Кіріспе

Америкалық католик епископы (1746–1817)

Леонард Нил (15 қазан 1746 – 18 маусым 1817) – американдық католик дін қызметкері және иезуит, Балтимордың екінші архиепискобы және АҚШ-та тұңғыш рет тағайындалған католик епископы. Джорджтаун колледжінің президенті қызметін атқарган кезде Нил епископ Джон Кэрроллдың көмекші епископы болды және Джорджтаунға келу монастыры мен академиясын құрды. Нил Мэриленд штатының британдық провинциясында, көптеген католик басшыларын, соның ішінде оның ағалары Франциск пен Чарльзды өндірген көрнекті отбасында дүниеге келді. Ол Еуропада білім алып, 1767 жылы Иса қоғамына қосылды. 1779 жылы Нил Оңтүстік Америкадағы голланд колониясына миссионерлік қызметке ерікті болып барып, онда төрт жыл өткізді. Бірақ еуропалық отарлаушылар мен жергілікті халықтың оның дін таратуына қарсылық көрсетуінен кейін көңілі тоңды. Ол Мэрилендке оралып, Еуропадан келген бұрынғы иезуит әріптестерімен Сент-Томас сарайында қайта қосылды. 1793 жылы Нил Филадельфиядағы Ескі Сент-Джозеф және Ескі Сент-Мария шіркеулерінің пасторы болып тағайындалды. Епископ Кэрролл оны Филадельфия және солтүстік штаттардың бас викарі етіп тағайындады. Филадельфиядағы сары қызылша эпидемиясы кезінде Нил көптеген жетім балаларға қамқорлық жасау үшін алғашқы католик жетімханасын ашты. Нил 1799 жылдан 1806 жылға дейін Вашингтондағы Джорджтаун колледжінің президенті болды, онда оның қатаң тәртіп орнатуы студенттер санын азайтуға себеп болды. 1795 жылы көмекші епископ болып тағайындалса да, Нил 1800 жылға дейін епископқа бекітілген жоқ. Нил 1805 жылы АҚШ-та иезуиттерді қайта жаңғыртуды қолдады. 1815 жылы Нил Балтимор архиепискобы болды. Ол бірнеше рет шіркеу мүшелерімен қақтығысқа түсті, соның бірі Оңтүстік Каролина штатының Шарлстон қаласындағы шіркеуде уақытша бөлініске әкеп соқты.

Ерте өмір

Леонард Нил 1746 жылғы 15 қазанда Британдық Мэриленд провинциясындағы Порт Тобако ауылының жанында орналасқан Нил отбасының Чандлер Хоуп мүлігінде дүниеге келді. Нилдің ата-анасы Уильям Нил мен Энн Нил (туған тегі Брук) он үш бала өмірге әкелді. Нилдің екі бауыры ерте қайтыс болды, ал қалған төртеуі католик дін қызметкері болды. Пастер Чарльз Нил американдық иезуит қауымының басшысы қызметін атқарды. Нилдің әйелі, Энн Нил, Францияның Эйр-сюр-ла-Лис қаласында Кедей Клара орденінде қызмет етті. Энн Нил ұлдарын Мэриленд штатындағы католик колледжінде оқытуды қалаған, бірақ провинциялық үкімет рұқсат бермеді. Сондықтан ол оларды Францияның Сент-Омердегі ағылшын иезуиттер колледжіне жіберуге мәжбүр болды. Леонард Нил 1758 жылы 12 жасында Сент-Омерге кетіп, онда жақсы оқу нәтижелеріне қол жеткізді. Бала кезінде Нил дін қызметкері болуға шешім қабылдаған еді, енді ол сол арманының орындалуын қалады. 1762 жылы колледж сол жерге көшкен кезде, оқуын жалғастыру үшін ол Австрияның Нидерландындағы Фландриядағы Брюггеге көшті. Нил 1767 жылғы 7 қыркүйекте Иса қоғамына қосылды. Колледж екінші рет Австрияның Нидерландындағы Льеж қаласына көшкенде, Нил сол қалада философия мен теологияны оқыды. Діни қызметке бекітілгеннен кейін Нил дереу Льеж колледжіне оралды. Алайда, колледждегі қызметі ұзаққа солмады. Оған жауап ретінде Австрия империясы Льеж колледжін басып алып, Австрияның Нидерландынан барлық иезуит дін қызметкерлерін қуды.

Оңтүстік Америкадағы миссионер

1779 жылы Нилдің өтініші бойынша иезуиттер ордені оны қазіргі Гайананың бір бөлігі болып табылатын Голландия Батыс Үндістан компаниясының колониясы – Демерараға миссионер ретінде жіберді. Нейл жергілікті халықты дінге көндірудің де қиын екенін анықтады. Бір күні Нил тайпалық ауылдан өтіп бара жатып, өліп бара жатқан кішкентай баланы көрді. Оның әкесі, тайпа басшысы, Нилден оны емдеуді жалбарып өтінді. Нейл балаға крещение берді, сосын ол керемет түрде жазылып кетті. Басшы мен оның отбасы, сондай-ақ бірнеше ауыл тұрғыны католик дініне ауысты. Дегенмен, жергілікті халық Нейлдің тырыстарына қарсылық көрсетті және өз жерлерінде шіркеу салуға рұқсат бермеді. Маляриядан әлсіреп, Нейл 1783 жылдың қаңтар айында Демерарадан Мэрилендке қайтып кетті. Сапары төртінші ағылшын-голландия соғысы кезінде Корольдік флоттың Демерара жанында оның кемесін тоқтатуынан қысқа ғана уақытқа кешікті.

Мэрилендтегі діни қызметкер

Мэрилендке оралғаннан кейін, Нил Чандлерс Хоупқа жақын Сент-Томас усадьбасында қызмет ете бастады. Америка революциясы аяқталғаннан кейін, Еуропадан келген иезуит әріптесі, преподобный Джон Кэрролл, жаңа американдық католик шіркеуінің негізін салу үшін аймақтағы аз ғана дін қызметкерлерімен кездесулер өткізе бастады. Нил 1783 жылы Мэриленд штатының Боуи қаласындағы Уайт Марш Манорда Мэриленд Рим-католик дін қызметкерлері корпорациясының алғашқы отырысына қатысты.

Филадельфияның бас викарі

1793 жылы Нил өзінің нашар денсаулығына қарамастан, сары қызба эпидемиясы кезінде Филадельфиядағы шіркеуге көмектесу үшін ерікті түрде келді. Бұл ауру қала халқының он пайызын құртты. Ескі Сент-Жозеф шіркеуінде пастор Доминик Грейссель, екі көмекші діни қызметкер және жүздеген прихожандар эпидемия кезінде қайтыс болды. Нил Ескі Сент-Жозеф және Ескі Сент-Мария шіркеулерінің пасторы болып қызмет ете бастады. Керролл сондай-ақ Нилді Филадельфия және солтүстік штаттардағы католиктерді бақылауға жауапты бас викарий етіп тағайындады. Филадельфияда қызмет еткен кезде Нил, дінге берілген жас әйел Алис Лалормен танысты. Америка Құрама Штаттарына келмес бұрын Лалор, Ирландиядағы епископына Килкенниде діни орден құруға көмектесуге уәде берген еді. Бірақ оның отбасы оны бірге көшіп кетуге мәжбүрледі. Лалор қауымды құру үшін екі жылдан кейін Ирландияға оралуға сөз берді. Нил оны Филадельфияда діни қауым құруға көндірді. Лалор және тағы екі әйел Нилдің көмегімен Филадельфияда қыздарға арналған шағын католик мектебін ашты. Алайда Лалордың екі серігі сары қызбадан қайтыс болғаннан кейін мектепті жабуға мәжбүр болды. 1796 жылы Нил Филадельфиядағы бір приходтағы сенімділер кеңесінен өкілеттігіне қарсылыққа тап болды. Тәуелсіздікке дағдыланған кеңес, шіркеу мүлігін және діни қызметкерлерді таңдау құқығы епископқа емес, оларға тиесілі деп санады. 1797 және 1798 жылдары Филадельфияда сары қызба қайтадан пайда болғаннан кейін Нил аурудан жетім қалған балаларға күтім көрсету үшін қаладағы алғашқы католик жетімханасын құрды. Нил Вирджиния штатындағы Вашингтонның меншігі – Вернон тауына шақырылды. Потомак өзенімен Сент-Томас сарайынан төмен сапар шегіп келе жатып, Нил Вашингтонмен кездескен дегенді айтады. Ол оның мойынұсқауын тыңдап, шартты түрде крещение рәсімін өткізіп, оны католик шіркеуіне қабылдады. Бұл оқиға уақыт өте келе басқа иезуит діни қызметкерлері мен Вернон тауындағы құлдар тарапынан айтылды. Алайда, католик тарихшысы Мартин И. Дж. Гриффин бұл оқиғаның шындыққа жанаспайтындығын болжады. Вашингтонның соңғы сағаттарын көрген куәгерлердің жазбаларында Нилдің немесе басқа дін қызметкерлерінің болғаны туралы ешқандай мәлімет жоқ.

Балтимордың көмекші епискобы

Балтимор епархиясының аумағы мен халқы арта түскенде, Кэрролл қасиетті «Пропаганда Фиде» Конгрегациясынан Нейлді Балтимордың көмекші епископы етіп тағайындауды өтінді.

Джорджтаун университеті

1799 жылы Кэрролл Нейлді Джорджтаун колледжінің президенті, Джорджтаун академиясының ізбасары деп тағайындады. Леонард Нил 1799 жылғы 30 наурызда қызметке кірісті. Колледж директорлар кеңесінің сұрауы бойынша Нейл Филадельфиядан Вашингтонға, Джорджтаун кампусына көшіп келді. Джорджтаунның президенті ретінде Нил студенттер арасында қатаң тәртіп орнатып, жартылай монахтық тәртіпті енгізді. Семинаристтер мен студенттер арасындағы жақын қарым-қатынасты болдырмау үшін ол семинаристтерді басқа студенттерден бөліп, католик емес студенттерді кампустан тыс жерге орналастырды. Колледж Балтимордағы Сент-Мэри семинариясынан студенттерге бәсекелестік күшейді. Оның басшысы, бұрынғы Джорджтаун президенті Луи Дюборг, осы студенттер үшін жаңа бағдарлама ашты. Нейл Джорджтаундағы оқу бағдарламасын кеңейтіп, 1801 жылы толық иезуиттік білім беру жүйесінің соңғы пәні ретінде философияны қосты.

Иезуиттік қалпына келтіру

1773 жылы иезуиттерді тарату, оларға Америка Құрама Штаттарында және әлемнің басқа жерлерінде тыйым салу Ресей патшаларының Ресей империясындағы шағын иезуит қауымына қатысты күш қолдануын қамтамасыз етпеді. 1805 жылы Рим папасы VII Пий, Ресей императоры I Павелдің өтініші бойынша, Ресейдегі таратуды ресми түрде тоқтатуға қатысты паптық бұйрық шығарды. Леонард Нил және оның бауырлары Фрэнсис және Чарльз Кэрроллға, егер Америка Құрама Штаттарындағы иезуит дін қызметкерлері Ресейдегі иезуит провинциясымен байланыс жасаса, шіркеу заңы бойынша Америка Құрама Штаттарындағы иезуит қауымын қайта құруға болады деді. Бастапқыда бұл жоспардың орындалуына күмәнданып жүргенімен, Кэрролл ақырында оған келісті. Ол Леонард Нилмен бірге иезуиттердің бас жетекшісі Габриэль Груберге тиісті өтініш жасады. 1805 жылы Иса қоғамына Америка Құрама Штаттарында қайта құрылуға рұқсат берілді, сол жылы Еуропадан екі жаңа иезуит дін қызметкері келді. Нил енді Джорджтаун колледжінде иезуит жаңашылдарының үйін ашуға мүмкіндік алды. Нилдің басшылығымен әйелдер Қасиетті Марияның сапарлары орденіне кіруге шешім қабылдады. Нил жаңа, жабық діни қауымның ережелерін жасады. Кедей Клара әпкелері Еуропаға қайтуды шешкенде, Нил Джорджтаундағы олардың ғимаратын сатып алып, 1808 жылдың 29 маусымында Visitation әпкелеріне тапсырды. Осы әрекеті үшін ол осы мекеменің негізін қалаушы ретінде танылды. Алайда, Сент-Мэридің сенімділері Кэрроллдың пастор тағайындау туралы олармен кеңеспегеніне наразылық білдірді. Олар сондай-ақ, парафияның этникалық құрамын көрсететін ирландиялық дін қызметкерін қалауға бейім болды. Кеңес Браунды Сент-Мэриде пастор етіп тағайындады және Нилге қарсы шығып, Клоривьерді қызметтен босатып жіберді. Галлахер Нилдің оның келісімінсіз жаңа пасторды тағайындауға құқығы жоқ екенін және мұндай әрекет жік салуға әкелуі мүмкін екенін мәлімдеді. Нил Сент-Мэриді тыйымға салып, шіркеуде католик обрядтарын өткізуге тыйым салды.

2016 жылдың мамырында Браун тыйымды және өзінің тоқтатылуын Ватиканға шағымдау үшін Римге сапар шекті. Пропаганда Фиде префекті, кардинал Лоренцо Литта Сент-Мэриге қатысты тыйымды алып тастап, Браунға онда пастор ретінде қалуға рұқсат берді. Нил Литтаның шешіміне VII Пийге шағымданды, ол 1817 жылдың 6 шілдесінде, Нилдің қайтысынан кейін бірнеше апта өткен соң, оны кері қайтарды. Клоривьер өзінің тілегі бойынша кейіннен Вашингтондағы Visitation мектебінде капеллан болып тағайындалды, Браун Сент-Мэриде пастор болып қалды және сенімділер жаңа архиепископтың билігіне бағынды.

Өлім және мұра

Денсаулығының нашарлауына байланысты Нил Ватиканнан епископ Жан Луи Лефевр де Шеверусті Балтимор архиепископының көмекшісі етіп тағайындауды сұрады, осылайша оған көмектесуді ниеттенді. Алайда, сол кезде Бостон епархиясының епископы болған Шевер Бостонды тастағысы келмеді. 1960 жылдан 2016 жылға дейін Вашингтондағы Леонард Нил үйі иезуиттер қауымының орталығы болды, содан кейін қауым Вашингтондағы Гонзага колледжінің жоғары мектебіндегі иезуиттермен бірікті. Мэриленд штатының Ла-Плата қаласындағы Архиепископ Нил мектебі Леонард Нилдің құрметіне аталған.