Жорж Рапер: Корольдік Әскери-теңіз флоты офицері және суретшісі

Кіріспе

Корольдік теңіз флоты офицері және суретші (1769–1796)

Джордж Рапер (19 қыркүйек 1769 – 29 қыркүйек 1796) – Корольдік теңіз флоты офицері, қабілетті теңізші ретінде Ботани шығанағында колония құру мақсатымен құрылған Бірінші флот құрамына кірді, қазіргі Австралия. Ол бүгінде саяхат және жаңа қоныс туралы жасаған акварель суреттерімен, әсіресе Сидней шығанағының құстары мен гүлдерін бейнелеген суреттерімен танымал.

Мансап

Рапер 1769 жылдың 19 қыркүйегінде Лондонда Генри мен Кэтрин Рапердің ұлы болып дүниеге келді. Оның қарындасы пастель суретшісі Кэтрин Шарлотта Рапер еді. 1783 жылдың 20 тамызында 13 жасында ол Корольдік теңіз күштеріне капитанның шәкірттігіне қосылды. HMS Racehorse кемесінде қызметтен кейін, ол 1786 жылдың 15 қарашасында қосылды. Капитан Джон Хантер басқарған "Сириус" кемесі – Артур Филипп комиссары басқаруымен Англиядан Австралиядағы Жаңа Оңтүстік Уэльске сотталғандарды тасымалдаған Бірінші флоттың флагманы болды. 1787 жылдың 30 қыркүйегінде Бірінші флот Рио-де-Жанейродан Кейптаунға бағыт алғанда Джордж Рапер мічман болды. Рапер өзімен бірге бояу жиынтығын алып келді, ол капитан Джон Хантердің жиынтығынан гөрі көбірек бояуларды қамтыды, өйткені Хантер де суретші еді. Рапердің карталары және Тенерифе мен Рио-де-Жанейро сияқты порттардың суреттері мічмандыққа өтуіне дәлел болды. Бірінші флот 1788 жылдың қаңтарында Ботани шығанағына жетіп, содан кейін Порт-Джексонға (қазіргі Сидней порты) барды. 1788 жылдың 1 қазанында "Сириус" Рапермен бірге Порт-Джексоннан аштықтан зардап шеккен Австралия колониясына жарақтар алу үшін Голландтың Кейптаун елді мекеніне аттанды. Рапер сурет салуын жалғастырды; оның осы саяхатта салған "мұз аралдарының" акварелі Лондонның Табиғат тарихы мұражайында сақтаулы. 1789 жылдың ақпанында "Сириус" Кейптаундан кеме экипажына 12 айлық азық-түлік, елді мекеннің барлығына 6 айлық ұн және басқа да жарақтармен қайтып келді. Рапер қағазды Кейптаунда сатып алған болуы мүмкін; осы күннен кейінгі суреттерінің көпшілігі голланд қағазында салынған. Порт-Джексонға оралғанда "Сириус" Ван-Димен жерінің оңтүстік жағалауындағы дауылда зақымданды. Кеме 1789 жылдың маусымынан қарашасына дейін Сидней портындағы Карининг-Коувта (қазіргі Мосман шығанағы) жөнделді. Осы кезеңде Рапер сурет салуға уақыт таба алған болуы мүмкін. 1790 жылдың 6 наурызында "Сириус", Рапермен бірге, Порт-Джексоннан Норфолк аралына бағыт алды. 19 наурызда "Сириус" Норфолк аралына жарақтарды түсіру кезінде құлап кетті. Кемедегі барлық адамдар құтқарылды, көптеген жарақтар да сақталды; Рапер өзінің бояу жиынтығын сақтап қалды. Ол аралда салған пейзаждар мен табиғат тарихының суреттерінің бір бөлігі сақталған. Ол және "Сириус" экипажы 11 ай бойы аралда тұтқын болды, аштық пен губернатор Филипптің оларды алу үшін кеме жібермеуіне байланысты үлкен қиындықтарға тап болды. Рапер және кемедегілер ақырында HMS Supply кемесімен Сиднейге қайтып келді, олар 1791 жылдың 27 ақпанында келді. Содан кейін Рапер Батавия (қазіргі Джакарта) арқылы Англияға оралып, 1792 жылы Портсмутқа жетті. Англияға оралғаннан кейін "Сириус" офицерлері, Рапер де, кемеден айырылғандары үшін әскери сотқа тартылды. Олар абыроймен босатылды. 1793 жылдың қыркүйегінде ол бұрынғы француз кемесіне, Марсель саудасына көшті, ол Тулон қоршауы кезінде британдықтарға өткен кемелердің бірі болды; оның қатысуы сол кеменің тізілімінде "Rapert Lieut't anglais" деп тіркелген. Жерорта теңізінде қызмет еткен кезінен сақталған екі суреті ғана белгілі – дельфин мен акуланың суреттері, олар Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының кітапханасында сақтаулы. 1795 жылдың сәуір айында Рапер лейтенант ретінде қосылды. "Камберленд" кемесінде қызмет еткенде, ол өсиетнама жазды. 1795 жылдың 14 қазанында жазылған бұл құжат 18 ғасырдың көптеген өсиетнамаларымен салыстырғанда қарапайым. Онда ол өзінің сурет қорабын "ең жақын және сүйікті анама берілуін" сұрайды. 1796 жылдың мамыр айында Раперге HMS Expedition кемесінің капитаны және командирі ретінде алғашқы тапсырмасы берілді. Ол Гибралтарға, содан кейін Батыс Үнді аралдарына жіберілді, Барбадосқа жақын жердегі дауылда кемесі қатты зақымдалды, бірақ адам өмірі жоғалмады.

Raper was born to Henry and Catherine Raper in London, England on 19 September 1769; his sister was the pastellist Catherine Charlotte Raper. On 20 August 1783 at age 13 he joined the Royal Navy's as a captain's servant. After further service on HMS Racehorse, he joined on 15 November 1786. Sirius, commanded by Captain John Hunter, was the flagship of the First Fleet, which under Commodore Arthur Phillip transported convicts from England to New South Wales in Australia. On 30 September 1787, while the First Fleet was sailing from Rio de Janeiro to Cape Town, George Raper became a midshipman. Raper took his paint box with him, containing a larger set of paints than that of his captain, John Hunter, who was also an artist. Raper's charts, and his paintings of ports such as Tenerife and Rio de Janeiro, were part of his evidence of competence for his promotion to midshipman. The First Fleet arrived in Botany Bay in January 1788, then sailed to Port Jackson (now Sydney Harbour). On 1 October 1788, Sirius with Raper on board set sail from Port Jackson for the Dutch settlement of Cape Town, to get supplies for the starving Australian colony. Raper continued to paint; his watercolour of 'ice islands' on this journey is held at the Natural History Museum, London. In February 1789, Sirius left Cape Town loaded with twelve months' provisions for the ship's company, six months' flour for the whole settlement, and other stores. Raper probably purchased paper in Cape Town; most of his paintings after this date are on Dutch paper. On the return to Port Jackson, Sirius suffered damage in a gale off the south coast of Van Diemen's Land. The ship was repaired at Careening Cove, now Mosman Bay on Sydney Harbour, from June to November 1789. During this period, Raper may have had leisure to continue his painting. On 6 March 1790, Sirius, with Raper on board, left Port Jackson for Norfolk Island. On 19 March, Sirius was wrecked while landing supplies at Norfolk Island. All the ship's company were saved and many of the supplies were salvaged; Raper saved his paint box. A number of the landscapes and natural history drawings that he made on the island have survived. He and the crew of Sirius were trapped on the island for 11 months, facing starvation and increasing distress at the failure of Governor Phillip to send a ship to collect them. Raper and the rest of the ship's company eventually returned to Sydney with HMS Supply, arriving there on 27 February 1791. Raper then returned to England via Batavia (now Jakarta), arriving at Portsmouth in 1792. Back in England, the officers of Sirius, including Raper, faced a court martial because of the loss of the ship. They were honourably acquitted. Raper then served on and In June 1793 he received his commission as lieutenant and moved to In September that year he moved to the former French ship Commerce de Marseille, one of the vessels which had defected to the British during the Siege of Toulon; his presence is recorded in that ship's muster as 'Rapert Lieut't anglais'. Only two paintings that can be dated to his period of service in the Mediterranean are known to have survived – they are of a dolphin and a shark, and are held at the State Library of New South Wales. In April 1795 Raper joined as a lieutenant. While serving on the Cumberland, he wrote his will. Dated 14 October 1795, it is a simple document compared to most 18th century wills. In it he asks that his painting case "be delivered to my dearest and beloved Mother". In May 1796, Raper was given his first command, as master and commander of the cutter HMS Expedition. He was despatched to Gibraltar and then the West Indies, bringing his ship through a hurricane near Barbados with much damage but no lives lost.

Өлім

Рапердің қайтыс болған күніне қатысты әртүрлі мәліметтер бар; бір деректе Рапер 1797 жылы қайтыс болғаны айтылған. Тарихшы Линда Грум өзінің "First Fleet artist: George Raper's birds and plants of Australia" атты кітабында вице-адмирал сэр Хайд Паркердің 1796 жылғы 2 қазандағы хатына сілтеме жасайды, онда Рапердің қайтысы туралы хабар берілген: "Лордтарға хабарлауға өте қиын, лейтенант Рапер, "Экспедиция" кемесінің командирі, 29-ы күні қайтыс болды". Алдыңғы айларда Батыс Үндістандағы Корольдік теңіз күштерінің кемелерінде қызбадан бірнеше адам қайтыс болған туралы хабарлар бар. Дегенмен, адмиралдың хатында және сол кездегі басқа да теңіз жазбаларында Рапер қызбадан қайтыс па, әлде басқа себептен қайтыс па екені туралы ешқандай мәлімет жоқ.

Суреттер

1787–1792 жылдар аралығында Джордж Рапер саяхаттарында құстардың, гүлдердің және ландшафттардың акварель суреттерін салған. Осы суреттердің көптегені қазір жойылып кеткен түрлерді бейнелейді, мысалы, Лорд-Хоу аралынан Лорд-Хоу батпағы немесе Лорд-Хоу көгершіні. Ол сонымен қатар ландшафттардың сызбаларын және топографиялық карталарды да жасаған. Қазір Рапердің суреттері бес жерде сақталады: Годманның қызы Ева Годман осы жинақты XX ғасырдың ортасында сыйға берген. Жаңа Зеландия Ұлттық кітапханасының бөлігі – Веллингтондағы Александр Тернбулл кітапханасы 2018 жылы барлық 65 акварель суретін цифрлық форматқа көшірген. Австралия Ұлттық кітапханасы, Канберра, 2004 жылы Англиядағы Мортон отбасынан Глостерширдегі Дюси графының сарайынан табылған 56 акварель суретін белгісіз сомаға сатып алған. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының кітапханасының бөлігі – Сиднейдегі Митчелл кітапханасында екі том бар: 18 томның ішінде көбінесе балықтардың суреттері және 33 гүл суреті, сондай-ақ 1790 жылғы Норфолк аралындағы елді мекеннің суреті сақталған. Амстердамдағы Рейксмузейде Раперге жатқызылатын бірнеше туынды бар.