Кіріспе
Америкалық музыкант, жазушы және қауымдастық негізін қалаушы (1938–1978)
Мелвин Джеймс Лайман (24 наурыз 1938 – 1978 наурыз) – американдық музыкант және жазушы, сонымен қатар Форт-Хилл қауымдастығының негізін қалаушы. Бұл қауымдастық отбасы, қауым немесе культ деп әртүрлі сипатталған.
Ерте өмір
Лайман Калифорния мен Орегон штаттарында өсті. Бостонның "The Broadside" музыкалық бюллетенінде жазылғандай, ол жас кезінде бірнеше жыл бойы ел аралап, Перси Рэндольф пен Обрей Рамзи сияқты музыканттардан гармоника мен банджоны үйренді. 1960-шы жылдардың басында Лайман Нью-Йорк қаласында тұрды, онда ол басқа суретшілермен, кинорежиссерлермен, музыканттармен және жазушылармен қарым-қатынас жасады. Ол андерграунд режиссері Джонас Мекаспен дос болды, бұл оны Энди Уорхол мен Брюс Коннердің студияларына жеткізді. Ол Коннерден кино өнерін үйреніп, онымен бірге бірнеше фильм түсірді. 1963 жылы Лайман Джим Кескиннің Бостон негізделген джаг-банд тобына банджо мен гармоникашы ретінде қосылды. Бір кезде "20 жасында "блюз" гармоникасының ұлы қариясы" деп аталған Лайман, халық музыкасы шеңберінде Боб Диланның электрлі топпен танымал өнер көрсеткенінен кейін ағылып жатқан наразылық білдірген көпшілікке 1965 жылғы Ньюпорт халық фестивалінің соңында "Rock of Ages" дәстүрлі әнұранында 20 минуттық импровизация орындағаны үшін еске алынады. Кейбіреулер Лайманның, негізінен акустикалық музыкант болғандықтан, Диланның жаңа рок бағытына қарсы сөзсіз пікір білдіргенін сезінді. "Sing Out Magazine" журналының редакторы Ирвин Сильбер Лайманның "мұңды және жалғыздыққа толы гармоникасы" "кештің ең оңтайлы үнін" берді деп жазды.
Жазушы
1966 жылы Мекастың қолдауымен және қаржысымен Лайман өзінің алғашқы кітабын – "Дүние құтқарушысының өмірбаяны" атты еңбегін жариялады, ол рухани шындықтарды және эзотерикалық тарихты жаңаша түсіндіруге бағытталған болатын. 1971 жылы Лайман 1958 жылдан бастап музыкант болуға жасаған алғашқы тыңайлауларынан, 1960 жылдардың басында өмірі музыкалық және жеке тұрғыдан кеңейіп, тереңдеген кезеңдерде жазған хаттарынан құралған "Жолдың соңындағы айна" кітабын шығарды. 1966 жылғы соңғы жазбалары оның болашақ өмірін анықтаған және бағыт-бағдар берген терең қуаныштар мен қайғылы жоғалтуларды көрсетеді. Кітаптың мәні және одан кейінгі өмірі кіріспедегі арнау сөзінде қарапайым түрде айтылған: "Жүрегімді ауыртып өмір сүргенім үшін Джудиге".
KPFK Дебакл
Фелтон мен Киндманның айтуынша, Оуэн деЛонг, «Отбасы» мүшесі, Лос-Анджелестегі KPFK альтернативті радиостанциясында бағдарлама директоры болып жұмысқа түсті. Лайман немесе «Американдық Аватар» туралы ештеңе айтпағанымен, деЛонг бірден станцияны басқару мен қызметкерлердің ерекше деп санайтын бағытқа бұрды. Лайманның «ритм-н-блюз тарихы» таспаларының сапалы хабар таратуға жеткіліксіз дыбыспен жазылғаны белгілі болғанда, деЛонг үшінші эфирді тоқтатып, тыңдаушылардан дыбысқа қатысты шағымдармен станцияға қоңырау шалуын сұрады. Телефон станциясының дереу қосылуы «Отбасы» мүшелерінің алдын ала жоспарланған науқанынан хабар берді. Жазу инженері Дэвид Клауд бұл туралы айтқаннан кейін, деЛонг оған шабуыл жасады және осыдан кейін жұмыстан босатылды. Кейіннен Марк Фречетті қоса алғанда, «Отбасы» мүшелері станцияға келіп, өздері орнатқан сөрелерді алып кетуді көздеді, сонымен қатар станция қызметкерлеріне сөздерімен шабуыл жасады. Полиция шақырылды, ал станция директоры Марвин Сегельман келесі аптаға станцияға жеке күзетші жалдады. «Отбасы» мүшесі Джордж Пепер Фелтонға Лайманның шабуылға бұйрық бергенін растады. 1971 жылы «Rolling Stone» журналы Дэвид Фелтонның «Отбасы» туралы кең көлемді зерттеуін жариялады. «Rolling Stone» баяндамасында авторитарлық және бұзылған орта, соның ішінде Лайманның тәртібін сақтау үшін ультра-лоялды тұратын элиталық «Карма отряды», «Отбасының» астрологияға құштарлығы және мойынсұнбаған мүшелерге арналған оқшаулау бөлмелері сипатталды. «Отбасы» мүшелері бұл хабарламаларды жоққа шығарды, бірақ бұрынғы мүшелер, әсіресе Майкл Киндман «Жер асты баспасөзі арқылы менің Одиссеямда» олардың көп бөлігін растады. Мэнсон «Отбасынан» айырмашылығы, Лайманның «Отбасы» драмалық аяқтамамен аяқталған жоқ. Керісінше, «Отбасы» жасырын күйге көшіп, тыныш өмір сүрді, алғашқы жылдары қалыптасқан қарым-қатынастарды тыныш дамытты.
Отбасында өскен
Лайман отбасындағы өмірдің тағы бір сипаттамасы актриса және сценарист Гвиневра Тернерден алынған, ол алғашқы он бір жылын (1968-1979) отбасында өткізді, анасы (одан бөлек тұрған) қашып кеткеннен кейін шығарылды. Тернердің сөзінше, 1968 жылы Лайманның "харизматикалық, күрделі басшы" ретінде "билігінде" 100 ересек және 60 бала өмір сүрді. Олар сырттан келгендердің жаны жоқ екенін және олармен қарым-қатынас жасау қауіпті деп үйретілді. Дәрігерлер тек шұғыл жағдайларда ғана шақырылды. Отбасы Канзас, Лос-Анджелес, Сан-Франциско, Нью-Йорк, Бостон және Марта Виньярдта үйлерде тұрды, әрбір жерде ересектерге және балаларға арналған жеке үйлер болды. Балалар үйде оқытылды. Тернер балалар арасындағы бірлік пен достыққа толы естеліктерді сақтайды, бірақ балаларға жасалған жазалаудың қатал болғанын айтады, мысалы, "бір күн бойы шкафқа қамау, тамақтан айыру, басқалардың бәрі сыртқа шығарылғанда ұру, немесе күндер бойы ешкімге сізге қарауға немесе сізбен сөйлесуге рұқсат етілмеу, яғни толық игнорирлеу". Форт-Хилл қауымының бір мүшесі Уолшқа аты-жөнін жарияламау шартымен, Лайманның "1978 жылы Лос-Анджелесте (Калифорния штаты) қасақана есірткінің зиянды дозасын қабылдағанын" айтты, бұл ұзаққа созылған аурудан кейін болды. Лайманның қайтысынан кейін отбасы кішірек, дәстүрлірек, кеңейтілген отбасыға айналды. Отбасылық кешеннің құрылысын жаңарту кезінде алған тәжірибелер Форт-Хилл құрылыс компаниясының құрылуына себеп болды.
Жарияланымдар
Лайман, Мел. Әлем құтқарушысының өмірбаяны (Нью-Йорк, Джонас Пресс, 1966)
Лайман, Мел. Жолдың соңындағы айна (Америкалық Аватар, 1971) (Баллантайн Кітаптары таратылған)
Аватар жазбалары: Мел Лайманның «Мақалалары мен бағандары», Аватар 1967-68, Американдық Аватар 1968-69 Стив Трасселдің Мел Лайман мұрағатында қараңыз. Басқа жазбалар: Стив Трасселдің Мел Лайман мұрағатында бағандар, мақалалар және т.б. индекстерін қараңыз. Белгілі эссеші Брюс Чатвин өзінің «Мен мұнда не істеп жүрмін?» кітабында Форт-Хилл қауымы туралы «Лайман отбасы» атты әңгімесінде жазды. (Пикадор, 1989). Толық эссе Стив Трасселдің Мел Лайман мұрағатында қайта басылды. Трассел Чатвиннің көптеген талаптарын шамадан тыс және фактілерге сай емес деп түсіндіретін түсіндірмелер бетін қосты.
Lyman, Mel. Mirror at the End of the Road (American Avatar, 1971) (Distributed by Ballantine Books)
Avatar writings: see Articles & Columns by Mel Lyman, Avatar 1967 68, American Avatar 1968 69 at Steve Trussel's Mel Lyman archive. Other writings: see Indexes to columns, articles, etc. at Steve Trussel's Mel Lyman archive. Celebrated essayist Bruce Chatwin wrote about the Fort Hill Community in “The Lyman Family – A Story” in his book What Am I Doing Here? (Picador, 1989). Entire essay reprinted at Steve Trussel's Mel Lyman archive. Trussel includes a page of annotations explaining that many of Chatwin's claims are extreme and don't match the facts.
Дискография
Американдық Аватар: Махаббат төңкеріліп келеді, (Warner Bros./Reprise 6353, 1970)
Джим Кескиннің Америкасы, (Warner Bros. Reprise Records 6464, 1971), продюсер (Ричард Д. Хербрук атымен) және орындаушы. Лайман түрлі тректерде музыкалық аспапшы ретінде қатысты. Толық тізім үшін Mel Lyman: Recorded Music көріңіз.
Jim Kweskin’s America, (Warner Bros. Reprise Records 6464, 1971), producer (as Richard D. Herbruck) and performer. Lyman appeared as an instrumentalist on various tracks of other albums. See Mel Lyman: Recorded Music for complete list.