Кіріспе

Англиялық крикетші,
регби лигасының ойыншысы

Мэтью Джеймс Прайор (1982 жылғы 26 ақпанда туған) – Оңтүстік Африка туған, бұрынғы ағылшын крикетшісі. Ол Англия құрамасы сапында тест матчтарында, ал Сассекс округінің крикет клубында жергілікті крикетте ойнады. Ол қақпашы болған және оң қолымен агрессивті түрде ойнауы, оған бір күндік матчтарда иннингсті ашуға мүмкіндік берді, тіпті ол ойынның қысқа форматтарында да аз ғана рет ойнады. 2007 жылдың басында тұңғыш халықаралық тест матчында 126 ұпай жинаған Приор, дебюттік матчында жүз ұпай жинаған алғашқы ағылшын қақпашысы атанды. Алайда, оның қолғаппен жұмысы сынға ұшырады. Шри-Ланкаға жасаған сәтті саяхатында, Приордың қақпашылық шеберлігі жеткіліксіз болды және ол 2008 жылы Жаңа Зеландияға жасалған саяхатқа баратын командадан шығарылды. 2008 жылы Оңтүстік Африкаға қарсы серияға оралды және 2009 жылға дейін сақталды, онда ол Лес Эймстен кейін 1000 тесттік ұпайға жеткен екінші жылдам Англия қақпашысы болды. Приор Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласында дүниеге келді және 11 жасында отбасымен Англияға көшіп келді. Оның анасы оңтүстікафрикалық, ал әкесі – ағылшын. Приор Брайтон колледжінде оқыды, сол кезде ол Сассекс округінің крикет клубында ойнай бастады. Оның жас кезінде ол "Сент-Матиас" клубында ойыншы болып ойнады. Ол бұрынғы футболшы Сэмми Нельсонның қызы Эмилиге үйленді, ол "Арсенал" және "Брайтон энд Хов Альбион" клубтарында ойнаған. Приор 2015 жылы UCI Continental деңгейінде жарысқан, ал 2016 жылы екінші деңгейлі Professional Continental деңгейіне көтерілген One Pro Cycling компаниясының тең иесі және бас директоры болды. Команда 2018 жылы таратылды.

Отандық мансап

Приор мансабында үш рет NBC Denis Compton Award жас крикетшілер сыйлығын алды. Мэтт екі маусым ішінде 1000-нан астам бірінші сыныптық ұпай жинады, 2003 жылы Мэтт Сассекспен округтік чемпионатты жеңіп алды, ал 2004 жылы оның 1158 ұпайлары, оның ішінде Loughborough UCCE-ге қарсы соққан 201 ұпайы, сол маусымда Сассекс үшін ең көп ұпай жинаған ойыншы болуына жеткілікті болды. 2005 жылы Мэтт 874 ұпаймен азырақ ұпай жинады, бірақ бұрынғы екі маусымда Тим Амброузбен міндеттерін бөліскеннен кейін Сассекстің бірінші қақпашысы болды. Мэтт Каунти Чемпионатында үш рет (2003, 2006 және 2007) жеңімпаз атанды, бірақ 2007 жылы Англиядағы міндеттеріне байланысты бұрынғыдан аз қатысты. Ол бұл жетістікті бағындырған 17-ші ағылшын ойыншысы болды. Пол Гибб пен Билли Гриффит дебюттік жүздіктерді соқса да, екеуі де қақпашы болғанмен, дебюттік сынақ матчинде қақпашы болып ойнамады. Дебюттік матчинде жартылай жүздік соққан соңғы қақпашы - Джек Рассел, ол 1988 жылы Лордста Шри-Ланкаға қарсы 94 ұпай жинады. Приор Алястер Кук, Пол Коллингвуд және Иан Беллмен бірге иннингсте төрт жүздік соққан ойыншылардың бірі болды. 1938 жылдан бері алғаш рет бір сынақ матчының иннингсінде төрт ағылшын ойыншысы жүздік соқты. Бірақ Алек Стюартпен сөйлескеннен кейін ойнауын жалғастыруға шешім қабылдады. Ол Вест-Индияға қарсы Англияға келген кезде 1000 сынақ ұпайына жетті – бірінші иннингсте 42 ұпай жинады, бұл көрсеткіш бойынша Лес Эймстен кейін екінші жылдам қақпашы болды. Екінші сынақ матчинде Приор бірінші иннингсте 63 ұпай жинап, Англияға ойынды 83 ұпаймен жеңіп, серияны 2:0 есебімен жеңуге көмектесті.

2009 жылғы күл

Ол 2009 жылғы Ashes үшін Тест құрамасындағы орнын сақтап қалды, Джеймс Фостердің қақпақтың артындағы айқын артықшылығына қарамастан, ол World Twenty20 турнирінде жоғары бағаланған өнер көрсетті. Приор Суссекс сапынан округтік чемпионатта жақсы өнер көрсетіп, 50-ден астам ұпай жинады, бірақ Вест-Индияға қарсы ойында қол жарақаты алғандықтан қақпашы болып ойнамады. Алтыншы нөмірде ойнаған Приор, Ashes сериясында да жақсы формасын сақтап, Кардиффтегі SWALEC стадионындағы бірінші иннингте 62 допқа 56 ұпай жинады. Англияның орта және төменгі сапы Англияны 435 ұпайға жеткізді, ал екінші иннингте 14 ұпай жинап, Англияның күтпеген тең түсуіне көмектесті. Лордс стадионындағы жеңісте Приор бірінші иннингте 8 ұпайға қақпадан шығып, Англия 302/3 (Эндрю Штраус 161) есебінен 425 ұпайға дейін төмендеді, бірақ Англия жылдам ұпай жинауға тырысқанда екінші иннингте 42 допқа 61 ұпай жинады. Оның Пол Коллингвудпен серіктестігі он екі оверде 86 ұпай қосты. Эджбастонда ол Англияның тең түскен матчтағы жалғыз иннингінде 41 ұпай жинады және Австралияның әр иннингінде үш рет допты ұстады. Бірінші күні арқасының ауыруына қарамастан, ойынға қатысу мүмкіндігіне күмән тудырды, Приор Хединглидегі бірінші иннингте жалғыз қолмен ойнады, Австралияның қарсы шабуылына қарсы Англия 102 ұпайға дейін төмендегенде 37 ұпай жинады. Приордан басқа, тек Аластер Кук (30) екі таңбалы ұпайға жетті. Ол екінші иннингте 29 допқа 22 ұпай жинап, Стюарт Бродпен жүздік серіктестік құрды, бірақ Англияны иннингпен жеңіліске ұшыратудан сақтамады. Овалда Приор 18 және 4 ұпай жинады, бірақ соңғы күні Маркус Нортты қақпадан шығарып, Англияның матчта 197 ұпаймен жеңіске жетуіне және серияда 2:1 есебімен жеңіске жетуіне және Ashes-ты қайтаруына көмектесетін өткір соққы жасады. Приордың сериядағы жалпы есебі 262 ұпайды құрады, бұл Эндрю Штраустан басқа Англияның ешбір ойыншысынан жоғары. Оның ұпайлары Гилкрист сияқты 100 допқа 82 есебінде жиналды.

Оңтүстік Африка

Прайор Оңтүстік Африкаға саяхат жасаған құраманың маңызды ойыншысы болды. Ол алғашқы үш бір күндік матчта ойнады, бірақ үшінші матчқа дейін соққы жасаған жоқ, онда 16 ұпай жинады. Англия төртінші матчты сенімді түрде жеңіп алды, ал Приор екі допты ұстады. Соңғы матч тоқтатылғаннан кейін Англия серияны 2:1 есебімен жеңді. Бірінші тест матчында Приор қиындыққа тап болды, бірінші иннингте 0 ұпай жинап, екіншіде бар болғаны 4 ұпай алды. Англия екінші тест матчын жеңіп алды, онда Приор 81 доптан 60 ұпай жинады. Оның шабуылдық ойыны Англияға иннингсті жылдамдатуға және жеңіске жетуге көмектесті. Приор үшінші тестте 76 ұпай жинады, Англияның драматикалық тең түсуіне себепкер болды. Оңтүстік Африка соңғы тест матчын жеңіп алып, серияны 1:1 есебімен теңестірді. Бүкіл серия бойында Приор қақпашылық шеберлігі мен қарсы шабуылдағы ойыны үшін мақталып, жоғары бағаланды.

Бангладеш пен Пәкістан

Бангладешке қарсы өткен алғашқы сынақ ойында Прайор 7 ұпай ғана жинады, бірақ Англия бәрібір жеңіске жетті. Екінші сынақ ойында ол шапшаңдықпен 62 ұпай жинап, Англияның серияны 2:0 есебімен жеңуіне көмектесті. Прайор эксперименттік команданың тәжірибелі ойыншыларының бірі болды. Қайта кездесу сериясында Прайор бірінші ойында 16 ұпай жинап, ойыннан шығарылды. Келесі ойында ол шапшаңдықпен 93 ұпай жинап, ойынды жылдамдатып, Англияны жеңіске бастады. Пәкістанға қарсы даулы сынақ сериясында Прайор алғашқы екі ойында көзге түсе алмады, нәтижесі төмен болды. Дегенмен, үшінші сынақ ойында ол жеңіліссіз 84 ұпай жинады, бірақ Англияның жеңіліспен аяқталуына қарамастан, бұл бекер болды. Англия серияны жеңіп алды және Прайор командадағы орнын нығайтты.

2010-11 "Асқын"

Приор 2010-11 жылдары Англияның Австралиядағы сәтті өткен "Пепел" (Ashes) сериясында тесттік құрамада тұрақты түрде ойнады. Ол серияны "алтын үйрекпен" (golden duck) бастады, бұл серияның бірінші күні Питер Сиддлдің хет-тригінің екінші құрбаны болды. Алғашқы үш тест матчында ол ең жоғары 27 ұпай жинады, бірақ соңғы екі матчта жақсы өнер көрсетті. MCG стадионында өткен төртінші тестте ол Австралияның бірінші иннингінде алты пойызды ұстады, нәтижесінде олар бар болғаны 98 ұпайға тоқтады. Осыдан кейін ол 85 ұпай жинады, Англия иннингпен жеңіске жетіп, серияда 2:1 есебімен көшбасшылықты қолға алды және бір матч қалғанда "Пепелді" сақтап қалды. Бесінші және соңғы тестте ол Австралияға қарсы 109 доптан тұратын өзінің бірінші ғасырлық соққысын жасады, бұл 1981 жылы Иан Ботамның Олд Траффордтағы 118 ұпайынан бері ең жылдам ағылшын "Пепел" ғасырлық соққысы болды. Ол Аластер Кук пен Иан Беллмен бірге Англия иннингсіндегі үшінші жүздік соққыны жасады, нәтижесінде Англия 644 ұпай жинады.

Шри-Ланка мен Үндістан

Приор Шри-Ланкаға қарсы тестілік серияда ойнады, өзін маңызды ойыншы ретінде нығайта берді. Бірінші тестіде соққы жасауға мүмкіндік болмағаннан кейін екінші ойында 126 ұпай жинады. Жаңбыр салдарынан өтетін матчта Приор 4 ұпай ғана жинады, бірақ Англия серияны 1:0 есебімен жеңіп алғанда 5 қабылдау жасады. Бұл Англияның Үндістанмен ойында әлемдегі бірінші орынға ие болу мүмкіндігін алғанын білдірді. Бірінші тестіде 71 және 103 ұпай жинаған Приор әлемдегі ең үздік қақпашы-соққышы атағын нығайта түсті. Екінші тестіде ол тағы 73 ұпай жинады, Англия серияда 2:0 есебімен алға шықты. Англия серияны 4:0 есебімен жеңіп, әлемдегі бірінші команда атанды.

Пәкістан мен Шри-Ланка

Пәкістанға қарсы алғашқы сынақ матчында Приор бірінші иннингсті ұстап тұрды, 70 ұпай алып, Англияның 192 ұпайға жетуіне көмектесті. Екінші иннингсте Приор 4 ұпай ғана жинады, Англия тағы да қиындыққа тап болды, 160 ұпайға тоқталып, матчты 10 қақпамен ұтылды. Екінші сынақ матчында Англия тағы жеңілді, бұл жолы 72 ұпаймен. Приор екі иннингсте де көзге түспеді, Англия екінші иннингсте 72 ұпайға тоқтады. Серияның үшінші матчында Англия Пәкістанды бірінші иннингсте 99 ұпайға шығарды. Бірақ Англияның өзі құлағаннан кейін, 71 ұпаймен жеңіліске ұшырады. Приор екінші иннингсте 49 ұпай алып, шығуға мүмкіндік алған жоқ. Шри-Ланкаға қарсы алғашқы матчта Приор 6-шы нөмірде ойнады. Дегенмен, екінші иннингсте 41 ұпай жинағанына қарамастан, Англия төртінші рет қатарынан сынақ матчын ұтылды. Англия екінші матчты жеңіп, серияны теңестірді, Приор төрт қақпаны ұстап, 11 ұпай жинады. Осылайша, олар рейтингтегі бірінші орнын сақтап қалды.

Оңтүстік Африка

2012 жылы Англия Оңтүстік Африкамен ойнады, ал серия жеңімпазы – әлемдегі бірінші номерлі тест командасы атанды. Прейор алғашқы иннингте 60 ұпай жинап, Англияны үміттендірді. Бірақ Оңтүстік Африка 600-ден астам ұпай жинады, ал Прейор екінші иннингте 40 ұпай салса да, Англия соңғы күні бір иннинг пен 12 ұпай айырмасымен жеңілді. Екінші тесттің алғашқы иннингінде Прейор 68 ұпай жинады. Англия 252 ұпайды қуып жеңіске жетуге тырысқанда, Прейор 5-ші нөмірде ойнап, нәтижеге қол жеткізуге ұмтылды. Алайда, ол 7 ұпайда болғанда ойыннан шығып қалды, нәтижесінде матч тең аяқталды. Англия серияның соңғы матчында жеңіліске ұшырады. Оңтүстік Африка екінші иннингте 351 ұпай жинағаннан кейін, Англияға жеңіске жету үшін 346 ұпай керек болды. Прейор Англияға үміт сыйлап, 73 ұпай жинады және Грэм Сванн мен Стюарт Броудпен жақсы серіктестік құрды. Бірақ бұл жеткіліксіз болды, Англия 294 ұпаймен жеңіліп, серияны 2:0 есебімен ұтырып, бірінші орыннан бас салды. Австралиядағы кезеңде Прейордың бастауы сәтті болмады. Бірінші тестте ол тек 4 ұпай жинады. Осыдан кейін екінші тестте 69 ұпай жинады. Алайда, серияның үшінші тестісінде Прейор қайтадан жақсы формаға енбеді, 50 ұпайдан аспады, яғни турдағы алты иннингте тек бір рет 50 ұпайдан жоғары шықты. Англия Австралиядағы серияда 3:0 есебімен ұтылып бара жатқанда, Прейордың орнына Джонни Бэрстоу қосылды. Алайда Англия келесі тесттерді Мельбурн мен Сиднейде де ұтырып, Австралия серияны 5:0 есебімен жеңіп алды.

Шри-Ланка мен Үндістан

Шри-Ланкаға қарсы өткен алғашқы тестілік матчтың бірінші иннингінде Прайор шамалы ғана қатемен бірінші доптан-ақ шығарып жіберілуге жақын болса да, 86 ұпай жинады. Екінші иннингте ол 16 ұпай жинады, ал матч тең аяқталды. Серияның екінші матчында Прайор құйрық ойыншыларымен ойнағаннан кейін жеңіліссіз 27 ұпай жинады. Келесі иннингте ол қысқа доптан ұсталғаннан кейін 10 ұпайға шығарылды. Үндістанға қарсы өткен алғашқы тестіде ол тек 5 ұпай жинады, бірақ қақпа артында 6 допты ұстады. Денсаулығына қарамастан екінші тестіде ойнады, бірақ 13 және 12 ұпай ғана жинады. Англия матчты ұтылып қалды, ал кейін Прайор Ахилл сіңірінің операциясын жасайтынын хабарлады, бұл оны серияның қалған бөлігінен шығарды.