Кіріспе

Ferruccio Valcareggi (12 ақпан 1919 – 2 қараша 2005) – итальян футболшысы және жаттықтырушысы, жартылай қорғаушы ретінде ойнаған.

Ойын мансабы

Валькареги 1919 жылғы 12 ақпанда Триест қаласында дүниеге келген. Оң жақты, шабуылға бағытталған, орталық жартылай қорғаушы – итальян футбол тілінде "меццала" деп аталады – ол сәтті карьераға ие болды, карьерасы барысында "Фиорентина", "AC Милан", "Болонья" және туған қаласы "Триестина" сияқты тоғыз командада ойнады. Ол 1937 жылы "Триестина" командасында карьерасын бастап, 1954 жылы "Пйомбино" командасында аяқтады. 1946 жылы "Болонья" құрамында "Коппа Альта Италия" турнирін жеңіп алды. Ол 403 матчта 73 гол соқты, оның 59-ы Серия А-дағы 270 ойындағы голдар. Бірақ ол халықаралық жарыстарда ешқашан қатыспаған.

Басқарушылық мансап

Валькареги жаттықтырушы ретінде, әсіресе Италия ұлттық футбол құрамасындағы жетістіктерімен кеңінен еске алынады. Ол 1952 жылы «Пьомбино» клубында ойыншы-жаттықтырушы ретінде мансабын бастады. Бірнеше итальяндық клубтарды басқарғаннан кейін (оның ішінде «Прато», клубқа 1956–57 жылғы Серия C титулын жеңіп, Серия B-ға жолдама алуға көмектесті, сондай-ақ «Аталанта» мен «Фиорентина»), ол Италия құрамасының жаттықтырушысы болып тағайындалды. Эдмондо Фаббриден кейін, ол бұрынғы жаттықтырушының ассистенті болған, алғашқыда Эленио Эррерамен бірге, кейін дербес жұмыс істеді. Валькареги 1966–1974 жылдар аралығында Италия құрамасын басқарды, оларды 1968 жылғы Еуропа чемпионатында өз жерлерінде жеңіске жеткізіп, 1970 жылғы Мексикада өткен ФИФА әлем чемпионатының финалына шығарды. Валькареги басшылығымен Италия сегіз жыл ішінде тек алты ойында жеңіліске ұшырады. Ұлттық құрамадағы табысына қарамастан, Валькареги 1970 жылғы әлем чемпионатындағы «стаффетта» (эстафета) стратегиясын ойлап тапқандығымен де еске алынады. Ол қорғаныстың тұрақтылығына, сондай-ақ екі мақсатқа ұмтылған шабуылшы – Рива мен Бонинсегнаның болуына байланысты, сол кездегі Италияның ең бағалы екі ойыншысы – Джанни Ривера мен Сандро Маццоланы бірдей алаңға шығару мүмкін емес деп санады. Ол екі креативті ойыншының өзара жарысқан клубтарының арасындағы бәсекелестікке байланысты үйлесім таппайтынын, ал екеуін де шабуылшылармен бірге қолданса, бастапқы құрамдағы тепе-теңдік бұзылады деп ойлады, әсіресе Ривера Маццола сияқты физикалық тұрғыдан немесе қорғаныс жұмысында ерекше көзге түспейтін еді. Маццола асқазан ауруына шалдыққанда, оның физикалық жағдайына әсер еткенде, ол мынадай жоспар ойлап тапты: Маццола әр матчтың бірінші жартысын ойнайды, ал Ривера қарсыластар шаршағанда және оған көбірек орын бергенде екінші жартысын ойнайды. Италия 1968 жылғы Еуропа чемпионатында жеңіске жеткеніне және 1970 жылғы әлем чемпионатында екінші орын алғанына қарамастан, бұл тактика БАҚ-та кеңінен сынға түсті, әсіресе Италияның топтық кезеңдегі және Бразилияға қарсы финалдағы нәтижесіне байланысты, ал Батыс Германияға қарсы жартылай финалда Риверамен шабуылдаушы, қызықты ойын стилін көрсеткеніне қарамастан. Екі ойыншы финалда қысқа ғана уақыт бірге ойнады, Ривера матчтың соңғы алты минутында Бонинсегнаның орнына шықты. Валькареги Италияның 1974 жылғы ФИФА әлем чемпионатындағы жолдама алуына да көмектесті, бірақ олар турнирдің бірінші кезеңінде жеңіліске ұшырады, нәтижесінде Валькареги Италия құрамасының бас жаттықтырушы лауазымынан кетті. Турнир кезінде ол Джорджо Кинальямен қарым-қатынасын үзді, ол Валькарегиді алмастырған кезде сөйтіп қорлады. Халықаралық мансабынан кейін Валькареги Италияда «Эллас Верона» және «Рома» клубтарының жаттықтырушысы, сондай-ақ Италия жастар құрамасының B командасының жаттықтырушысы болып жұмыс істеді, сондай-ақ қысқа уақытқа сарапшы ретінде жұмыс істеді. Кейін ол «Фиорентина» клубының техникалық бөлімінде жұмыс істеді және 2013 жылы «Фиорентина» клубының Даңқ залына енгізілді.

Басқару стилі

Италия құрамасында Валькарегидің қатаң тактикасы негізінен 1960-шы жылдары «Интер» клубының бас жаттықтырушысы Эррера тарапынан танымал болған итальяндық «катеначчо» жүйесіне сүйенді. Оның тұсында Италия командасы нәтижелерді табысты түрде шығару қабілетімен және гол соққаннан кейін аз гол жіберіп, еңбекқорлықпен қорғанысқа баса назар аударуымен танымал болды. Бұл команданың гол соғудың жетіспеушілігі мен көңіл көтермейтін ойын стиліне қатысты итальяндық БАҚ-та сынға ұшырағанымен, тиімді стратегия болып көрінді. Команданың негізгі қорғаныс стиліне қарамастан, Валькареги басшылығымен 1970 жылғы әлем чемпионатында шабуылдау мүмкіндіктерін де көрсетті. Биіктікте ойнағандықтан, командасы қарқынды спринттерден аулақ болып, техникалық қабілеттерін көрсетуге баса назар аударды. Валькареги сонымен қатар «штафетта» саясатымен де танымал болды, онда матчтардың әр жартысында екі талантты және шебер ойыншысы – Маццола мен Ривераны қолданды, командадағы тепе-теңдікті сақтау үшін. Күшті, динамикалық және тікелей Маццола матчтарды бастаса, креативті, бірақ аз қозғалмалы және еңбекқор Ривера қарсыластар шаршаған кезде алаңға түсіп, өтулер арқылы ойынды бақылап тұрды. 1974 жылғы әлем чемпионаты алдында командасы тартымды ойын стилін қабылдады, бірақ турнирде сәтсіз өнер көрсетіп, бірінші раундта жеңіліске ұшырады. Валькареги бұл жеңілісті команданың біріккендігінің болмауына және сол кездегі ойыншылар тобын тиімді басқара алмауына байланысты деп түсіндірді.