Кіріспе
Тай монахы және Ват Пхра Дхаммакая тай буддалық ғибадатханасының негізін қалаушы Чандра Хоннокюнг (20 қаңтар 1909 – 10 қыркүйек 2000) – Ват Пхра Дхаммакаяны құрған тай маэчиі (әйел монах). Діни зерттеулер жөніндегі ғалым Рашель Скотт оны «Таиландтағы ең ықпалды әйел медитация мұғалімі» деп сипаттаған. Оның шәкірттері оны Кхун Яй Ачан Маха ратана Упасика Чандра Хоннокюнг (қысқаша Кхун Яй Ачан) деп атайды, бұл құрметті атау «әже шебер, ұлы асыл тастарға табынушы» деген мағынаны білдіреді. Ол сауатсыз болғанымен, маэчи үшін сирек кездесетін медитациядағы тәжірибесі үшін зор құрметке ие болды. Ауылдық өңірден шыққандығына және сауатсыздығына қарамастан, ол көптеген білімді студенттерді өзіне тарта алды. Кейбір ғалымдар Тай буддизміндегі әйелдердің мәртебесі бұрынғыдай қарапайым емес екенін көрсету үшін Маэчи Чандраның мысалын келтіреді.
Chandra Khonnokyoong (จันทร์ ขนนกยูง; , 20 January 1909 – 10 September 2000) was a Thai Maechi (nun) who founded Wat Phra Dhammakaya. Religious studies scholar Rachelle Scott has described her as "the most influential female meditation teacher in Thailand". Her own students call her Khun Yay Achan Mahā ratana Upasika Chandra Khonnokyoong (Khun Yay Achan, for short), an honorific name meaning "grandmother master great gem devotee". Although illiterate, she was widely respected for her experience in meditation, which is rare for a maechi. She managed to attract many well educated students, despite her rural background and illiteracy. Some scholars have raised the example of Maechi Chandra to indicate that the position of women in Thai Buddhism may be more complex than was previously thought.
Ерте өмір
Чандра 1909 жылғы 20 қаңтарда Таиландтың Нахон Патом провинциясындағы орташа табысты шаруа отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Плой, анасы Фан еді, және оның сегіз бауырласы болды. 1927 жылы Чандра Тонбуридегі медитация шеберінің медитация арқылы қайтыс болғандармен байланыса алатынын естіді. Бұл Луанг Пу Содх Кандасаро еді. Әкесімен келісу ниетін орындау үшін Чандра сегіз жылдан кейін отбасын тастап, Бангкокқа сапар шегіп, сол кезде Луанг Пу Содх орналасқан Ват Пакнам Басичарунға жол таба алды.
Ват Пакнамдағы өмір
1938 жылы үй иесінің рұқсатымен Чандраны Ахан Тонгсук алғаш рет Луанг Пу Содхпен кездестірді. Ол Ват Пакнамда бір ай бойы болу жоспарлаған. Луанг Пу Содхпен кездескенде, ол оған: "Кешіктің!" – деді, олар бұрыннан танысқандай. Ол оны ешқандай сынақтан өткізбей, Ват Пакнамдағы тәжірибелі медитация жасаушылар тобына қосылуға рұқсат берді. Бұл өте ерекше жағдай болды. Маечи Чандра тұрған үй барлық студенттеріне сыйымды болмай қалды, сондықтан "Дхаммапрасит үйі" (บ้านธรรมประสิทธิ์) деп аталатын жаңа үй салу үшін қаржы жиналды. Бастапқы қиындықтарға қарамастан, 1980 және 1990 жылдары ғибадатхана Таиландтағы ең ірі ғибадатханаға айналды. Ғибадатхана өкілдері Маечи Чандраның ғибадатхананың алғашқы кезеңіндегі рөлін «бас қолбасшы» (тай: jomthap) деп сипаттайды, ал Луанг Пор Дхаммаджайо – «штаб бастығы» (тай: senathikan) ретінде, дұрыс жоспарларды жасап дамытқан адам ретінде көрсетіледі, ал Луанг Пор Даттаживо – практикалық басқарушы деп сипатталады. Келесі жылдары Маечи Чандраның рөлі бірте-бірте азайды, ол қартайып, ғибадатхана ұйымының екінші қатарына шегінді. Оның кремациясын бір жылдан астам уақытқа кейінге жылдыруға себеп, барлық адамдарға оған құрмет көрсетуге және оның атынан ізгі амал жасауға мүмкіндік беру болды. Маечи Чандраның денесі салтанатты түрде өртеліп, отты тұтандыру үшін күн сәулесімен шыны пайдаланылды. Оның күлі шағын ступада сақталды. 2003 жылы Ват Пхра Дхаммакая Маечи Чандраның құрметіне «Махавихара Кхун Яй Ачан Маха ратана Упасика Чандра Хоннокюонг» деп аталатын ескерткіш салды. Бұл алтыбұрышты ғимараттың ішінде медитация залы және Маечи Чандраның толық мөлшердегі алтын бейнесі орналасқан. Сонымен қатар, ғибадатхана оның құрметіне тағы екі ғимаратқа ат қойған. Бұған қоса, ғибадатхана Маечи Чандраны тұрақты түрде еске алу шараларын ұйымдастырып тұрады, ал оның кремация күні «Құрметті ұстаздар күні» (тай: Wan Maha Puchaniyachan) ретінде атап өтіледі.
Кітаптар тізімі мен еңбектері
Дхаммакая қоры (2005). Теңдессіз: Хун Яй Махаратана Упасика Чандра Хон нок йонгтың өмірбаяны, Бангкок: Дхаммакая қоры. Сурин Чатурапит аударған (2012). Кхун Яидің үйретулері: Ағартылған санадан шыққан даналық, Бангкок: Дхаммакая қоры.