. Ойыншықтар желісінің, анимациялық сериалдар мен оған байланысты тауарлардың ең жоғары табысқа жеткен кезінде шығарылса да, "Ғалам иелері" 1987 жылдың 7 тамызында Солтүстік Америкада апта соңының үшінші ең табысты фильмі болып дебют жасады, $4,883,168 табыс етті, "Stakeout" ($5,170,403) және "Тірі күн сәулесі" ($7,706,230) фильмдерінен кейін. Фильм тез арада көрсетімнен түсіріліп, Солтүстік Америкада $17,336,370 табыс етті. Фильмді Филиппинде 1987 жылдың 10 қыркүйегінде Solar Films компаниясы шығарды.

Сыни жауап

"Күннің иелері" сыншылар тарапынан көбінесе жағымсыз пікірлер алды және 28 сынға негізделген Rotten Tomatoes сайтында 21% рейтингке ие. Сыншылардың пікірінше, "Күннің иелері" – "Хи-Мэн" мифологиясының ойсыратылған бейімделуі, Франк Лангелла Скелетор рөлінде керемет ойнағанына қарамастан, мағынасыздығын жеңе алмайды. Metacritic сайтында фильмге 9 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкала бойынша 35 бал берілді, бұл "көбінесе жағымсыз пікірлерді" көрсетеді. Variety журналы оны "Конан мен «Жұлдызды соғыстар» гибридінің көшірмесі" деп атап, "ұлы көңілсіздік тудырады" деді. The New York Times газетінің авторы Уолтер Гудман: "Егер сізге ойыншық ұнаса, фильм де ұнайды" деп жазды. Los Angeles Times газетінің Майкл Уилмингтон оны "сәтсіз, аяқталмаған эпос" деп сипаттады. Chicago Tribune газетінің Джоанна Штайнметц фильмнің болжамды және туынды болғанымен, Жердегі қосымша сюжеттері арқылы көрермендерді қызықтыратынын айтты. Бірнеше сыншы Франк Лангелланың Скелетор рөліндегі ойынын жоғары бағалады, соның ішінде Philadelphia Daily News газетінің Роза ДеВулф (оның костюмі Хэллоуин маскасына ұқсайды десе де) және South Florida Sun Sentinel газетінің Роджер Хулберт. Slant Magazine журналының Гленн Хит-младший ретроспективті шолуында оны "ерсі комедия мен қимыл-қимылдың шатасқан қоспасы" деп атады. HitFix сайтының Крис Эггерцені фильмнің ең жақсы жақтарын анықтаған мақаласында оны "көп жүрегі бар объективті түрде жаман фильм" деп сипаттады. Digital Spy сайтының Джошуа Уиннинг: "80-ші жылдардағы балалардың сүйіктісі, бірақ сыншылар жек көретін бұл фильмді біз өз ерекшелігімен тойлауға тиіс".

Мұра

"Адамзат әлемінің иелері" фильмінің коммерциялық сәтсіздігі, сондай-ақ "Супермен IV: Бейбітшілік іздеу" және "Өмір күші" сияқты фильмдердің де табыссыз болуы, "Кеннон фильмдерінің" жабылуына ықпал етті. "Кеннон фильмдері" "Адамзат әлемінің иелері" фильмінің жалғасын жасауды жоспарлаған, бұл туралы соңғы титрлерде Скелетор құлаудан аман қалғаны көрсетілген. "Адамзат әлемінің иелері 2: Аждаһаның кек алуы" деп аталған жалғасы жазылды; сценарийде Хе-Ман Жерге оралып, Жерге оралған және Дарк есімді ірі бизнесменнің денесіне кірген Скелетормен күреседі, ол әлемді басып алу үшін Дарк Индустриясының технологиясын жаңа күшпен басқарады. Скелетордың ізімен Хе-Ман жауды жасырын түрде қуу үшін кәсіби американдық футболшының (квотербек) кейпіне енуі керек еді. Кәсіби серфер Лэрд Хамильтон Хе-Ман рөліне Долф Лундгреннің орнына тағайындалған. 4,5 миллион долларлық төмен бюджетпен фильмді Альберт Пюн режиссерлік етуі керек еді, ол бұрын тоқтатылған "Өрмекші адам" фильмінен кейін түсіріледі. Жоба "Кеннонның" Mattel компаниясына төлеуге мүмкіндігі болмағандықтан тоқтатылды. Бұрын жасалған костюмдер мен декорациялар төмен бюджетті "Киборг" ғылыми-фантастикалық фильміне пайдаланылды, сондықтан бұл фильм кейде "Адамзат әлемінің иелері II: Киборг" деп көрсетілді. "Адамзат әлемінің иелері" Лундгреннің "Рокки IV" фильміндегі жетістігінен кейін көркем фильмдегі алғашқы басты рөлі болды, ол кейін бұл рөлді өзінің ең ұнатпаған рөлі деп атады. Керісінше, Лангелла Скелеторды өзінің сүйікті рөлдерінің бірі деп есептейді. "Адамзат әлемінің иелері" фильмі үшін жасалған, Орконың жасалуының қиындығына байланысты оның орнына алынған Гвильдор кейіпкері 2024 жылғы "Адамзат әлемінің иелері: Революция" анимациялық сериалының канонына енгізілді. Онда ол фильмдегідей өнертапқыш рөлін атқарады және Орконың қарсыласы болып табылады.