Кіріспе

Нигериялық саясаткер (туған 1957)

Бони Харуна (12 маусым 1957 жылы туған) – 2014 жылдан 2015 жылға дейін Нигерияның жастар даму министрі болған нигериялық саясаткер. Бұрын ол 1999 жылдан 2007 жылға дейін Адамуа штатының губернаторы қызметін атқарды. Ол үстемдік құратын Халықтық демократиялық партияның мүшесі болды.

Өмірбаян

Бони Харуна 1957 жылдың 12 маусымында дүниеге келген. Ол Ахмеду Белло университетінде, Зария қаласында саяси ғылымдарды оқыған.

Адамуа штатының губернаторы

Бони Харуна 1999 жылғы сәуірде Адамава штатының губернаторы болып сайланды және 2003 жылғы сәуірде қайта сайланды. 2003 жылғы сайлау қорытындысын Бүкіл Нигерия халық партиясы (ANPP) наразылыққа ұшыратты, олар сайлауда кең ауқымды әлдесу болды деп мәлімдеді. Сайлау трибуналы сайлауды жарамсыз деп жариялады. Бірақ апелляциялық сот Трибуналдың шешімін күштен шығарып, Харунаны қызметіне қайта орнатты. 2006 жылдың наурыз айында Бони Харуна, Бола Тинубу (AD), Оржи Калу (PDP), Крис Нгиге (PDP), Ахмед Сани Ерима (ANPP) және Ибрагим Шекару (ANPP) президент Олусегун Обасанжоның үшінші мерзімге сайлануына қарсы сөйледі, көптеген үшінші мерзімді қолдайтын губернаторлар жасыруға тиіс нәрселері болғандықтан оны қолдайды деп айтты. Ол 2006 жылғы сәуірде 20 штаттың губернаторларының отырысында қарсылығын қайталады. 2006 жылдың қыркүйегінде Замфара штатының губернаторы Ахмет Ерима, Адамаваның Бони Харуна және басқа да жоғары лауазымды саясаткерлер АҚШ-тың Абуджадағы елшілігінде толық визалық қызметтерді іске қосу рәсімінде АҚШ елшісі Джон Кэмпбеллмен бірге лента кесті. Сол айда Экономикалық және қаржылық қылмыстарға қарсы күрес комиссиясының (EFCC) төрағасы Маллам Нуху Рибаду Бони Харунаның комиссия тергеп жатқан 31 штат губернаторының қатарында екенін мәлімдеді. 2007 жылдың ақпан айында Адамава штатының заң шығарушы жиналысы Бони Харунаға 1999 жылғы Конституция талаптарына сәйкес, ауыр тәртіпсіздік жасағаны және лауазымдық міндеттерін атқара алмағаны үшін импичмент туралы хабарлама жолдады.

Кейінгі мансабы

2007 жылдың сәуірінде өткен ұлттық сайлауға дейін Харуна жаңа құрылған «Іс-қимыл конгресі» (AC) партиясына өткен. 2009 жылдың сәуірінде Бони Харуна бұрынғы вице-президент Атику Абубакарды қолдауын тоқтатқанын мәлімдеді, себебі Атику өзінің жақтастарының кеңестерін тыңдамаған. Бұл даудың себебі Харунаның Атику «Іс-қимыл конгресінде» қалғанда Халықтық демократиялық партияға (ХДП) қайта оралуы болуы мүмкін. 2008 жылдың тамызында ол Фарида Вазири басқаратын Экономикалық және қаржылық қылмыстар комиссиясы (ЭҚҚ) тарапынан 1999-2007 жылдар аралығында штат губернаторы қызметін атқарган кезінде жемқорлыққа қатысты айыптаулар бойынша ұсталды. Оның босату туралы өтініші қабылданбады. 2008 жылдың қараша айында Абужа Федералды Жоғарғы соты Харунаға медициналық ем алу үшін АҚШ-қа баруға рұқсат берді, сонымен қатар істі 2009 жылдың ақпанына дейін кейінге шегерді, бұл ретте айыпталушы ЭҚҚ-ның түзетілген айыптауларына байланысты жаңа өтініш бере алады. 2009 жылдың мамырында Бони Харуна Адамуа штатының губернаторы лауазымында болған кезінде жаңа дәлелдер табылуына байланысты 100 миллион найраны жымқыру бойынша Федералды үкімет тарапынан қайтадан айыпталып отыр. 2009 жылдың тамызында Экономикалық және қаржылық қылмыстар комиссиясы (ЭҚҚ) Бони Харунаға қарсы жалған құжат жасау және шамамен 150 миллион найраны белгісіз бағытқа заңсыз аударғандығы үшін 28 тармақтан тұратын айыптама қойды. 2009 жылдың қазанында ЭҚҚ Бони Харуна және тағы үш адамға қарсы 28 түзетілген айыптама ұсынды. 2009 жылдың қарашасында ЭҚҚ Харунаның АҚШ-та медициналық ем алу үшін қайтадан жол жүру құжаттарын алу туралы өтінішіне қарсы шықты. Харуна 2011 жылдың 9 сәуірінде Адамуа Солтүстік сенаторлық округінен «Нигерияның Іс-қимыл конгресі» (ACN) партиясынан сайлауға түсті. Биндо Жибрилла (ХДП) одан басым түсіп, 75 112 дауыс жинады, ал Харуна 70 890 дауысқа ие болды. «Прогрессивтік өзгерістер конгресі» (CPC) партиясынан кандидат болған Абба Мохаммед 22 866 дауыс алды.