Матиас Плацек: Неміс саяхатшысының өмірбаяны

Кіріспе

Матиас Плацек (29 желтоқсан 1953 жылы туған) – неміс саясаткері. Ол 2002 жылдан 2013 жылға дейін Бранденбург премьер-министрі, ал 2005 жылдың қарашасынан 2006 жылдың сәуіріне дейін СДПК партиясының төрағасы болды. 2013 жылдың 29 шілдесінде Плацек денсаулығына байланысты тамыз айында лауазымынан кететінін хабарлады.

Ерте өмір және білім

Плацек Потсдамда дәрігер мен медициналық техникалық көмекшінің ұлы болып дүниеге келді. 1960-1966 жылдары Потсдамдағы политехникалық орта мектепте оқығаннан кейін, Кляйнмаховтағы кеңейтілген орта мектепті бітірді. 1972 жылы Abitur емтиханын тапсырып, әскери қызметтен өткен соң, 1974 жылдан бастап Ильменау Техникалық университетінде биомедициналық кибернетиканы оқыды. 1979 жылы диплом алғаннан кейін Плацек 1979-1980 жылдары Карл Маркс қаласындағы (қазіргі Кемниц) гигиена институтында, ал 1980-1982 жылдары Бад-Фрайенвальдедегі жалпы ауруханада жұмыс істеді. 1982 жылдан 1990 жылға дейін Потсдамдағы гигиена агенттігіндегі қоршаған орта гигиенасы бөлімінің меңгерушісі болды.

Саяси мансап

Platzeck 1988 жылдың сәуірінде Карола Стабе бастамасымен Потсдамның экологиялық ұйымы ARGUS-ты құрды. 1989 жылы сәуірде ол Германияның либералды-демократиялық партиясына қосылды, бірақ көп ұзамай одан шығып кетті. 1989 жылы қарашада ARGUS атынан Шығыс Германиядағы жергілікті экологиялық ұйымдардың "Grüne Liga" бірлестігін құруға қатысты. 1989–1990 жылдардағы саяси "Wende" кезінде ол Шығыс Германияның дөңгелек үстелінде сөйледі. 1990 жылдың ақпан-сәуір айларында ГДР-дің соңғы сайланбаған, бірақ заңды үкіметінде портфельсіз министр ретінде оппозициялық радикалды Жасыл партияны өкілдік етті. Плацек 1990 жылы "Жасылдар" партиясынан "Volkskammer" депутаты болып сайланды және "Жасылдар" мен "Bündnis 90" (Альянс 90) біріккен фракциясының парламенттік хатшысы болды. Германияның қайта бірігуінен кейін ол Бундестагқа сайланған 144 депутаттың бірі болды. 1990 жылғы Германияның федералды сайлауында толық мерзімге үміткер болмады. 1990 жылдың қазан айында Плацек "Bündnis 90" (Альянс 90) партиясынан Бранденбургтің жергілікті парламентіне мүше болды. Ол 1990 жылдан 1994 жылға дейін коалиция тараған кезде SPD және FDP-мен коалициялық үкіметте қоршаған ортаны қорғау министрі болды. Партиясының Батыс Германияның Жасыл партиясымен бірігуін қабылдамай, ол 1993 жылы жаңа "Bündnis 90/Die Grünen" партиясына қосылмады. Оның орнына ол 1995 жылдың 6 маусымында SPD партиясының мүшесі болды. 1994 жылы Бранденбург коалициясы ыдырағаннан кейін Плацек фракцияны тастап, министр-президент Манфред Столпе басшылығымен қоршаған ортаны қорғау министрі қызметін атқарды. Ол 1997 жылы Одер өзеніндегі су тасқыны кезінде зардап шеккен халыққа қоғамдық қолдау көрсеткені үшін бүкіл елде танымал болды. 1998 жылы ол Бранденбургтің астанасы Потсдамның мэрі болып сайланды және канцлер Герхард Шредердің федералды кабинетке көлік министрі ретінде кіру ұсынысын қабылдамады. 2000 жылы Плацек Бранденбургтегі SPD төрағасы болып сайланды және 2002 жылы Манфред Столпеден кейін министр-президент болды. 2004 жылы ол Ландтагқа (мемлекеттік парламентке) қайта сайланды. SPD ең күшті саяси күш болғандықтан, ол CDU-мен коалициясын жалғастыра алды. 2004–2005 жылдары Бундесрат төрағасы болды. Франц Мюнтеферинг ішкі қайшылықтарға байланысты партия төрағасы лауазымынан кеткеннен кейін, Плацек 2005 жылдың 15 қарашасында 99,8 пайыз дауыспен партия төрағасы болып сайланды. 2006 жылдың қаңтар, ақпан және сәуір айларында Плацек үш рет есту қабілетін жоғалтты. Денсаулығының нашарлауына байланысты ол 2006 жылдың 10 сәуірінде төрағалық қызметінен кетті, төраға болғаннан кейін бес ай өткен соң.

Platzeck co founded ARGUS, a Potsdam environmental organization, with and at the initiative of Carola Stabe in April 1988. In April 1989, he joined the Liberal Democratic Party of Germany but left it shortly thereafter. He represented ARGUS at the founding of the Grüne Liga association of local environmental organizations in East Germany in November 1989. During the political "Wende" of 1989–1990 that led to German Reunification he was their speaker at the East German Round Table talks. From February to April 1990 he represented the oppositional radical Green Party as Minister without Portfolio in the last non elected but legitimate government of the GDR. Platzeck was elected member of the Volkskammer in 1990 for the Green Party and was parliamentary secretary of the joined faction of Greens and Bündnis 90 (Alliance 90). After German reunification, he was one of 144 members of the Volkskammer co opted to the Bundestag. He did not run for a full term in the 1990 German federal election. In October 1990 Platzeck became a member of the Landtag of Brandenburg for Bündnis 90 (Alliance 90). He was Minister for the Environment in a coalition government with the SPD and FDP from 1990 to 1994, when the coalition broke up. Rejecting the merger of his party with the West German Green Party he did not join the new party Bündnis 90/Die Grünen in 1993. Instead, he became a member of the SPD on 6 June 1995. After the break of the Brandenburg coalition in 1994 Platzeck left his faction and remained Minister for the Environment under Minister president Manfred Stolpe. He became popular nationwide for organizing public support for the affected population during a flood of the Oder river in 1997. In 1998 he was elected mayor of Brandenburg's capital Potsdam and rejected the offer of Chancellor Gerhard Schröder to join the federal cabinet as Minister for Transport. In 2000 Platzeck was elected chairman of the SPD in Brandenburg and in 2002 he succeeded Manfred Stolpe as Minister president. He was re elected to the Landtag (state parliament) in 2004. With the SPD as strongest political force he could continue his coalition with the CDU. He served as President of the Bundesrat in 2004/05. When Franz Müntefering resigned as party chairman of the SPD because of internal conflicts, Platzeck was elected party chairman on 15 November 2005 with an overwhelming majority of 99.8 percent. In January, February and April 2006 Platzeck suffered three severe hearing losses. Due to his ill health he resigned from his post as chairman on 10 April 2006, only five months after becoming chairman.

Саяси ұстанымдар мен даулар

Плацек 2010 жылғы тамызда Германияның 1990 жылғы 3 қазандағы қайта бірігуін "Аншлюс" деп атаған кезде дау тудырды. Бұл сөзді Адольф Гитлер 1938 жылы Австрияны нацистік аннексиялауын қорғау үшін қолданған. Жауап ретінде канцлер Ангела Меркель Плацектің таңдаған сөздерін қабылдамады және қайта бірігу – шығыс немістердің өзі қалаған нәрсе екенін, оларға күштеп таңылған процесс емес екенін айтты. 2014 жылғы 18 қарашада Плацек Ресей Федерациясының Қырымды аннексиялауына халықаралық заңдылық беруді ұсынды, бұл сынға ұшырады. Ол өз пікірін қайта қарады. 2016 жылы НАТО-ның күшейтілген алдыңғы қатысуы аясында Бундесверді Литваға орналастыруды Барбаросса операциясымен салыстыруы да сынға түсті. Ханнес Адомейт 2020 жылы Плацектің Ресей туралы кітабын сынады. Ол 2022 жылы Politico журналында Владимир Путиннің алдаған 12 неміс тізіміне енді.

Жеке өмір

1978 жылдан 1984 жылға дейін Платцек Үте Банквицке үйленген, олардың үш қызы бар. 2007 жылы ол Жаннет Йесоркаға үйленді. Той бір жылдан кейін Теммен-Рингенвальдеде өтті, онда Франк Вальтер Штайнмайер, Гюнтер Яух және Андреас Дрезен де болды.

Кітап

Маттиас Плацек: "Болашаққа тамыр керек". Deutsche Fragen, ostdeutsche Antworten. Неміс сұрақтары, шығыс неміс жауаптары. Хоффманн және Кампе, Гамбург 2009, Маттиас Плацек: Бізге жаңа шығыс саясаты қажет – Ресейді серіктес ретінде қарастыру. Propyläen Verlag, 2020 жыл.