Кіріспе

Айдахо ботаникалық бағы Бойзе, Айдахо штатының тарихи Ескі Түрме ауданында орналасқан, 501(c)(3) коммерциялық емес ұйым болып табылады және адамдарды, өсімдіктерді және табиғатты байланыстыруға арналған. Бақ Бойзе қауымдастығы үшін жиналатын орын қызметін атқарады және қоршаған ортаны қорғауға қолдау көрсетеді. 15 акр жерді алып жатқан Айдахо ботаникалық бағы – бұл аймақтың биологиялық әртүрлілігін көрсетуге бағытталған Қазыналы аңғардың бірегей шалғынды дала экожүйесі үшін өсірілген өсімдіктердің ең құнды жиынтығы. 501(c)(3) коммерциялық емес ұйым ретінде Айдахо ботаникалық бағы мемлекеттік қаржыландыру алмайды, керісінше, қайырымдалықтар, гранттар, кіру ақылары, арнайы іс-шаралардан түскен қаражат және мүшелік бағдарламасына сүйенеді. Бірлесіп өткізілетін іс-шаралар мен демеушілік арқылығы қауымдық әріптестіктер мен ынтымақтастықтар да жұмыс істеу үшін маңызды элементтер болып табылады. 1973 жылға дейін бұл жер Ескі Айдахо штатының түрмесіне қарасты ферма және балабақша болып пайдаланылды. Түрме жабылғаннан кейін жер он жылдан астам уақыт бойы қолданылмай жатты, ал 1984 жылы бақтар алғаш құрылды. Бақ 42 акр жерді жалға алып, Ескі Айдахо түрмесінің тарихи аумағында орналасқан. Жергілікті ботаник доктор Кристофер Дэвидсон және директорлар кеңесінің таңдамалы мүшелері бақтың инфрақұрылымын құруға кірісті, соның ішінде ботаникалық коллекцияны сақтау үшін суару жүйесін орнатуды жоспарлады. Балаларға арналған оқу-саябақ интерактивті және ойын элементтері бар білім беру ортасы ретінде жасалды. Жылдар бойы бақ өсімдіктердің экожүйесін кеңейтіп, экологиялық білім беру мүмкіндіктерін ұйымдастырды және қауымдастық үшін түрлі бағдарламалар мен іс-шаралар өткізді.

Ағылшын бақшасы

Айдахо ботаникалық бағында белгілі ағылшын ландшафт сәулетшісі Джон Брукс жобалаған және Мюриел мен Диана Кирк іске асырған сүйкімді ағылшын бағы бар. 1998 жылы ашылған бұл бақта жыл бойы қызығушылық тудыратын, ірі топтарға біріктірілген көп жылдық өсімдіктер көрсетілген. Бақта 1300-ден астам көп жылдық өсімдіктер өседі, олар Идахо штатының ескі түрмесінің қабырғасын фон ретінде пайдаланады. Мюриел мен Диана Кирк ағылшын бағының маңызды орталық нүктесі – Таблерок құмтасынан салынған әдемі жазғы үй. Қара тақтатаспен жабылған шатыры бұрынғы ардагерлер үйінде болған, ал төбесі Бойсе қаласындағы бұрынғы J.C. Penneys дүкенінің еденінен алынған ағаштан жасалған. Басты жетістігі – Бойсе қаласының шебер ұстасы Нахум Херсом жасаған темір мен мыстан жасалған ауа райы көрсеткіші. Тағы бір орталық нүкте – 1998 жылы Уэльс ханшайымы Диананың құрметіне арналған Диана ханшайымның фонтаны.

Шөп бақшасы

1990 жылдардың басында құрылған бұл бақта ғасырлар бойы дәрі-дәрмек, косметика, әшекейлеу және тамақ дайындауда қолданылған әртүрлі шөптер ұсынылған. Келушілер талшын, ақшөп, жалбыз, мажоран, розмарин, пияз, сондай-ақ кең таралған және сирек кездесетін шөптердің әртүрлі түрлерін – костмари, буглосс, қышқыл, рута және сарыбас сияқтыларын тамашалай алады. Шөптер бағында 1986 жылғы қалалық өртте қираған Бойз қаласының Истман ғимаратынан сақталған тас жұмыстары қолданылған. Кірпіш жол бақты айналып өтеді, ал тас жол келушілерге жақыннан көру үшін гүлзардың ортасынан өтуге мүмкіндік береді. Бұл тас жұмыстары Бойз қаласының 1986 жылы өртенген Истман ғимаратынан әкелінген.

Айдахоның жергілікті өсімдіктер бақшасы (1994 жылы аяқталды)

Айдахоның шөл және ормандық аймаларына тән өсімдіктер, оның ішінде ақ жусан, қалампыр, жергілікті догвуд және Айдахо бетегесі.

Ойлану бақшасы

Медитация бақшасы кірпіш жолдың шығысында және ескі балалар бақшасының солтүстігінде орналасқан. Бұл жерде ағын су мен көл бар. Бақшадағы көлеңке жайлылық сыйлайды, көлеңкелі аймақтар ауа температурасын ашық жерлерге қарағанда кешке дейін 20 градусқа дейін төмендетеді. Медитация бақшасында көлеңкеде, салқын және ылғалды ауада жақсы өсетін жапырақты мәңгі жасыл, қылқан жапырақты және жапырақты өсімдіктердің жиынтығы бар. Медитация бақшасындағы ағаштар 1960 жылдары Ескі Мемлекеттік Түрмедегі ең төменгі қауіпсіздік шарасындағы тұтқындармен отырғызылған, ол кезде түрме өсімдіктерді өсіру орталығының бөлігі болған. Бақ ашылған күні JR Simplot қызыл емен отырғызған, ол бүгінге дейін тұр. Тұтқындар Тақталық тастан қазып алған құмтас бақшаның артқы қабырғасын құрайды. Бұл жерде келушілерге арналған пикник үстелдері де бар.

Гүлбақша

Роза бағын құруға Джейн Фолк Оппенгеймер мүмкіндік берді. Бұл бақта ежелгі және жаңа розалардың жинағы, сондай-ақ бақтың маусымдық тартымдылығын ұзарту үшін отырғызылған түрлі көп жылдық өсімдіктер бар. Роза бағы Джейн Фолк Оппенгеймердің жомарт үлесімен құрылған және 1920 жылға дейін селекцияланған және енгізілген розалармен қатар, одан да заманауи сорттарды ұсынады. Роза бағының дизайны Бойз тауларының етегіндегі құмтасты террасалар мен Ескі түрменің тас қабырғалары арқылы бейнеленген көркем көріністерді қамтиды. 1989 жылы ашылғаннан бері бұл бақ Айдахо ботаникалық бағының ең сүйікті бақтарының бірі болып табылады.

Балалар сауыты

Айдахо ботаникалық бағының балалар оқиғалық бағы – жас балаларды қызықтырып, үлкен қуыс ағаштар мен табиғаттан алынған басқа да заттардан жасалған ойын құрылымдары арқылы сыртқы ортаны зерттеуге шақыратын динамикалық кеңістік. Мұнда ет жейтін өсімдіктер көрмесі, кои тоғаны мен Медитация бағына көрініс беретін ағаш үйі, үлкен қарындаш пішіндес ойыртқыш, тұрақты және интерактивті тал туннелі, "Күсіктегі ұлдар" атты фонтан, сезімталдық бағы және музыкалық жол бар. Балалар оқиғалық бағы – ішкі сапарлар мен жазғы STEAM лагері сияқты білім беру бағдарламаларын өткізуге арналған негізгі орын. Ересек балаларға біздің кішкентай асүй үйінің жанында өсетін көкөністерге, жемістерге, шөптерге және жеуге жарамды гүлдерге күтім жасауға мүмкіндік беретін "Асүй бағы" ұнайды. Балалар сондай-ақ Айдахо геологиясы туралы біле алады немесе музыкалық жолымыздың аспаптарынан ләззат ала алады.

Өсімдіктерді таңдаудың демонстрациялық бақшасы

2012 жылдан бері IBG осы өсімдіктердің бір бөлігін Plant Select® демонстрациялық бағында көрсетіп келеді. 2018 жылы олар лицензиялы өсіруші мәртебесін алды, бұл оларға бақта қолдану үшін өсімдіктер өсіруге және оларды жалпы жұртшылыққа сатуға мүмкіндік берді. Бағдарламаға өсімдіктер осы сегіз қасиетін көрсету үшін іріктелді: аз сумен жақсы өседі, кең ауқымдағы жағдайларға төзімді, жануарлар мен жәндіктерге қолайлы орта туғызады, қиын климаттық жағдайларға төзімді, ерекше және бірегей болып саналады, аурулар мен жәндіктерге қарсы тұрады, ұзаққа созылатын әдемілігі бар және таралмайды. Plant Select-пен ынтымақтастық Айдахо ботаникалық бағына осы өсімдіктерді өсіруге және оларды жылдық өсімдіктер жәрмеңкесіне қосуға мүмкіндік береді, бұл өңірге сәйкес келетін өсімдіктерді пайдалануды одан әрі дамытады. Аталған бақ қазіргі таңда жалпы қоғамға жабық.

Көкөніс бақшасы

Жазғы суккуленттер бағы мен қаламұш отырғыш жанында орналасқан Айдахо ботаникалық бағының көкөніс бағы – маусымдық бақ. Онда жазғы көкөністермен қатар, түрлі-түсті бір жылдық гүлдер мен қабақтар да өседі. Бұл бақ балалар мен ересектерге көтерілген егістіктер, тұқымдар, гүл және көкөніс өсіру туралы білім алуға мүмкіндік беретін оқу орны болып табылады. Ол білім беру бағдарламаларында кеңінен қолданылады және келушілерге тәжірибе жинауға жағдай жасайды.

Айдахоның жергілікті өсімдіктер бақшасы

Айдахоның жергілікті өсімдіктер қоғамының Пахове бөлімшесімен бірлесіп, Айдахо ботаникалық бақшасы 1990 жылы Айдахоның жергілікті өсімдіктер бағын құрды. Бұл бақтың мақсаты – Айдахоның алуан түрлі флорасын көрсету, келушілерді аймақтың ботаникалық мұрасымен таныстыру және жергілікті өсімдіктердің маңыздылығын ескеру болып табылады. Бақта құрғақ дала климатында өсетін жергілікті шөптер, гүлді өсімдіктер, ағаштар мен бұталардың тізімі үнемі толықтырылып келеді. Шағын көл мен шарлауық жергілікті сулы-батпақты өсімдіктердің әртүрлі түрлерін ұсынады, ал Овихи тауларынан табылған тасбаған ағаш аймақтың терең биологиялық тарихын көрсетеді.

Льюис және Кларк жергілікті өсімдіктер бақшасы

2006 жылдың мамыр айында ашылған Льюис және Кларк туған өсімдіктер бағы Льюис және Кларк экспедициясының екі жүз жылдығын (1804-1806) тойлайды. Бұл бақта экспедиция барысында жиналған өсімдіктердің таңдамасы көрсетілген, назар Грейт-Фолс, Монтана және Даллс, Орегон арасында жиналған 145 түрге бөлінеді. Бақ төрт аймаққа бөлінген: Каньон, Дала, Тау және Батпақ – әр аймақ сәйкес экологиялық қоғамдастыққа тән өсімдіктер мен ерекшеліктерді ұсынады. Бақ кіреберісінде орналасқан Жиналу орыны туған шөптер мен астықтармен жасылдандырылған шатырды көрсетеді және Томас Джефферсонның Монтичеллосы мен Түпкі халықтардың киваларынан шабыттандырылған. Ақпараттық тақталар экспедицияның маңыздылығы, оның табысына Түпкі халықтардың салған үлесі туралы, сондай-ақ өсімдіктердің этноботаникалық қолданылуы туралы мәлімет береді.

Батыс сулы бақ

Льюис және Кларк жергілікті өсімдіктер бағының ішінде орналасқан Батыс Waterwise бақшасы, батыс штаттарына тән, құрғақшылыққа төзімді өсімдіктерді көрсетеді. Бұл бақша келушілерді өз үй бақшаларына суды үнемдеуге көмектесетін өсімдіктерді енгізуге шабыландыру мақсадында құрылған. Онда Льюис және Кларк экспедициясы барысында жиналған кейбір өсімдіктердің түрлері көрсетіліп, олардың шөлді жағдайға бейімделу қабілеті ерекше атап көрсетіледі.

Отқа үйретуші бақ

Льюис және Кларк жергілікті өсімдіктер бағының солтүстік шекарасына іргелес орналасқан Firewise Garden (https://idahofirewise.org/) – Жерді басқару бюросы, Батыс Айдахо колледжінің бау-бақша бағдарламасы және Айдахо ботаникалық бақшасы арасындағы серіктестік. Бұл бақ өртке төзімді өсімдіктер мен егу дизайндарын көрсетеді, олар мүлікті өрттен зақымданудан қорғауға көмектеседі. 300-ден астам өсімдік түрі көрсетілген бақ, өртке төзімді өсімдіктерді пайдалану және өрттен қорғану техникаларын көрсетеді. Айдахо Firewise бағдарламасы Батыс Айдахо колледжінің бағбандық бағдарламасының студенттерінің көмегімен басқарылады және күтіледі. Firewise Garden-ға Льюис және Кларк жергілікті өсімдіктер бағының Медитация бағы немесе су батпақтары арқылы қол жеткізуге болады.

Суды сақтау ландшафты

Ескі жазалау жолының бойында орналасқан Суды сақтау ландшафты – бір акрлық бақша, ол келушілерді тұраққа кіре берісте қарсы алады. Бұл бақша 2006 жылы құрылған, онда суды үнемдейтін түрлі өсімдіктер орналасқан, сондай-ақ Айдахо ботаникалық бағының кіреберісін әдемілеуге қызмет етеді. Суды сақтау ландшафты – құрғақшылыққа төзімді ландшафтты жасау үшін білім беру құралы болып табылады, бұл аймақтың климатына сай келетін, суды тиімді пайдаланатын өсімдіктерді көрсетіп тұрады. Бақшада суды ғана емес, эстетикалық тұрғыдан да әдемі өсімдіктер өседі.

Бақшадағы өнер

Айдахо ботаникалық бағының аумағы әртүрлі өсімдіктер коллекциясына ғана емес, сонымен қатар ашық аспандағы өнер галереясы ретінде қызмет етеді. Әр түрлі өнер туындылары бағдың кеңістіктеріне шашырап орналасқан. Бақтағы тұрақты жер суретіне лабиринт, қызғылт ивадан (Salix purpurea) және бамбук тіреулерден жасалған ива туннелі, сондай-ақ Хан Сек Хённың қайта пайдаланған ағаштан, тасталған жиһаз бен жергілікті климатқа бейімделген өсімдіктерден құралған, ағаш тәрізді мүсіні бар "Кері Жаңару" туындысы кіреді.

Іс-шаралар мен бағдарламалар

Айдахо ботаникалық бағында жыл бойы әртүрлі шаралар мен бағдарламалар ұйымдастырылады, олар әртүрлі қызығушылықтар мен жас топтарына бағытталған. Олардың ең танымалдары – "Үлкен бақтан қашқыштар", "Екінші өрім фестивалі" және "Қысқы бақтың жарқырауы". Бақ көктем, жаз және күз айларында ересектерге арналған білім беру курстарын да ұсынады. Балаларға арналған бағдарламаларға Табиғат лагерьлері, Саяжайлық экскурсиялар және жергілікті мектептерге жалға берілетін оқулық жиынтықтары кіреді.

Бақшадағы концерттер

Бақ жыл сайын "Great Garden Escape" жазғы концерттік сериясын ұйымдастырады және түрлі музыкалық жанрларды қамтиды. Концерттік серия Медитация бағында өтеді, ал көрермендер көбінесе шаңғы, пикникке арналған көрпелер немесе арқасы төмен орындықтар алып келіп, жиналады. Outlaw Field – Бойз қаласындағы 4000 орындық ашық аспан концерт алаңы. Outlaw Field жаз айларында түрлі музыкалық өнер көрсетулерге қонақжайлық етеді. Аталған алаңда Рей Чарльз, Бонни Райт, Боб Дилан және Шерил Кроу сияқты көптеген әйгілі әртістер өнер көрсеткен.

Көркемөнер көрмелері

Бақ ашық аспан галереясы ретінде қызмет етеді, табиғи ортаға үйлесетін өнер көрмелерін ұсынады. Келушілер жергілікті және аймақтық суретшілердің алуан түрлі көркем туындыларын тамашалай алады. Бақ жыл бойы қоғамдық бастамамен ұйымдастырылатын бірнеше өнер көрмелерін өткізеді, оның ішінде Жер өнері, Ертегі үйлер және Гномдардың үйлері, мен Қорқытқұс шарауы.

Бағбандық шеберханалар мен сабақтар

Айдахо ботаникалық бағы жыл бойы әртүрлі семинарлар мен сабақтар ұсынады, оларда бағбандардың техникасы, икемді бау-бақша, ландшафт дизайны, жергілікті экология және экологиялық таза бағбандық тәжірибелері сияқты кең тақырыптар қарастырылады.

Отбасылық іс-шаралар

Бақ отбасылар мен балаларға арналған, мысалы, Көмекшілер күні, Қорқытқыштармен серуендеу, Күзгі жиын-терім күндері және Қысқы бақтың жарқырауы сияқты арнайы іс-шаралар ұйымдастырады. Бұл іс-шараларда өзара әрекеттесетін қызметтер, білім алу мүмкіндіктері, әңгімелеу және көңіл көтеру болады.

Табиғатқа серуендеу және экскурсиялар

Келушілер білімді ерікті жетекшілермен бірге тегін табиғат серуендері мен экскурсияларына қатыса алады, осы арқылы әртүрлі өсімдіктер жинағын зерттеп, жергілікті флора туралы біліп, аймақтың табиғи тарихын танысуға мүмкіндік алады.

Өсімдіктер сатылымы

Айдахо ботаникалық бағы жыл сайын өсімдік сату шараларын өткізеді, онда кең ассортименттегі өсімдіктер ұсынылады, оның ішінде жергілікті түрлер, көп жылдық өсімдіктер, бір жылдық өсімдіктер және ерекше сорттар бар. Бұл сатулар бағбандықты жақсы көретін адамдарға өз бақшаларын молайтуға, сонымен қатар бақтың мақсатын қолдауға және бау-бақша бөлімі үшін қаражат жинауға мүмкіндік береді.

Білім беру бағдарламалары

Айдахо ботаникалық бағы мектептер мен жастар ұйымдары үшін білім беру бағдарламаларын ұсынады, олар тәжірибелік оқу, табиғатты зерттеу және экологиялық білім беру мүмкіндіктерін қамтамасыз етеді. Бұл бағдарламаларға STEAM қағидалары негізінде ұйымдастырылған жазғы лагерьлер мен көктемгі және күзгі саяхаттар кіреді.

Еріктілік бағдарламалары

Бақ волонтерлерді белсенді түрде тартады, олар Бақтың жұмысының, іс-шараларының және білім беру бағдарламаларының түрлі салаларында өте маңызды рөл атқарады. Волонтерлер өз уақытын, білігін және ынтасын Бақты күтіп ұстауға, оқу шараларына көмектесуге және Бақтың жалпы мақсатына қолдау көрсетуге жұмсайды.

Қоғамдық аудит

Айдахо ботаникалық бақшасы жергілікті фестивальдерге, жәрмеңкелерге және басқа да қоғамдық шараларға қатысып, қоғаммен байланыс жұмыстарын белсенді түрде жүргізеді. Осы шаралардың мақсаты – өсімдіктердің, табиғатты қорғаудың және тұрақты бағбандарлық тәжірибелерінің маңыздылығы туралы хабардарлықты арттыру.

Бойзе фермерлер базары

Айдахо ботаникалық бақшасы Бойз фермерлер нарығымен тығыз және серпінді ынтымақтастық орнатады, ол жергілікті фермерлерді, қолөнершілерді және шағын кәсіпкерлерді қолдауға бағытталған жергілікті ұйым. Бұл серіктестік тұрақты егіншілікті дамыту, қоғамдық байланыстарды нығайту және жергілікті өнімдер мен қолөнер бұйымдарының молшылығын тойлау ортақ көзқарасын көрсетеді.

Гуд қаласы мен Бойзе штатының азық-түлік қоймасы

Бақ City of Good және Boise State Food Pantry ұйымымен серіктестік құрып, жаз айларында студенттерге таза шөптер, көкөністер мен өсімдіктер ұсынады. City of Good еріктілері баққа келіп өнімдерді жинап, таратып, олар БГУ-да кем дегенде бір пән оқып жатқан кез келген студентке тегін қолжетімді болады. Осы серіктестіктің мақсаты – Бойз аймағындағы азық-түлік тапшылығы мәселесіне назар аудару және студенттерге жаңа, пайдалы тағамдарға қол жеткізуді қамтамасыз ету.

Табиғатшылдардың шебері

Айдахо ботаникалық бақшасы Айдахо штатының табиғи ортасын сақтауға жұмыс істейтін, жақсы хабардар еріктілер тобын дамытуға бағытталған Айдахоның Табиғатты зерттеушілер бағдарламасын қолдайды. Табиғатты ұнататын және оны танып-білуге қызығушылық танытқан кез келген ересек адам "Сагебруш" далалық бөлімшесіне қосылып, сертификатталған Табиғатты зерттеуші атануы мүмкін. Оқу курстары Айдахо штатының Балық және аңшылық департаменті, MK Табиғат орталығы және Алтын бүркіт Аудубон қоғамымен бірлесіп өткізіледі.