Кіріспе

Фэлешти – Молдованың солтүстігіндегі аудан (район), әкімшілік орталығы – Фэлешти қаласы. 2011 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны 92 600 адамды құрады. Батыс Молдовада Румыниямен шектеседі.

Тарих

Ең ерте тарихи деректерде кездесетін округтік қалалар – Fălești, Scumpia, Călugăr, Horești, олар алғаш рет 1429–1437 жылдары тіркелген. Әсіресе XV–XVII ғасырларда бұл аймақ экономикалық (сауда) және мәдени тұрғыдан дамыды, себебі халық саны күрт өсті. XVIII ғасырда Молдавия княздігі мен Осман империясы арасындағы үздірілмейтін соғыстардың салдарынан, сондай-ақ кейіннен Ресей армиясының жиі араласуынан аймақ құлдырауға ұшырады. 1812 жылы Бухарест шарты бойынша Ресей империясы Молдавия княздігінің есебінен Бассарабияны жаулап алды. Осы кезеңде патшалық үкіметтің саясаты – жергілікті халықты орыстандыруға бағытталды, көптеген украиндықтар мен орыстар қоныс аударды, олардың ұрпақтары қазір аудан халқының 15% құрайды. 1918 жылы Ресей империясы құлағаннан кейін Бассарабия Румыниямен бірігуге шешім қабылдады. 1940 жылы Молотов-Риббентроп келісімінен кейін Бассарабия тағы да берілді, бұл жолы КСРО-ға. 1944–1991 жылдары Фалешти ауданының орталығы МССР құрамында болды. 1991 жылы Молдованың тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін ол Унгень округінің (1991–2003) құрамына кірді, ал 2003 жылы Молдованың әкімшілік бірлігіне айналды.

География

Фэлешти ауданы Молдованың батыс-орталық бөлігінде орналасқан. Солтүстікте Глодени ауданы, солтүстік-шығыста Бальци муниципалитеті, шығыста Сингерей ауданы, оңтүстікте Унгени ауданы және батыста Румыниямен мемлекеттік шекарамен іргелес. Ландшафтты бөлінген, ауданның оңтүстігінен Орталық Молдавия үстіртінің бірнеше тармақтары өтеді. Әйтпесе, ландшафтты көптеген өзендер кесіп жатыр. Жер бетінде аз ғана жылжу процесі байқалады. Ауданның ең жоғары нүктесі – 389 метр биіктіктегі Магура төбесі.

Климат

Климаттық жағдайлар атмосфералық ауа массаларының батыстан шығысқа қарай жалпы қозғалысымен сипатталады. Климаты қоңыржай континенттік. Төрт маусым анық көрінеді: жаз (21-21,5 °C) және қыс (-4,5 - -5 °C). Жылдық жауын-шашын мөлшері 500–600 мм. Желдің орташа жылдамдығы 4–6 м/с.

Фауна

Фаунаны қоян, түлкі, бұғы, жабайы шошқа, қасқыр, сирек жабайы мысық, сусар, енот тәрізді иттің бауырлары және т.б. құрайды. Көрінетін құстар түрлеріне сарыбас, жабайы үйрек, тоқылдақ, кішкентай тараншы, бөдене, ақ қанат, шағала және т.б. жатады.

Флора

Ормандар ауданның 10,4% -ын құрайды және емен, шырша, мүйізжаңғақ, жапырақ, акация, алмұрт және басқалары сияқты ағаштарды қамтиды. Дала өсімдіктері: көктемгі шөп, бетеге, гүлшашу, жусан, қызылқұйрық және тағы да басқалары.

Өзендер

Аудан Прут өзенінің алабында орналасқан, ол батыстан Румыниямен шекараға дейін ауданды кесіп өтеді, ал шығыс бөлігі Рăут өзенінің алабында, оның салалары Чиулукул Маре және Чиулукул Мижлоку. Көлдер мен арналарға бай аудан балыққа толы: сазан, ақ балық, судақ.

Демография

2012 жылдың 1 қаңтарында аудан халқы 92 400 адамды құрады, оның ішінде 19,3% қалалық, ал 80,7% ауылдық тұрғындар. Туу көрсеткіші (2010): 1098 (1000 адамға шаққанда 11,8) Өлім көрсеткіші (2010): 1301 (1000 адамға шаққанда 14,0) Өсім көрсеткіші (2010): 203 (1000 адамға шаққанда 2,2)

Этностық топтар

Этникалық топ Молдованың жалпы санының %-ы * 84,8 украиндықтар 10,3 орыстар 2,5 румындар * 2,0 басқалар 0,2 жарияланбаған 0,39
Түсініктеме: * Молдовалықтар мен румындардың этникалық идентификациясына қатысты пікір қақтығыстары жалғасуда.

Дін

Христиандар 98,0%
Православ христиандар 95,4%
Протестанттар 2,1%
Баптистер 1,5%
Пятидесятниктер 0,3%
Жетінші күн адвентистері 0,2%
Евангелистер 0,1%
Ескі нанымдылар 0,5%
Басқалары 1,3%
Дінсіздер 0,5%
Атеистер 0,2%

Экономика

Фалестік аумақта: 12 412 белсенді саудагер, оның ішінде 10 500 шаруа қожалығы, 1101 жеке кәсіпорын, 813 бизнес және 622 кәсіпкерлік патент иелері. Экономиканың негізгі саласы – ауыл шаруашылығы, дәнді дақылдар (арпа, бидай, сұлы), көкөніс, темекі, күнбағыс және көп жылдық дақылдар: жеміс бақшалары (алма, шие, шабдалы) және жүзім.

Білім

Ауданның 52 орта және жоғары сыныптардағы мектептерінде жұмыс жүргізіледі, оның ішінде 24 орта мектеп, 14 лицей, 10 жалпы білім беретін мектеп, 2 арнайы мектеп, кәсіптік-техникалық училище және интернат-гимназия бар.

Саясат

Аудан "Солтүстік Қызыл" сайлау округінде орналасқан (ПЦРМ әдетте 50%-дан астам дауыс жинақтайтын округ). Бірақ 2010 жылғы сайлаудан кейін коммунистер АЕИ-ге жеңіліп қалды. Соңғы үш сайлауда АЕИ-нің көрсеткіші 137,7%-ға өсті. + Парламент сайлауының қорытындылары Жыл АЕИ ПЦРМ201047,81% 19 60747,65% 19 532Шілде 200942,91% 16 82852,09% 20 434Сәуір 200921,16% 8 25058,55% 22 839

Мәдениет

Ауданның мәдени мекемелер желісі 121 бірліктен тұрады, оның ішінде: 63 мәдениет үйі, 54 кітапхана, музыка мектебі, екі сурет мектебі және мұражайлар.

Денсаулық

Ауданда жұмыс істейді: Фалешти ауруханасы, барлық ауылдардағы медициналық пункттер және 53 бөлімшелі мемлекеттік дәріхана.