Кіріспе

Амфибияның түрі

Қалталы бақа (Assa darlingtoni), немесе қалта бақасы, Австралияның Квинсленд штатының оңтүстік-шығысы және Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстігіндегі таулы аймақтардағы жаңбырлы ормандарда кездесетін шағын, құрлықта тіршілік ететін бақа. Бұл Assa туысына жататын екі түрдің бірі, екіншісі – Assa wollumbin, және ол Myobatrachidae тұқымдастығына жатады.

Сипаттама

Бұл ұзындығы 2,5 см болатын, қызыл қоңыр түсті шағын бақа, кейбір жекелемелерде кері V пішінді дақтар және/немесе арқасында кездейсоқ ашық қоңыр нүктелер кездеседі. Көптеген мысалдарда мұрыннан көзге, содан кейін дене жанынан төмен қарай созылатын қара қоңыр жолақ болады. Бақаның екі жағында көзден жамбасына дейін созылатын тері бүктемесі бар. Оның қолы мен аяғы толығымен қабықшасыз және дискілерден бос, бірақ саусақтар мен бақайшақтардың ұштары ісіңкі. Көз алтын түсті, қоңыр ұсақ дақтармен, ал оқушы тарылғанда көлденең болады. Бақаның жамбасында шағылысқаннан кейін дерлік шабақтары баратын қалташа бар. Австралияда мекендейтін жамбас қалталы бақа Австралиядағы орман өрттерінен зардап шекті. Өрт бұл бақаға қолайсыз жағдай тудырды, сондықтан ол қазірдің күнінде жойылу қаупі төніп тұрған және осал түрлерге жатқызылды. Бұл бақаның ерекше көбею әдісі бар, аталықтары метаморфозға дейін дамып келе жатқан шабақтарды жамбасындағы қалташада көтереді. Аталық бақа жаңа организмдердің дамуына аналық бақадан гөрі көбірек ата-аналық қамқорлық көрсетеді.

Экология және мінез-құлық

Бұл бақа жаңбырлы ормандар мен оған жақын ылғалды склерофилл ормандардағы бұталардың, тастардың және жапырақ сынықтарының астында жасырынады. Ол күні бойы дауыстауы мүмкін, бірақ таңертең және кешке дауысы ең күшті болады. Оның дауысы өте тыныш, әдетте алтыдан онға дейін нотадан тұрады. Бұл бақа секірмей, жорғалап жүреді. Әйелдер 2-3 жас аралығында көбейе бастауы мүмкін деп есептеледі, ал бір әйел жылына 1-50 жұмыртқа туады. Жұмыртқалар құрлықта (тозып бара жатқан бұталардың, тастардың немесе жапырақ сынықтарының астында) салынады, себебі дернәсілдерге метаморфоз үшін су қажет емес. Көбею көктем мен жаз айларында жүзеге асады. Ата және ана бақалар жұмыртқалардың қоршауын қорғайды, ал аталық дернәсілдер ұядан шыққаннан кейін оларды қабында көтереді. Дернәсілдер өзгергенше қабында болады. Бұл түр бұрын қысқарған, бірақ қазір қалпына келді.

Ұқсас түрлер

Бұл туыстағы екінші түр – Assa wollumbin, кішкентай және ұзындығы 1.6 см-ге жетеді. Assa darlingtoni-ді сол аймақта тіршілік ететін Philoria және Crinia түрлерімен шатастыру мүмкін. Philoria түрлерінің аяқтары Assa darlingtoni-ге қарағанда жуан, ал Crinia түрлерінің ішкі беті дөңгелектеу келеді.