Кіріспе

Потомак өзеніндегі парк, Вашингтон, АҚШ.

Шығыс Потомак паркі – Америка Құрама Штаттарының Вашингтон қаласында Потомак өзеніндегі жасанды аралда орналасқан парк. Арал Вашингтон каналы мен Потомак өзені арасында жатыр, ал парк Джефферсон ескерткіші мен 14-ші көше көпірінің оңтүстік-шығысында орналасқан. Шығыс Потомак паркінің мүмкіндіктеріне: Шығыс Потомак паркі гольф алаңы, мини-гольф алаңы, қоғамдық жүзу бассейні (Шығыс Потомак паркі су орталығы), теннис корттары және бірнеше спорт алаңдары (кейбіреулері бейсбол және софтболға, ал басқалары футбол, регби немесе американ футболға арналған) кіреді. Парк балық аулауға танымал орын, сонымен қатар велосипедшілер, жаяу жүргіншілер, роликтермен сырғанаушылар және жүгірушілер парк жолдары мен бағыттарын жиі пайдаланады. Огайо драйвінің бір бөлігі парктің периметрімен өтеді. Шығыс Потомак паркіне негізінен Огайо драйві SW арқылы автомобильмен кіруге болады. 2015 жылдың маусым айында қызметін бастаған DC Circulator National Mall маршруты Шығыс Потомак паркіне жету үшін ең қолайлы қоғамдық көлік құралы болып табылады. Ең жақын Circulator аялдамасы Джефферсон ескерткішінің оңтүстігіндегі Шығыс бассейніндегі Огайо драйві SW, ол Огайо драйві SW және парктің солтүстік жағына жаяу қашықтықта орналасқан. Метробус парктің ішінде қызмет көрсетпейді және парктің жанында Вашингтон метросының станциясы жоқ. Ең жақын метро станциясы – Смитсоновский станциясы, Тәуелсіздік даңғылы SW және 12-ші көше SW, шамамен алты блок қашықтықта. (Метродан жаяу жүру үшін Рауль Валленберг алаңы SW, Мэн-авеню SW және Огайо драйві SW арқылы парктің ішіне өту қажет.)

Құрылыс

Колумбия округіндегі Потомак өзенінің жағалауы саздықтармен, құмдықтармен және батпақты жерлермен қапталған болса да, 1834 жылға дейін осы туралы ешқандай құжатталмаған. Сол кезде Америка Құрама Штаттарының Армиялық топографиялық инженерлер корпусы Лонг көпірінің (14-ші көше көпірінің алдыңғы құрылымы) астында кең ауқымды тасқын алаптарын анықтады. Олардың мөлшері әртүрлі болды, бірақ ең үлкені төмен су кезінде байқалды. 1881 жылға қарай, олар Ескі Теңіз обсерваториясынан Базард-Пойнтке дейін созылды. Қазіргі 17-ші көше және Конституция даңғылының қиылысының жанында қаланың кәріз жүйесі Кидвеллдің алаптары деп аталатын кең тасқын алабына құйды. Ауаға ұшырағанда, канализация жартылай ыдырай бастады, нәтижесінде күшті, жағымсыз иіс пайда болды. Пенсильвания даңғылының оңтүстік бөлігі 19 ғасырдың соңғы үш онжылдығында көп рет су басып кетті. Ірі су тасқыны 1870 жылдың қазанында (осы кезде Шынжыр көпірі қирады), 1881 жылдың ақпанында, 1887 жылдың қарашасында және 1889 жылдың маусым айында (Джонстаун су тасқынына себеп болған дауыл) орын алды. Су деңгейі соншалық жоғары болды, аллеяда қайықтар жүрді, ал атпен жүретін трамвайлардың суға батқан бөліктері көрінді. 1881 жылғы апатты су тасқынынан кейін Америка Құрама Штаттарының Армиялық инженерлер корпусы Потомак өзенінде терең канал қазып, алынған материалды Потомак өзенін толтыру үшін (өзеннің қазіргі жағалауларын құру) және Ақ үй маңындағы және Пенсильвания даңғылының бойындағы жердің көп бөлігін шамамен 2 метрге көтеру үшін пайдаланды. Қазылған материалдың көп бөлігі Потомак өзеніндегі тасқын алаптарын, сондай-ақ Лонг көпірінің маңындағы сазданған құмдықтарды құруға қолданылды. Қайта құру үш кезеңде жүзеге асты: 1-бөлім (Батыс Потомак паркіне айналды), 2-бөлім (Тасқын алабының айналасындағы аумаққа айналды) және 3-бөлім (Шығыс Потомак паркіне айналды). Конгресс бұл аумақтарды 1897 жылдың 3 наурызында ресми түрде "Потомак паркі" деп атады. Аралдың жағалауын тұрақтандыру үшін аралдың шетіне топырақ пен тал отырғызылды. Келесі 20 жыл ішінде Шығыс Потомак паркіне ешқандай өзгеріс енгізілмеді, ал аралда тығыз ағаштар мен бұталар өсті. Потомак өзенін қазу Шығыс Потомак паркі аяқталғаннан кейін де жалғасты, ал аралға 1900, 1901, 1902, 1903, 1904 және 1907 жылдары қосымша қазылған материал жеткізілді. 1907 жылдың соңында Вашингтон, Александрия және Маунт-Вернон электр теміржолы (трамвай желісі) Вашингтон каналы мен Лонг көпірі арқылы Вирджинияға өтетін Тасқын алабы шығару арнасы арқылы көпір салынды. Бұл 1908 жылдың маусым айында аяқталды. Аралға 1909, 1911 және 1912 жылдары тағы да көп қазылған материал жеткізілді. 1900 жылы АҚШ Сенаты Вашингтонды дамыту және оның ішіндегі саябақтардың бәсекелес жобаларын келісу үшін Сенат Парк комиссиясын құрды. Комиссияның ықпалды төрағасы сенатор Джеймс Макмиллан болғандықтан, ол Макмиллан комиссиясы ретінде танымал болды және 1902 жылы Макмиллан жоспары деп аталатын құжатты жариялады. Макмиллан жоспары игерілмеген жерді кеңейтілген демалыс мүмкіндіктері бар ресми саябаққа айналдыруды көздеді.

Парктің тарихы

Шығыс Потомак паркіндегі аралдың толығуы, арал толық деп есептелгеннен кейін де жалғасты. 1906 жылы аралдың ортасында шамамен алғанда үлкен эллипс тәрізді шұңқыр болды. Жағалауға дейінгі қашықтыққа байланысты Инженерлер корпусы бұл жерді толтырудың қиын екенін түсінді. Бірақ, қазылған материалдан құтылуға асыққан мердігер 1908 жылы оны тегін толтырып берді. Парктің бір бөлігі 1910 жылы Конгресс, Ақ үй және басқа да мемлекеттік органдарға ағаштар, бұталар мен гүлдер жеткізу үшін питомник ретінде пайдаланылды. Конгресс 1912 жылдың тамызында Корпусқа Шығыс Потомак паркін жұртшылыққа ашуға рұқсат берді. 1912 жылдың қыркүйегінде Корпус Потомак өзенінің жағалауында, Шығыс Потомак паркіне қарай 9 метрлік жол салуды бастады. 1914 жылы Потомак өзенінің жағалауындағы жұмыс жалғасты, содан кейін Вашингтон каналының бойында да жұмыс жүргізілді. Канал бойындағы жол 1915 жылдың көктемінде аяқталды, осылайша аралдың оңтүстік ұшын айналып өтетін уақытша жол қалды. Жолдың бұл бөлігі 1915 жылдың маусым айының соңында бітті. Конгресс 1914 жылдың 1 тамызындағы заңмен Шығыс Потомак паркіне қатысты құзыреттілікті федералды үкіметтен Колумбия округіне берді. Сол кезде Колумбия округіндегі коммуналдық жұмыстарды Армия инженерлік корпусы бақылап отырды, сондықтан бұл заң паркті Корпустың басқаруына қосты. 1915 жылдың көктемінде Корпус Шығыс Потомак паркін алғаш рет кең ауқымда абаттандырып, жол бойында 46 650 бұта мен гүлді өсімдіктер, сондай-ақ 203 жапондық вишня ағаштарын (немесе сакура) отырғызды. 1916 жылдың көктемінде тағы 133 жапондық вишня ағашы отырғызылды. Шығыс Потомак паркіне салынған алғашқы құрылымдардың бірі Ұлттық парксервис (NPS) үйі болды. Инженерлер корпусы 1908 жылы Шығыс Потомак паркінде шағын үй салуды ұсынған, ол құрал-саймандар сақтауға, қоғамдық дәретхана ретінде және паркті патрульдеуші полицияға баспана ретінде қызмет етуі тиіс болған. Бірақ Конгресс бұл жоспарды мақұлдамады. Оның орнына, 1867 жыл шамасында Вашингтон қаласының орталығындағы Франклин алаңында салынған үй 1913 және 1915 жылдың маусымы аралығында Вашингтон каналының жағалауына жақын, Шығыс Потомак паркінің солтүстік жағына көшірілді. Ұлттық парксервис бұл құрылысты 1965 жылға дейін әртүрлі мақсаттарда пайдаланды, содан кейін Конгресс Ұлттық парксервистің Ұлттық елордалық парктерінің әкімшілік бөлімшесі болып табылатын Ұлттық саябақтар мен ескерткіштерді (Ұлттық саябақ үшін NAMA деп аталады) құрды. NAMA содан бері бұл үйді өзінің бас кеңсесі ретінде пайдаланып келеді. 1913 жылы паркте атпен жүруге арналған жолдар да салынды, ал 1915 жылдың жазында және 1916 жылдың көктемінде олар едәуір кеңейтілді. Парктегі көптеген бейсбол алаңдарының алғашқы үш алаңы 1915 жылдың басында құрылды, ал 1915 жылдың жазында және 1916 жылдың көктемінде кең көлемде шлакпен төселген серуендеу жолдары салынды. Корпус 1916 жылдың жазында және 1917 жылдың көктемінде спорт алаңдары ретінде пайдалану үшін парктің ортасындағы жерді тазалап, жыртып, тұқым септі. Бірақ бұл жер Американың скауттарына жеңіс бағы ретінде берілді.

Гольф алаңы мен алаң үйлері

Парктің көп бөлігі 1913 жылға дейін дамытылмаған күйде қалды, сонда Құрама Штаттар Армиясының Инженерлер корпусы парк орталығына қарай құрылыс үшін шкафтары мен душтары бар "саябақ үйін" салуды ұсынды. Бірақ келесі жылы жергілікті спортшылардың өтінішімен Инженерлер корпусы парктің төменгі екі бөлігінде гольф алаңын салуға рұқсат алды. Жұмыс түрлі себептермен кейінге шегерілді, алайда 1917 жылдың қаңтарында құрылыс басталды, сол кезде гольф алаңының архитекторларының бірі Уолтер Трэвис қалаға келіп, алаңды көріп, жобалау жұмыстарын бастады. Құрылысқа қаржыландыру 1918 жылдың мамыр айында бекітілгенімен, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жұмыс тоқтап, уақытша сарбаздардың казармалары салынып, Шығыс Потомак паркінде Жеңіс бақтары кеңінен отырғызылды. Алғашқы тоғыз ойық 1920 жылдың 7 шілдесінде ашылды. 1922 жылдың маусымында үш ойықтық жаттығу алаңы ашылды және 1923 жылы тоғыз ойыққа дейін кеңейтілді. Соңғы тоғыз ойық 1924 жылдың қыркүйек айының соңында пайдалануға берілді. Саябақ үйінің құрылысы гольф алаңымен бірге жүргізілді. А.С. Мозес құрылыс компаниясы 1917 жылдың маусымында құрылысты бастады. Осы кезде бір саябақ үйі екі саябақ үйіне айналды, олардың әрқайсысы ғимараттың солтүстік-шығыс – оңтүстік-батыс бағытындағы ұзын қанатымен L-тәрізді болды. Екі құрылыс оңтүстік жағынан жел өткізгішпен біріктірілді. Бірінші дүниежүзілік соғыс олардың аяқталуын кешіктірді және құрылысқа қаржы жетіспеді. 1919 жылдың маусымында бір ғана саябақ үйі аяқталды, ал 1921 жылдың тамызына дейін көп жұмыс істелмеді. Бірақ гольф алаңының қарқынды дамуына байланысты, жалғыз саябақ үйі тез толып кетті. Бірінші саябақ үйі аяқталып, екіншісі 1921 жылдың желтоқсан айында басталып, аяқталды. 1920 жылдары паркте шайхана, туристерге арналған кемпинг және жылқы қоралары салынды. 1935 жылы парк периметрі бойынша төрт мильдік жаяу жол салынды.

Бассейн

Шығыс Потомак паркі үшін бассейн алғаш рет 1927 жылы екі далалық үйдің арасында (қазіргі уақытта жуынатын үйлер ретінде қызмет ететін) салынуы ұсынылды. Бұл жеке бастама болғанмен, қала мақұлдады. Бірақ жоба бойынша ешқандай жұмыс жүргізілмеді. 1935 жылдың сәуіріне дейін федералдық үкімет бассейнге қаржы бөлмеді, тіпті содан кейін құрылыс 1936 жылға дейін басталмады. Осы кезде бассейн пайдаланушылары үшін жуынатын үй салынды, соның арқасында далалық үйлер гольф алаңына кіретін адамдарға арналды. 1936 жылдың шілдесінде болған су тасқыны бассейн құрылысының көп бөлігіне зардап келтірді, ал бассейн 1937 жылдың 4 маусымында ақыры ашылды. 1950-ші, 1960-шы немесе 1970-ші жылдары шығыс далалық үй жұртшылыққа жабылып, АҚШ Парк полициясына 1-ші округтік бөлімшесі ретінде берілді. Бассейн мен жуынатын үй 1976 жылға дейін негізінен салынған күйінде сақталды, содан кейін бастапқы бетон бассейн алынып тасталды және оның орнына алюминий қабығы шыны талшықпен қапталған бассейн орнатылды. Осы уақытта жуынатын үй де жаңаланды. Дегенмен, 1936 жылғы бассейннің бастапқы палубасы мен жер асты құрылыстары өз орнында қалды. Бассейн 2016 жылдың соңында жаңарту жұмыстары үшін жабылды. 2020 жылы жоба тоқтатылды және бассейн жер асты суларының қаншалықты тереңдікте орналасқандығы туралы қателігі бар есептің салдарынан "демонтаждалды".

Басқа тарихы

1971 жылдан бастап АҚШ-тың «Чесапик» жарық кемесі Вашингтон каналындағы Шығыс Потомак паркіне тікелей орналастырылды. 1982 жылы Балтимор портына көшіріліп, Балтимор теңіз мұражайына берілгенге дейін кемеге жыл сайын 25 000-ге жуық адам келіпті. Қазір Вашингтон каналы мен Шығыс Потомак паркі арқылы 14-ші көше көпірін алып өтетін Tidal Basin Outlet Channel Bridge 1980 жылы қайта жаңартылды. Конгресс 1988 жылы парктің оңтүстік ұшы – Хейнс-Пойнтты Ұлттық Бейбітшілік бағының орны деп белгіледі. Алайда, ескерткіш салуға берілген рұқсат мерзімі бітіп, ешқандай құрылыс жұмысы жүргізілмеді. 2003 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері NCR/USPP кеңсе ғимаратының тұрақ орны мен теміржол арасындағы парктің бөлігін қоршап, үлкен болаттан жасалған сарай салды. Бұл құрылыс Ұлттық астана аймағындағы мемлекеттік жерді пайдалану және ғимараттарды жобалау бойынша қалыпты қарау процедураларын айналып өтті. Бірақ АҚШ Көркемөнер комиссиясы мен Ұлттық астаналық жоспарлау комиссиясының мүшелері (бірақ қызметкерлері емес) кейін жоба туралы хабардар етіліп, құпиялылық сақтауға ант берді. «Вашингтон пост» газеті хабарлағандай, осы іс-шаралар ұлттық қауіпсіздікке байланысты болуы мүмкін. Әскери-теңіз күштері жобаны «коммуналдық желілерді бағалау және жаңарту» деп түсіндіруден бас тартып, жұмыс біткеннен кейін тек кішкентай коммуналдық ғимараттар қалады (және ландшафт бұрынғы қалпына келтіріледі) деді. 2015 жылға қарай Шығыс Потомак паркі тозығы жетті. 8 шақырымдық (5 миль) жартастық қабырғалар құлап, бүкіл парктегі тротуарлар жарылып, бүгіліп кетті, ал мини-гольф алаңы тозығы жетіп, лас болды. Парктің оңтүстік ұшындағы жартастық қабырға мен тротуардың бір бөлігі соншалықты нашар күйде болды, Ұлттық парктік қызмет 2014 жылы бұл аймақты жаяу өтушілер үшін жапты.