Кіріспе

Айдахо университетінің арборетумы және ботаникалық бағы – АҚШ-тың солтүстік-батысында, Айдахо штатының Москва қаласындағы Айдахо университетінің кампусында орналасқан ірі арборетум және ботаникалық бақ. Нез Персе Драйвтағы Президент резиденциясының оңтүстігіндегі аңғарда және UI гольф алаңына жақын орналасқан, ол күнделікті жұртшылыққа ақысыз ашық.

Шаттук ағаш өсіру орманы

Университеттің алғашқы аробаториясы 1910 жылы университеттің орман шаруашылығының алғашқы профессоры және Орман шаруашылығы колледжінің бірінші деканы доктор Чарльз Хьюстон Шаттук (1867–1931) құрды. Ол бірнеше жүз түрлі ағаш пен бұтадан тұратын еңісті жерге көшет отырғыза бастады. Оның қалдырған мұрасы – қазіргі кезде толыққан ағаштардың тобы, Батыс Солтүстік Америкадағы ең көне университеттік ағаш алқаптарының бірі болып табылады, мұнда американдық қарағай, Калифорниялық хош иісті кедр, далалық клен, шығыс бальзамы және тамаша алып секвойя сияқты ерекше үлгілер өседі. Ескі аробатория UI Әкімшілік ғимаратының батысында және Президент резиденциясының солтүстігінде орналасқан; ол 1933 жылы, оның қайтысынан екі жыл кейін Шаттук атымен аталып, Маклин Филдтің оңтүстік шекарасын құрады. Аробаторияның жанында лекциялар, концерттер, барбекю, тойлар және басқа да шаралар үшін қолданылатын амфитеатр орналасқан.

Жаңа даму

"Жаңа Арборетум" 1970-ші жылдардың соңында жобаланды, алғашқы көшеттері 1982 жылы бұрынғы шабынды алаңына отырғызылды. Ол өсімдіктердің тегіне қарай төрт географиялық аймаққа бөлінген: Азия, Еуропа, Шығыс Солтүстік Америка және Батыс Солтүстік Америка. Бұған қоса, көрмелік егістерге арналған бөлімдер мен ксерискап бағы бар. Арборетумда 829 түр және 1799 ағаш пен бұталардың таксоны бар (2005 жылғы мәлімет бойынша), және отырғызу белсенді түрде жалғасуда. Мысалы, 2004 жылы барлығы 132 түр және 270 таксон отырғызылды. Жинақтың көп бөлігін қызылша, сәндік өсімдіктер, сондай-ақ алма, форзиция, шие, крабаппл, сирень, бұтақ гүлдер, жасмин, магнолия, ағаш пионы, үйе, емен және қарағаш құрайды. Сонымен қатар, ондаған сирек кездесетін үлгілер де бар. Аймақ үшін сирек кездесетін ағаштардың қатарында таңғы секвоя (Metasequoia glyptostroboides), гинкго (Ginkgo biloba), Кампердаун елі (Ulmus glabra 'Camperdownii') және еуропалық шыршаның (Fagus sylvatica) сорттары бар. Арборетумда көптеген жаяу жолдар мен орындықтар бар; арборетум айналасындағы шеңбердің ұзындығы шамамен 2 км. Жаңа арборетумда өткен алғашқы той 1991 жылдың шілде айында болды, келіншек – университет президенті Элизабет Зинсер.