Раджендра Кумар: Болливудтың жұлдызының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Үнді актері Ражендра Кумар (нағыз аты Ражендра Кумар Тули; 20 шілде 1927 – 12 шілде 1999) – Болливуд фильмдерінде түскен үнді актері. 1949 жылы мансабын бастап, төрт он жылдықтан астам уақыт бойы 80-нен астам фильмде ойнады. 1960 жылдары ол көптеген табысты фильмдерде ойнағандықтан «Джубили Кумар» деп белгілі болды. Сондай-ақ ол ұлы Кумар Гауравты жұлдыздық құрамындағы бірнеше фильмдерді өндірді. Үндістан үкіметі 1970 жылы оны «Падма Шри» орденімен марапаттады.

Мансап

Раджендра Кумар Британдық Үндістанның Пүнжаб провинциясындағы Сиалкот қаласында пүнжабтық индус хатри отбасында дүниеге келген. Оның әкесі табысты әскери мердігер болса, әкесі Британдық Үндістанның Синд облысындағы Карачиде тоқыма бизнесімен айналысқан. Үндістанның бөлінуі кезінде отбасы барлық жерін және мүлкін тастап, Үндістанға көшіп кетеді. Бомбейге келген соң Кумар хинди киноиндустриясында өзін сынап көруге шешім қабылдады. Ол батыр болғысы келмегендіктен, режиссер Х.С. Равайлдің ассистенты болып жұмыс істеді. Шамамен бес жыл бойы ол Х.С. Равайлмен «Патанга», «Сагай», «Pocket Maar» фильмдерінде ассистент ретінде жұмыс істеді. Осы кезеңде 1949 жылы «Патанга» фильмінде эпизодтық рөлде дебют жасады, содан кейін 1950 жылы Кидар Шарманың «Жоган» фильмінде Дилип Кумар мен Наргиске қарсы кішкентай рөл ойнады. Продюсер Девендра Гоел оны «Жоган» фильмінде байқап, 1955 жылы «Вачан» фильмінде рөл берді. Кумар бұл фильмге он бес жүз рупия ғана алды, бірақ фильм сәтті болды және Кумардың алғашқы күміс юбилейлік фильмі болды, сондай-ақ оған «Жұлдыз туды» деген атақ берілді. 1957 жылы Мехбуб Ханның «Ана Үндістан» эпикалық фильміндегі қосалқы рөлінен кейін ол тағы да сәттілікке жетті. Романтикалық кейіпкер ретінде алғашқы үлкен жетістігі Амит Саксенаның «Гунж Ути Шехнай» (1959) мюзиклінде болды. 1960-жылдары Кумар жұлдыздық деңгейге көтерілді. Оның алты-жеті фильмі 25 аптадан астам (Үндістанда «күміс юбилейлік фильм» деп аталады) бір уақытта кинотеатрларда көрсетілген кездер болды, бұл оған «Юбилей Кумар» деген лақап атты сыйлады. Ол «Гунж Ути Шехнай» (1959), «Дхул Ка Фул» (1959), «Канун» (1960), «Гарана» (1961), «Аас Ка Панчи» (1961), «Сасурал» (1961), «Дил Эк Мандир» (1963), «Мере Мехбуб» (1963), «Сангам» (1964), «Айе Милан Ки Бела» (1964), «Зиндаги» (1964), «Арзу» (1965) және «Сурадж» (1966) сияқты көптеген кассалық табысқа ие фильмдерде ойнады. Ол «Дил Эк Мандир» (1963), «Айе Милан Ки Бела» (1964), «Арзу» (1965) фильмдері үшін «Ең үздік актер» номинациясын, ал «Сангам» (1964) үшін «Ең үздік қосалқы актер» номинациясын алды. Сонымен қатар, ол Саира Банудың қатысуымен К. Асифтің аяқталмаған «Саста Кхун Механга Паани» фильмінде де ойнады. 1969 жылдан бастап ол Раджеш Ханнадан бәсекелестік көрді және оның көптеген фильмдері сәтсіз аяқталды. Содан кейін 1970-1980 жылдары кейіпкерлік рөлдерге ауысты. 1978 жылы «Саажан Бина Сухаган» фильмінде Нұтанмен бірге түсуге шақырылды. Ол сонымен қатар «До Шер» және «Тери Мери Ик Жиндри» сияқты бірнеше пәнджәби фильмдерінде де ойнады. 1981 жылы Раджендра өзінің ұлы Кумар Гауравты өзі өндірген және өзі де ойнаған «Love Story» фильмінде таныстырды. Фильм блокбастер болды. Раджендра өзінің ұлы ойнаған бірнеше фильмдер өндірді, бірақ олардың ешқайсысы «Love Story» фильмінің табысына жете алмады, тек 1986 жылы Санжай Даттпен бірге ойнаған «Наам» фильмінен басқа. Оның соңғы өндірілген фильмі 1993 жылы шыққан «Фул» фильмі болды, ол да сәтті болмады. 1995 жылы «Андаз» және «Ванш» телесериалдарында ойнады, бұл оның соңғы актерлік рөлдері болды.

Rajendra Kumar was born in a Punjabi Hindu Khatri family in Sialkot, in the Punjab province of British India. His grandfather was a successful military contractor and his father had a textile business in Karachi, Sindh, British India. During the Partition of India, the family had to leave all the land and property behind and move to India. When they came to Bombay, Kumar decided to try his luck in the Hindi film industry. He never wanted to be a hero and took up work with director H. S. Rawail as an assistant. For nearly five years, he worked with H S Rawail as an assistant in films like Patanga, Sagai, Pocket Maar. During this time, he made his film debut with a cameo in the 1949 film Patanga, followed by a small role in Kidar Sharma's 1950 film Jogan, opposite Dilip Kumar and Nargis. It was producer Devendra Goel who noticed Kumar in Jogan and gave him a break in Vachan in 1955. Kumar was paid only fifteen hundred rupees for the film; however, the film was a hit and was Kumar's first silver jubilee film and he was given a title – 'A star is Born'. He got further success with his supporting role in Mehboob Khan's blockbuster epic film Mother India in 1957 in which he played Nargis's character's son. His first major success as a romantic leading man was in Amit Saxena's musical Goonj Uthi Shehnai (1959), co starring Ameeta. The 1960s saw Kumar rise to stardom. There were times when he had six or seven films which had run for more than 25 weeks (known in India as a "silver jubilee film"), all running at the cinema at the same time, which rendered him the nickname Jubilee Kumar. He starred in many box office hits including Goonj Uthi Shehnai (1959), Dhool Ka Phool (1959), Kanoon (1960), Gharana (1961), Aas Ka Panchhi (1961), Sasural (1961), Dil Ek Mandir (1963), Mere Mehboob (1963), Sangam (1964), Ayee Milan Ki Bela (1964), Zindagi (1964), Arzoo (1965) and Suraj (1966). He received the Filmfare Nomination for Best Actor for Dil Ek Mandir (1963), Ayee Milan Ki Bela (1964), Arzoo (1965), and as Best Supporting Actor for Sangam (1964). He also starred in K. Asif's incomplete film Sasta Khoon Mehanga Paani co starring Saira Banu. From 1969 onwards, he faced competition from Rajesh Khanna and many of his films were flops. He then switched to character roles in the late 1970s and 1980s. He was offered a role in the film Saajan Bina Suhaagan opposite Nutan in 1978 which was a success. He also starred in a number of Punjabi films like Do Sher and Teri Meri Ik Jindri. In 1981, Rajendra introduced his son Kumar Gaurav in the film Love Story which he produced and also starred in. The film was declared a blockbuster. Rajendra produced a few other films starring his son but none matched the success of Love Story with the exception of the 1986 film Naam, which featured his son starring alongside Sanjay Dutt. His last production was the 1993 film Phool which also didn't do well. In 1995, he acted in the television serials Andaz and Vansh which were his last acting roles.

Жеке өмір

Ол хинди фильмдерінің Бехл отбасынан шыққан Шуклаға үйленді, ол Рамеш Бехл мен Шям Бехлдің қарындасы және олардың ұлдары Голди Бехл мен Рави Бехлдің әпкесі болды. Шұқламен екеуінің бір ұлы және екі қызы болды. Оның ұлы Кумар Гаурав – бұрынғы актер. Оның қызы Димпл Голливуд продюсері Раджу Пателге тұрмысқа шықты. Оның әпкесі Манорама Үндістан киносының продюсері О. П. Ральханмен үйленді. Оның кіші інісі режиссер Нареш Кумар болды. Кумар 1957 жылғы «Мать Индия» фильмінде Сунил Датт пен Наргиспен бірге түсті, онда Сунил Датт пен Ражендра Кумар Наргистің кейіпкерінің ұлдары рөлін сомдады. Ол Даттпен ерекше қарым-қатынаста болды және ол сайлауға түскен кезде оның үгіт-насихаттарына белсенді қатысты. Датт: «Ражендра Кумар өмірі бойы бір де бір жүлде алмаса да, мен кездескен ең адал адамдардың бірі болды. Ұлым Санджай Датттың қамауға алынуына байланысты қиындықтармен күресіп, үйімге полиция бірнеше рет шабуыл жасағанда, Ражендра Кумар мені құтқарып қалды. Ол үйімде болып, шабуылдар заңды түрде жүргізілгенін, жалған дәлелдер жиналмағанын және құнды заттар ұрланбағанын қамтамасыз етті» деді. Кумар Радж Капурмен жақын дос болды, тіпті оның ұлы Кумар Гаурав соңғысының қызы Римамен құдаланды. Бірақ олардың балалары құдалықты бұзып, Кумар Гаурав Сунил Датт пен Наргистің қызы Намратаға үйленгеннен кейін олардың достығы аяқталды.

Өлім

Кез келген дәрі қабылдаудан бас тартқаны мәлім, ол 1999 жылдың 12 шілдесінде 71 жасында қайтыс болды, ұлының 43 жасқа толуынан бір күн соң, ал өзінің 72 жасқа толуына 8 күн қалғанда. Ол ұйықтағанда жүрек тоқтауынан қайтыс болды.

Құрметтер мен марапаттар

1970 жылы Раджендра Кумар "Падма Шри" сыйлығымен марапатталды. Ол сондай-ақ Бейбітшілік судьясы атағын алды және құрметті судья болып қызмет етті. Ол қайтыс болған Пт. Жавахарлал Неруден "Каноун" (хинди) және "Мехенди Ранг Лагё" (гужарати фильмі) фильмдері үшін бірдей ұлттық награда алды. Ол арнайы "Лал Бахадур Шастри" ұлттық сыйлығымен марапатталды және бірнеше қайырымдастық жобаларына қатысты.