Кіріспе
Ричард Штраустың симфониялық поэмасы "Эйн Хеллебобен" (Батырдың өмірі), Op. 40 – Рихард Штраустың дыбыстық поэмасы. Бұл туынды 1898 жылы аяқталған. Ол оның осы жанрдағы сегізінші жұмысы болды және оркестрлік талаптары бойынша барлық алдыңғы туындыларынан басым түсті. Композитордың осы мәселедегі қайшылықты мәлімдемелеріне қарамастан, бұл шығармада Штраустың бұрынғы туындыларынан отыздан астам цитата кездеседі, оның ішінде "Also sprach Zarathustra", "Till Eulenspiegel", "Дон Кихот", "Дон Хуан" және "Өлім мен трансформация" сияқты туындылары бар.
Ein Heldenleben (A Hero's Life), Op. 40, is a tone poem by Richard Strauss. The work was completed in 1898. It was his eighth work in the genre, and exceeded any of its predecessors in its orchestral demands. Generally agreed to be autobiographical in nature despite contradictory statements on the matter by the composer, the work contains more than thirty quotations from Strauss's earlier works, including Also sprach Zarathustra, Till Eulenspiegel, Don Quixote, Don Juan, and Death and Transfiguration.
Өмірбаян
Штраус бұл шығарманы 1898 жылы шілдеде Бавария тау курортында болғанда бастады. Ол Бетховеннің «Эроика» симфониясының үлгісіндегі батырлық туынды жазуды жоспарлады: «Оның атауы «Батырдың өмірі», және онда жерлеу маршы болмаса да, көптеген мүйіздер бар, мүйіздер – батырлықты білдіруге өте қолайлы. Сау ауылдық ауаның арқасында эскизім жақсы дамыды және Жаңа жылға дейін аяқтауға үміттенемін». Штраус 1898 жылы «Батырдың өмірі» және тағы бір поэма, «Дон Кихот» жұмыстарын жүргізді. Ол оларды бір-бірін толықтыратын, «бір-біріне тікелей байланысты» туындылар деп есептеді. Премьера алдында кейіпкердің кім екені туралы әртүрлі болжамдар айтылды. Штраус екіұшты болды: «Мен батыр емеспін: мен шайқасқа жарамаймын», – деді ол және бағдарламалық түсіндірмеде шығарманың тақырыбы «жеке поэзиялық немесе тарихи тұлға емес, керісінше, ұлы және ержүрек батырлықтың жалпы және еркін идеалы» екенін жазды. Алайда, сыншы Ричард Фридтің сөзімен:
quote|source=|Музыка, алайда, өзінің авторына нық қадалып, оны шығарманың өзінің тақырыбы ретінде көрсетеді, және Штраус, жазушы Ромен Ролландқа берген жауабында, өзін «Наполеоннан кем емес қызықты» деп тапқанын мойындады, ал премьераны өзі дирижерлеуі, осы құрметті беделді арнаушыға [яғни Виллем Менгельбергке] қалдырмауы, туындының өзін-өзі мақтау сипатын одан әрі растау болып табылуы мүмкін. Туындының қалған бөлігі даму, рекапитуляция және кодадан тұрады, сонымен қатар кейде жаңа тақырыптық материалдар да кездеседі. Мелодиялар соңғы бөлімге апарады. «Батырдың осы дүниеден кетуі және аяқталуы»: Бұрынғы «Ханслик» мотивінің қайта пайда болуы агитатолық эпизодты бастайды. Одан кейін Кеннеди «пасторальдық кор англез тақырыбы» деп атаған пасторальдық интермедия келеді. Алғашқы американдық орындалуы бір жылдан кейін, Теодор Томас дирижерлік еткен Чикаго симфониясымен өтті. Бұл туынды Англияға 1902 жылдың 6 желтоқсанында ғана жетті, сол кезде композитор Генри Вудтың Корольдік зал оркестрімен дирижерлік етті. Бела Барток 1902 жылы туындының фортепианолық нұсқасын жасады, ол 1903 жылдың 23 қаңтарында Венада орындалды. Дирижер Жулз Гейлге жақында камералық оркестр үшін туындыны қайта жазуға рұқсат берілді, ол 2014 жылдың 16 қазанында Берлинде «Mini» ансамблінің тапсырысы бойынша қойылып, премьерасы өтті.
quote|source=|The music, though, points stubbornly to its own author as its subject, and Strauss did concede, after all, in a remark to the writer Romain Rolland, that he found himself "no less interesting than Napoleon," and his gesture of conducting the premiere himself instead of leaving that honor to the respected dedicatee [i. e., Willem Mengelberg] may well be viewed as further confirmation of the work's self congratulatory character. The remainder of the work comprises development, recapitulation, and coda, with occasional new thematic material. The melodies lead into the final section. | "The Hero's Retirement from this World and Completion": The reappearance of the previous "Hanslick" motive brings in an agitato episode. This is followed by a pastoral interlude with what Kennedy calls "a bucolic cor anglais theme". The first American performance was a year later, performed by the Chicago Symphony, conducted by Theodore Thomas. The work did not reach England until December 6th 1902, when the composer conducted Henry Wood's Queen's Hall Orchestra. Béla Bartók wrote a piano reduction of the piece in 1902, performing it on January 23, 1903, in Vienna. The conductor Joolz Gale was more recently given permission to arrange the work for chamber orchestra, which was commissioned and premiered by ensemble mini on October 16, 2014, in Berlin.
Қабылдау
Неміс сыншылары Штраустың олардың карикатурасына жауап берді. Олардың бірі бұл шығарманы "осы қорқынышты адамның кездесетін ең жирендіретін суреті" деп атады. 1900 жылы Нью-Йорктегі премьерадан кейін The New York Times газетіндегі сыншы көбірек сақтық танытты. Ол кейінірек оның бұл шығармаға берген жауабын күлкіге айналдыратынын мойындады, бірақ "нағыз, салтанатты, таңғажайып сұлулықтың үзінділері бар болғанымен, көбінесе адам таңғалып, шатасып қалады". Генри Вуд, Штраустың оркестрімен британдық премьераны өткізген, бұл шығарманы "тамаша әдемі" деп ойлады. Қазіргі уақытта да бұл еңбек сыншылар пікірін бөледі. Брайан Гиллиамның "Гров музыка және музыканттар сөздігіне" сәйкес, бұл "негізінен оның беткі элементтеріне тым көп көңіл бөлінгендіктен" болып отыр. Гиллиамның пікірінше:
"Көптеген сыншылар бұл еңбекті Штраустың өнершіл эгоизмінің айқын мысалы деп қарастырады, бірақ тереңірек түсіндіру автобиографиялық мәселенің күрделірек екенін көрсетеді. "Ең мықты бала" ертедегі еңбектерінен таныс екі маңызды тақырыпты қарастырады: жеке адам мен оның сыртқы және ішкі әлемдері арасындағы Ницшелік күрес және отбасылық махаббаттың тереңдігі."
quote|source=|Various critics see the work as a flagrant instance of Strauss's artistic egotism, but a deeper interpretation reveals the issue of autobiography to be far more complex. Ein Heldenleben treats two important subjects familiar from earlier works: the Nietzschean struggle between the individual and his outer and inner worlds, and the profundity of domestic love.