Кіріспе

Германия саясаткері
Германия саясаткері (Жасылдар партиясы), Федералды үкіметтің мәдениет және бұқаралық ақпарат құралдары жөніндегі комиссары

Клаудия Бенедикта Рот (; 15 мамыр 1955 жылы туған) – неміс саясаткері (Альянс 90/Жасылдар). Ол 2004 жылдан 2013 жылға дейін партияның екі төрағасының бірі болды және одан бұрын Бундестаг вице-президенттерінің бірі қызметін атқарды. 2021 жылдан бері канцлер Олаф Шолц басқаратын үкіметте Федералды үкіметтің мәдениет және бұқаралық ақпарат құралдары жөніндегі комиссары болып қызмет етеді.

Өмірбаян

Рот Германияның Ульм қаласында дүниеге келген. Ол өзінің әрқашан саяси деп есептеген көркемдік қызметін 1970 жылдары Меммингендегі театрдың көркемдік жетекшісі ретінде бастады. Кейін ол Дортмунд қалалық театрында және Хоффманн комик театрында жұмыс істеді, содан кейін 1985 жылға дейін "Тон Стейн Шербен" саяси рок-тобын басқарды. Топтың үлкен қарызы болғандықтан, ол 1985 жылы таратылды. Ол сайлау кампаниялары барысында Жасыл партиямен танысты. 1985 жылы ол Бундестагтағы Жасыл партияның парламенттік фракциясының баспасөз хатшысы болды, осы саладағы жаңа адам болса да.

Еуропалық парламент мүшесі

1989 жылы Батыс Германияда өткен Еуропалық сайлауда Рот алғаш рет "Жасылдар" партиясынан Еуропалық парламентке депутат болып сайланды. Рот жаңадан құрылған Азаматтық бостандықтар және ішкі істер комитетінің, Сыртқы істер комитетінің және Адам құқықтары жөніндегі кіші комитетінің мүшесі болды. Сонымен қатар, ол Еуропалық парламенттегі екі тергеу комитетінің құрамына кірді, атап айтқанда, Расизм және ксенофобияны тергеу комитеті мен Ұйымдасқан қылмыс пен есірткі арасындағы байланыстарды тергеу комитеті, сондай-ақ ЕО-Түркия бірлескен парламенттік комитетінің мүшесі болды. 1989 жылдан 1990 жылға дейін Рот Еуропалық парламенттегі "Жасылдар" тобының төрағасының орынбасары қызметін атқарды. 1994 жылғы Еуропалық сайлауда Рот қайтадан "90/Жасылдар" альянсының жетекші кандидаты ретінде Еуропалық парламентке сайланды. 1998 жылға дейін ол Еуропалық парламенттегі "Жасылдар" тобының төрағасы болды, алдымен Александр Лангермен (1994–1995) бірлесіп, кейін Магда Аелвоэтпен (1995–1998) бірге төрағалық етті. Еуропалық парламент депутаты ретінде екінші мерзімінде ол Азаматтық бостандықтар, әділет және ішкі істер жөніндегі Еуропалық парламент комитетінің, Адам құқықтары жөніндегі кіші комитетінің және ЕО-Түркия бірлескен парламенттік комитетінің мүшесі болды, сондай-ақ комитет төрағасының орынбасары болып сайланды. Ол Сыртқы істер комитетінде де орынбасар мүше ретінде жұмыс істеді.

Германия Бундестагының мүшесі

Клаудия Рот 1998 жылғы Германиядағы федералды сайлаудан кейін Бундестагтағы Альянс 90/Жасылдар парламенттік тобының мүшесі болғаннан кейін Еуропалық парламенттегі (ЕОП) жұмысын аяқтады. Ол Еуропалық одақ істері жөніндегі комитеттің мүшесі және Германия Бундестагының ішкі істер комитетінің орынбасар мүшесі болды. Сонымен қатар, ол адам құқықтары және гуманитарлық көмек жөніндегі жаңа құрылған комитеттің төрағасы болып сайланды. 2001 жылдың 9 наурызында Рот Штутгарттағы партиялық конференцияда Альянс 90/Жасылдар партиясының федералды төрағасы болып сайланды және 2001 жылдың наурыз айының соңында Бундестаг мүшесі қызметінен кетті. Сонымен қатар, ол әйелдер істері жөніндегі Альянс 90/Жасылдар партиясының өкілі болды. 2002 жылғы ұлттық сайлауда Рот Бундестагқа Бавариядан Альянс 90/Жасылдар партиясының жетекші үміткері ретінде сайланды. Содан бері ол Бундестагтың Сыртқы істер комитетінің және Мәдениет және БАҚ істері комитетінің мүшесі. Ол сондай-ақ Бундестагтағы Альянс 90/Жасылдар парламенттік тобының мәдени істер жөніндегі өкілі және Германия-Түркия парламенттік достық тобының төрағасы. 2003 жылдың наурызынан 2004 жылдың қазанына дейін канцлер Герхард Шредердің екінші кабинетінде Рот Федералдық сыртқы істер министрлігінде адам құқықтары саясаты және гуманитарлық көмек жөніндегі федералды үкімет комиссары болып қызмет етті. Рот 2004 жылдың қазанында Альянс 90/Жасылдар партиясының федералды төрағасы болып қайта сайланды және бірнеше рет, соңғы рет 2010 жылдың қарашасында қайта сайланды. 2012 жылы ол 2013 жылғы ұлттық сайлау науқанында бірінші орынға ие бола алмады. Бұл жеңілістен кейін ол партия басқармасының төрағасы лауазымына қайта үміткер болып бармауды ойлады. Партия мүшесі Волкер Бек әлеуметтік желілерде оған қолдау көрсету науқанын бастады және оны «кәнді-буран» деп атады. Партия мүшелері кейіннен Ротты 88,5 пайыз дауыспен қайта сайлады. Рот 2005-2009 жылдар аралығында Германия-Иран парламенттік достық тобының төрағасының орынбасары болды және 2005-2013 жылдар аралығында Германия-Түркия парламенттік достық тобында сол лауазымды атқарды.

Германия Бундестагының вице-президенті

2013 жылдың 22 қазанында Рот Германия Бундестагының вице-президенті болып сайланды. Одан бөлек, ол парламенттің Ақсақалдар кеңесінің мүшесі, ол күнделікті заңнамалық күн тәртібіндегі мәселелерді анықтау және партиялық өкілдікке сәйкес комитет төрағаларын тағайындау сияқты міндеттерді атқарады. Сонымен қатар, ол Экономикалық ынтымақтастық және даму комитетінің және Мәдени қатынастар мен білім беру саясаты жөніндегі кіші комитеттің мүшесі. Бұған қоса, ол Германия Бундестагының өнер жөніндегі консультативтік кеңесінің мүшесі. 2017 жылғы жалпыұлттық сайлаудан кейін Христиан-демократтар партиясы (ХДП) және Бавариядағы Христиан-әлеуметтік одақ (ХСО), сондай-ақ Еркін демократиялық партия (FDP) арасында коалициялық үкімет құру бойынша сәтсіз келіссөздерде Рот Жасыл партиясының 14 мүшеден тұратын делегациясының құрамында болды. 2021 жылғы федералды сайлаудан кейін Социал-демократтар партиясы (СДП), Жасыл партия және FDP арасында «светофорлық» коалиция құру бойынша келіссөздерде ол мәдениет және БАҚ жөніндегі жұмыс тобындағы партиясының делегациясын жетекшілік етті; оның өзге партиялардан келген тең төрағалары Карстен Бросда және Отто Фрике болды.

Түркия туралы

Еуропалық парламентте жұмыс істегеннен бері Рот Еуропалық Одақтың "Түркияны қарым-қатынасқа жібермеуге деген ниетін" үнемі сынап келеді. 1995 жылы ол премьер-министр Тансу Чиллердің Еуропалық Одақ-Түркия кедендік одағының шарты ретінде адам құқықтарын реформалауға қабілеттілігіне күмән білдірді. 2013 жылдың маусым айында Рот полиция Гези паркін эвакуациялауға кіріскен кезде Таксим алаңының маңында болды және қауіпсіздік қызметкерлерінің таратқан газбен зардап шеккендердің қатарында болды. 2014 жылғы президенттік сайлауда Режеп Тайып Ердоғанның жеңісінен кейін ол "Түркиядағы демократиялық жүйенің күрт құлдырауын" сынады. 2017 жылдың мамыр айында Рот Түркияға парламенттік делегацияның сапарын тоқтатты, оның қатысушылары сол жылы өткен конституциялық референдум туралы оппозициялық заң шығарушылармен, әкімдермен және құқық қорғау ұйымдарымен әңгімелесуді жоспарлаған еді, себебі Анкара оларға күзет беруден бас тартқан.

Оңшыл экстремизм туралы

2006 жылғы 17 наурызда Рот неонацистерге қарсы өткен бірнеше демонстрацияда сызылып тасталған свастиканы көрсеткені үшін неміс полициясына өзі барып хабарлады, содан кейін Бундестаг оның депутаттық иммунитетін тоқтатты. Ол антифашистерді фашистік символдарды қолданғаны үшін қудалаудың абсурдтығын көрсетуді көздеді: "Бізге оңшыл экстремизмге қарсы күресіп жатқан, зорлық-зомбылыққа жол бермейтін жастарды соттаудың қажеті жоқ".

Өлім жазасы туралы

2008 жылы Рот АҚШ президенті Барак Обаманы "өлім жазасын тоқтатуға, оны қолдауға емес, тыйым салуға шақыруға" үгіттеді. Өлім жазасы – адам құқықтары мен өмір сүру құқығына қарсы ең ауыр соққы. Ол адамдардың өмір сүруі немесе өлміне шешім қабылдауға, тіпті ең қорқынышты қылмыстар үшін жазалағанда да құқылы емес!" Жасыл партияның басшысы ретінде сөйлеген Рот, АҚШ пен Батыс Еуропадағы ажал жазасына қатысты пікірлердің үлкен айырмашылығын көрсетіп, 2011 жылы Трой Дэвистің өлім жазасына кесілуін "қайғы мен үрей тудыратын циникалық және адамдық емес көрініс" деп бағалады. Ол сондай-ақ, 1999 жылы өзі қатысқан ЛаГранд ағайындыларының өлім жазасына кесілуі сияқты көптеген басқа да жағдайларда ажал жазасына қарсы айтқан.

Патриархалды сұлулық нормалары туралы

2015 жылы Рот өзінің сыртқы келбетіне қатысты сыншыларға жауап беріп, мұрнындағы қылқанды алып тастау үшін "әрекетшіл оңшылдардың патриархалды сұлулық стандарттарына мойынұсыну" болады деп мәлімдеді. Кейінірек Жасыл партия мүшелері бейбітшілдік принциптеріне қайшы келіп, НАТО басқаратын қауіпсіздік миссиясы ISAF аясында неміс сарбаздарын Ауғанстанға жіберуге көпшілік дауыспен қолдау көрсеткенде, Рот "[Жасылдар] соғысқа қарсы партия болып қалады және солай болып өтеді. Бірақ менің ойымша, кейбір жағдайларда зорлық-зомбылықты тоқтату үшін әскери күш қолдануға мүмкіндік болуы керек" деді. Осының салдарынан Рот бұрын Германияның Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) бейбітшілік сақтау миссияларына, сондай-ақ БҰҰ мандатымен Африка құрлығындағы Еуропалық Одақтың бейбітшілік сақтау миссияларына, мысалы Сомалиде (2009, 2010), Дарфур/Суданда (2010, 2011, 2012, 2013, 2014 және 2015), Оңтүстік Суданда (2011, 2012, 2013, 2014 және 2015), Малиде (2014, 2015) және Орталық Африка Республикасында (2014) қатысуын қолдаған. 2013 және 2014 жылдары ол Германияның Сомалидегі "Аталанта" операциясына қатысуын жалғастыру туралы дауыс беруден тартынды және Сомалидегі Еуропалық Одақтың оқу миссиясына (2014, 2015 және 2016) қарсы дауыс берді.

Қару-жарақ экспорты

2010 жылы Рот «қару-жарақ экспортын қатаң бақылауға алу және оны жүзеге асыру критерийлерін күшейту» қажеттігін айтты. 2014 жылы ол, «Жасылдар» партиясынан депутаттар Катя Кёль және Ханс Кристиан Стробелемен бірге Германияның Федералды Конституциялық сотына шағымданып, үкіметтің жоспарланған қару-жарақ мәселесінде Бундестагты хабарсыз қалдыруы конституцияға қайшы екенін, себебі бұл парламенттің үкіметті бақылауда ұстау міндетін орындауына кедергі келтіретінін мәлімдеді. Сот шешімінде үкімет жоспарланған қорғаныс экспорты туралы ақпаратты жариялауға міндетті емес, бірақ Бундестагтың сұрауы бойынша нақты қару-жарақ келісімдері бекітілгеннен кейін толық мәлімет беруге міндетті екені айтылды. 2015 жылы Welt am Sonntag газетіне берген сұхбатында Рот Сауд Арабиясына қару-жарақ экспортын айрықша сынап, елді «Орта Шығыстағы терроризмді қаржыландырудың ең ірі көзі» деп атады және ел басшылары Германиядан сатылған қаруды өз халқына қарсы қолдануы мүмкін деген алаңдаушылық білдірді.

Тибетпен қарым-қатынастар

Рот парламентте болған кезінде Далай-ламамен бірнеше рет кездесіп, Тибет қозғалысын қолдаған. 2015 жылы Рот Дхарамшалада Сикюн Лобсанг Сангаймен бірге 56-шы Тибет ұлттық көтерілісі күнінің ресми еске алу рәсімінде сөз сөйледі. Роберт Бадинтер және Карел Шварценбергпен бірге ол 2015 жылғы Париж декларациясына бірінші болып қол қойғандардың қатарында болды, бұл декларация Еуропа үкіметтерін Қытайдың Тибеттегі саясатына қатысты үйлесімді тәсілді әзірлеуге шақырады.

Сын

Рот Иран Ислам Республикасымен жақсы қарым-қатынас орнақтандырғаны үшін сынға ұшырады. Ол 2010 жылы Гюнтер Глосер, Моника Греттерс, Люк Жохимсен және Питер Гаувейлер сияқты заң шығарушылармен бірге Иранға барып, Али Лариджани, Манучехр Моттаки және басқалармен кездесті. Бұл сапар халықаралық адам құқықтары ұйымдары тарапынан қатты сынға ұшырады. 2013 жылдың ақпан айында ол неміс БАҚ және ирандық диссиденттер тарапынан Иранның Германиядағы елшісі Алиреза Шейхаттарды жылы қарсы алғаны үшін айыпталды; ирандық күрд диссиденттері Шейхаттарды 1980-1985 жылдар аралығында Иранның Курдистан және Батыс Әзірбайжан провинцияларының губернаторы қызметін атқарған кезінде күрдтерді өлтіруге жауапты деп санайды. 2015 жылы Рот тағы да неміс парламенттік делегациясын бес күндік сапармен Тегеранға жетектеді, оның құрамында Иран парламентінің спикері Али Лариджани, спикердің орынбасары Мохаммад Хасан Абутораби Фард, сыртқы істер министрінің орынбасары Маджид Тахт Раванчи, президенттікке үміткер Мохаммад Реза Ареф, сондай-ақ президент Хасан Руханидің екі орынбасары – әйелдер істері жөніндегі вице-президент Шахиндохт Молаверди және қоршаған орта департаментінің вице-президенті және төрағасы Масуме Эбтекармен кездесулер өтті; алайда, оған адам құқықтары белсендісі Наргеш Мохаммадимен кездесуге рұқсат берілмеді.

Жеке өмір

Рот Берлиндегі Шарлоттенбург ауданында тұрады.