Кіріспе
Бос уақыт индустриясындағы ұғым
Бос уақыт индустриясында мақсатты клуб (сондай-ақ демалыс клубы немесе саяхат клубы) – мүшелері клубтың мүліктеріне қол жеткізу үшін мүшелік депозиті мен жылдық жарна төлейтін уақыт бөлісу жүйесінің бір түрі. Бұл тұжырым 1998 жылы Роб Макграт, сәнді уақыт бөлісуді дамыту бизнесінің тәжірибелі маманы, Private Retreats іске қосқан кезде пайда болды. Содан бері 30-дан астам компания бай отбасыларға арналған клубтар құрды, олар екінші үйге ие болудың артықшылықтарын қалайды, бірақ жыл сайын демалыс орнын таңдауда көбірек икемділікке және мүмкіндікке ие болғысы келеді. Мүшелері курорттық аймақтардағы жоғары сапалы үйлер жиынтығын пайдалануды, елдік клубтардағыдай тек бір гольф алаңына қол жеткізуден артық көреді. 2014 жылы әлемдегі ең ірі, әлі де жұмыс істеп тұрған мақсатты клуб – "Inspirato with American Express" болды. Мақсатты клубқа мүше болу мүшеге әлемнің әртүрлі аймандарындағы демалыс үйлерінің жиынтығына бір реттік мүшелік төлемі және жылдық жарна төлеу арқылы қол жеткізуге мүмкіндік береді. Басқа демалыс опцияларымен салыстырғанда, қолжетімділікке байланысты инвентаризацияны брондауға болады. Кейбір клубтар мүшелеріне әртүрлі мүшелік түрлерін сатып алуға мүмкіндік береді, олар брондау бойынша әртүрлі басымдықтарды, жекелендірілген қызметтерді және жағажай клубтары, сәнді спа-орталықтары және жеке аспазшылар сияқты курорттық мүмкіндіктерді ұсынады.
Мүшелік үлгілері
Бірнеше нұсқалары болғанымен, негізгі таңдаулар үлестік, үлестік емес және стандартты модельдерден өзгеше келесі буын клубтары арасында. Бұл елдік клубтардағы мүшелік таңдауларына ұқсас. Барлық модельдерде клуб мүшелері бастапқы жарна мен жылдық төлем төлейді, бірақ нақты сомалар клуб түріне қарай едәуір өзгереді.
Акционерлік емес клуб
Акционерлік емес клубтарда мүшелер клубтың қонақжайлық мүмкіндіктерінен пайдаланады, бірақ үйлерге меншік құқығы болмайды, сондықтан клубтың тұрғын үй портфелінің жылжымайтын мүлік құнының өсуіне немесе төмендеуіне байланысты ешқандай әсер етпейді. Алдын ала төлем – депозит, және дәстүрлі түрде клубтан шыққанда мүшелер осы депозиттің 75%-дан 100%-ына дейін қайтарып алады. Дегенмен, соңғы жылдары акционерлік емес клубтар ақшаны қайтарудан бас тартуда. 2002 жылы құрылған Exclusive Resorts осы үлгінің мысалы болып табылады. Мүшелер жылына белгілі бір сандағы саяхат түндерін қамтитын мүшелік жарна төлейді. Exclusive Resorts өз портфеліндегі әрбір үйге толыққанды меншік иелік етеді. Әр жыл сайын мүшелер белгілі бір түндерге бір реттік төлем жасауға міндеттенеді. Мүшелерге тек 3:1 қатынасында ғана ақша қайтарылады, яғни үш жаңа мүше қосылған жағдайда ғана мүшеге ақша қайтарылады.
Акционерлік клуб
Акционерлік клубтарда алдын ала төлемді бір түрі инвестиция деп қарастыруға болады (немесе кем дегенде алдын ала төлем жасаудың мүмкіндік шығындарын азайту), бұл стандартты инвестициялық тәуекелдерге байланысты. Клубтан шығар кезде осы төлемнің қайтарылуы үй портфелінің құнына немесе жаңа мүшелер үшін төлем мөлшеріне қарай түзетіледі. Әртүрлі клубтар осы артықшылықты ұсынудың әртүрлі жолдарына ие. Сонымен қатар, акционерлік клубта мүшелер клубтың жылжымайтын мүлік портфеліне иелік етеді, бұл мүшелік салымдарының қосымша қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. 2008-2011 жылдар аралығындағы экономикалық өзгерістер арналған клубтар нарығында инновацияға алып келді және сәнді саяхатшыларға көбірек таңдау мүмкіндігін ұсынды. Басқарылатын және бақыланатын модель арқылы мүшелерге қолжетімді саяхат өнімдері мен қызметтері акционерлік және акционерлік емес клубтармен үйлеседі, бірақ бұл модель клубтың өзінің портфеліндегі мүлікті меншікке ие болудың орнына ұзақ мерзімді жалдауға негізделгендіктен, мүшелік құны айтарлықтай төмен. Әдетте, мүшелер алдын ала мүшелік жарнасын және жылдық жаңару жарнасын төлейді және үлеске немесе құнының өсуіне ие болмайды. Мүшелер резиденциялар портфеліне қол жеткізеді және саяхат кезінде нарықтан төмен, мүшелерге арналған тәуліктік баға төлеп саяхатқа брондау жасай алады. Дәстүрлі акционерлік саяхат клубтарынан айырмашылығы, осы сияқты саяхат клубтары ұзақ мерзімді міндеттемелерді қажет етпейді, сондай-ақ мүшелері мүшелігін тоқтатуды қаласа күту тізіміне қосылуы міндетті емес. 2011 жылдың қаңтар айында іске қосылған Inspirato with American Express осы модельдің мысалы болып табылады.
Қасиеттері мен тағайындалған жерлері
Даражай клубтары әлемнің әр түрлі аймақтарындағы жылжымайтын мүлікті басқарады. Клубтар қысқа мерзімді үй жалдау және тәуліктік жалдауға қатысты жергілікті заңдар мен ережелерге бағынады. Вейл, Аспен, Стимбот, Теллурайд және Сан-Вэлли сияқты тау курорттары клубтардың резиденциялары үшін танымал орындар болып табылады. Розмари Бич, Форт-Лодердейл, Мауи, Лос-Кабос, Сент-Барт сияқты жағажай және аралдық аймақтар да жиі кездеседі. Саяхатшылардың сұранысы артып келе жатқандықтан, клубтар Нью-Йорк, Чикаго, Париж, Лондон, Тоскана, Бордо, Патагония, Галапагос аралдары және Шарап өлкесі сияқты жаңа локацияларды қосты.
Уақытша жалға берумен салыстыру
Адам уақыт бөлісу келісіміне қол қойғанда, ол белгілі бір мерзімге және белгілі бір жиілікпен демалыс мүлігін пайдалану құқығы үшін төлем жасайды, мысалы, жылына бір апта. Уақыт бөлісу мүліктері ізделіс жолындағы демалыс орындарында немесе кондоминиумдарда орналасқан. Уақыт бөлісутің "иелері" әдетте уақыт бөлісу келісіміне кіру үшін бастапқы жарна төлейді, сондай-ақ иелікті сақтау үшін тұрақты техникалық қызмет көрсету ақысын және басқа да төлемдерді төлейді. Ал баратын жерлер клубының мүшелері әрбір сапар үшін тұру құнына төлейді. Бағытталған клубтар көбінесе мүшелеріне жылжымайтын мүлікке меншік үлесін бермейді.
Тарих
Private Retreats 1998 жылы Preferred Retreats компаниясының атымен бір клуб, Private Retreats іске қосып, индустрияны бастады. Кейін компанияның атауы Tanner және Haley болып өзгертілді, 2006 жылы 900-ден астам мүшесі болды. 2003 жылы Хэндлер ағайындылары Exclusive Resorts компаниясының басым үлесін Стив Кейске сатты. Exclusive Resorts 2013 жылы 10 жылдығын тойлайды. Бүгінгі күні клуб әлемнің түкпір-түкпірінде 350-ден астам резиденция ұсынады және 3500 мүшесіне жеті құрлықтағы саяхаттар мен іс-шараларға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Стив Кейс Exclusive Resorts компаниясының төрағасы және басым акционері болып қала береді. Ол AOL.com компаниясының бұрынғы бас директоры. Exclusive Resorts іске қосылғаннан кейін, 2003-2006 жылдар аралығында кәсіпкерлер The Hideaways Club, Quintess, M Private Residences, Private Escapes және Ultimate Resort сияқты бәсекелес клубтарды құрды. Сонымен қатар, арнайы клубтар да пайда болды, мысалы, гольфқа арналған The Markers Club және бизнес және демалыс саяхаттары үшін Emperum Club. Emperum Club кейіннен ұзақ мерзімді тұруға арналған жеңілдіктер ұсынатын туристік компанияға айналды. 2009 жылы Fortune 200 тізіміне кіретін Marriott International Inc. компаниясы Ritz Carlton Destination Club-ты іске қосып, нарыққа енді. 2006 жылдың жазында индустрия бойынша мүшелік сатудың жалпы алғанда жақсы көрсеткіштеріне қарамастан, Tanner & Haley Resorts компаниясы 11-тарау бойынша банкроттық рәсімдерге түсті. Бұл клубтың мүшелері банкроттықтан 200 миллион доллардан астам шығынға ұшырады. 2012 жылдың 16 мамырында, ашылғаннан кейін 16 ай өткен соң, Inspirato 2000-ға жуық клуб мүшесіне қызмет көрсеткенін, Kleiner Perkins Caufield & Byers және Institutional Venture Partners компанияларынан капитал инвестицияларын алғанын, қайырымдылық мақсаттарына 1 миллион доллардан астам қаражат жинағанын және Forbes журналының "Американың ең перспективалы компанияларының" бірі деп танылғанын, сондай-ақ Robb Report журналының "2012 жылғы ең жақсы демалыс үйлері" тізіміне енгенін мәлімдеді. 2013 жылы Inspirato American Express компаниясымен серіктестікке келісіп, "Inspirato with American Express" болып қайта аталды. Inspirato – ірі компаниямен мұндай серіктестікке қол жеткізген алғашқы сәнді дестинациялық клуб. 2013 жылдың сәуір айында Inspirato with American Express компаниясы "Inspirato for Business" жобасын іске қосты, ол бизнеске Inspirato үйлеріне атқарушылардың демалысы, компаниялық жиналыстар мен демалыстар, сондай-ақ қызметкерлерді ынталандыру және сыйлық саяхаттары үшін қол жеткізуді ұсынады. 2013 жылдың шілдесінде Inspirato мүшелер саны 4000-қа жетті, бұл оны мүшелер саны бойынша әлемдегі ең ірі сәнді дестинациялық клуб етті. 2013 жылдың желтоқсанында Inspirato 2012 жылы Exclusive Resorts компаниясы құрған Portico Club клубымен біріккенін хабарлады, бұл индустриядағы ең жылдам өсіп жатқан екі клубты біріктірді. Жаңадан құрылған клуб "Inspirato with American Express" атауымен және Inspirato бас директоры Брент Хэндлердің басшылығымен жұмыс істеуді жалғастырады, мүшелеріне 100-ден астам бағытта 500-ден астам демалыс опцияларын ұсынады. Бұл бірігу нәтижесінде Exclusive Resorts және оның иесі Revolution LLC Inspirato компаниясындағы аз үлеске ие болды, бұл Exclusive Resorts компаниясын негіздеушілер Брент және Брэд Хэндлерді Exclusive Resorts компаниясының қазіргі төрағасы Стив Кейспен қайта біріктірді.
Депозиттер және сот іс-әрекеті
Дәстүрлі Destination Club бизнес-моделіне мүше клубтан шыққанда мүшелік жарнасының қайтарылатын бөлігін қамтиды. Клубтан шығуды сұраған мүшелер өздерінің мүшелік келісімшартының шарттарына сәйкес болуға тиіс. Индустрия стандарты – 3:1, яғни әрбір 3 жаңа мүшеге 1 мүше клубтан шығуға рұқсат етіледі. «3:1» ережесі клубты жаңа мүшелер қосылмаған жағдайда клубтан шығуды қалайтын мүшелердің көп болуынан қорғау мақсатында жасалған. 2008 жылғы экономикалық төмендеуден бері, Destination Club мүшелерінің шағымдануы және клубтан шығу туралы өтініш беруі күрт өсті, бұл кейбір жағдайларда заңдық шараларға әкелді: мысалы, Ultimate Escapes LLC-ге қарсы сот процесі және Exclusive Resorts мүшелерінің сот ісі. Destination Club-тар әдетте, егер бас тартқан мүшелерді өтеу үшін жеткілікті жаңа мүшелер қосылмаса, белгілі бір мерзімнен кейін таратылуды талап ететін шарттық қорғанысты қамтиды, мұндай жағдайда таратылған қаражат қайтару талаптарын орындау үшін бөлінеді. Кейбір дәстүрлі клубтар «3:1» ережесінің тәуекелін азайту үшін мүшелеріне меншік құқығын және басқа кредиторларға қарағанда басымдық беріп, клубтың жылжымайтын мүлік портфелі құнының өзгеруін маңызды фактор ретінде қарастырды. Дәстүрлі Destination Club моделінен жаңа буын клубқа эволюция «3:1» ережесін толығымен жойды, пайдаланушыларға мүшелікті жыл сайын жаңартуға, кез келген уақытта айыпсыз клубтан шығуға және тіпті кейбір жаңа мүшелерге ақшаны қайтару кепілдігін ұсынады.